ఏకాదశి తేదీలు 2026

ఏకాదశి ప్రతి నెలా శుక్ల పక్షంలో ఒకసారి, బహుళ పక్షంలో ఒకసారి, అంటే నెలకు రెండుసార్లు వచ్చే పదకొండవ తిథి. శ్రీమహావిష్ణువుకు అత్యంత ప్రీతికరమైన ఈ రోజు ఉపవాసం ఉండి, హరినామ స్మరణ చేసి, మరుసటి రోజు ద్వాదశి నాడు పారణతో వ్రతం ముగిస్తారు. ఏడాదికి సాధారణంగా ఇరవై నాలుగు ఏకాదశులు వస్తాయి.

ఏకాదశి పుట్టుక కథ

పద్మ పురాణం ప్రకారం, మురాసురుడనే రాక్షసుడితో యుద్ధం చేసి అలసిన శ్రీమహావిష్ణువు ఒక గుహలో యోగనిద్రలో ఉండగా, ఆ రాక్షసుడు దాడి చేయడానికి వచ్చాడు. అప్పుడు విష్ణువు శరీరం నుండి ఒక దివ్యశక్తి ఉద్భవించి మురాసురుని సంహరించింది. సంతోషించిన స్వామి ఆమెకు ఏకాదశి అని పేరు పెట్టి, ఆ తిథి నాడు ఉపవాసం చేసేవారి పాపాలు తొలగుతాయని వరమిచ్చాడు. ఏకాదశి వ్రతం చేసిన అంబరీష మహారాజును భగవంతుడు సుదర్శన చక్రంతో రక్షించిన కథ భాగవతంలో ప్రసిద్ధం.

ప్రముఖ ఏకాదశులు

• తొలి ఏకాదశి: ఆషాఢ శుక్ల ఏకాదశి. విష్ణువు యోగనిద్రలోకి వెళ్ళే రోజు, చాతుర్మాస్యం ఆరంభం.
• ప్రబోధిని (ఉత్థాన) ఏకాదశి: కార్తీక శుక్ల ఏకాదశి. స్వామి యోగనిద్ర నుండి మేల్కొనే రోజు.
• ముక్కోటి (వైకుంఠ) ఏకాదశి: తిరుమల, భద్రాచలం, ఇతర వైష్ణవ ఆలయాల్లో ఉత్తర ద్వార దర్శనం జరుగుతుంది.
• నిర్జల ఏకాదశి: జ్యేష్ఠ శుక్ల ఏకాదశి. నీరు కూడా తాగకుండా చేసే కఠిన ఉపవాసం.

వ్రత విధానం

• దశమి రాత్రి తేలికపాటి భోజనం చేసి, ఏకాదశి ఉదయం స్నానం చేసి సంకల్పం చెప్పుకోండి.
• శ్రీమహావిష్ణువుకు తులసి దళాలతో పూజ చేసి, విష్ణు సహస్రనామం లేదా భగవద్గీత పఠించండి.
• ఏకాదశి నాడు బియ్యం, ధాన్యాలతో చేసిన ఆహారం తినకూడదనేది ప్రధాన నియమం.
• శక్తిని బట్టి నిర్జలం, జలాహారం, ఫలాహారం లేదా ఒంటిపూట అల్పాహారం ఎంచుకోవచ్చు.
• రాత్రి భజన, హరినామ సంకీర్తనతో జాగరణ చేసే సంప్రదాయం ఉంది.
• ద్వాదశి నాడు పంచాంగంలో చెప్పిన పారణ సమయంలో తులసి తీర్థం తీసుకుని, అన్నంతో ఉపవాసం విరమించండి.

ఫలితం

ఏకాదశి వ్రతం మనసును, శరీరాన్ని శుద్ధి చేసి, భగవంతుని పట్ల భక్తిని పెంచుతుందని పెద్దల మాట. చిన్నపిల్లలు, వృద్ధులు, అనారోగ్యంతో ఉన్నవారు కఠిన ఉపవాసం కాకుండా తేలికపాటి నియమాలు పాటించవచ్చు.

ఉపవాసం కంటే ఆ రోజు మనసును హరిపై నిలపడం, అబద్ధాలు, కోపం, పరనింద వంటి వాటికి దూరంగా ఉండడమే ఏకాదశి వ్రతానికి నిజమైన అర్థం.

శ్రీమన్నారాయణుని కృపతో మీ ఏకాదశి వ్రతం సఫలం కావాలని కోరుకుందాం.