ప్రదోష వ్రతం తేదీలు 2026

ప్రదోష వ్రతం: సంధ్యా సమయంలో శివారాధన

ప్రదోష వ్రతం ప్రతి నెలా శుక్ల పక్ష త్రయోదశి, బహుళ పక్ష త్రయోదశి నాడు, అంటే నెలకు రెండు సార్లు, పరమశివుడిని ఆరాధించే వ్రతం. సూర్యాస్తమయానికి ముందు, తర్వాత ఉండే సంధ్యా సమయాన్ని ప్రదోష కాలం అంటారు; ఆ సమయంలో శివపార్వతులను పూజించడమే ఈ వ్రతం ప్రత్యేకత. సోమవారం వస్తే సోమ ప్రదోషం, శనివారం వస్తే శని ప్రదోషం అని విశేషంగా చెబుతారు.

ప్రదోష కాలం ఎందుకు పవిత్రం

క్షీరసాగర మథనంలో ముందుగా హాలాహలం పుట్టి లోకాలను దహించడం మొదలుపెట్టింది. దేవతల ప్రార్థనతో పరమేశ్వరుడు ఆ విషాన్ని స్వీకరించి కంఠంలో నిలుపుకుని నీలకంఠుడయ్యాడు. లోకాలను కాపాడిన ఆ స్వామి సంధ్యా సమయంలో కైలాసంలో నందీశ్వరుడి కొమ్ముల మధ్య ఆనంద తాండవం చేశాడని, ఆ సమయంలో దేవతలందరూ ఆయనను స్తుతించారని పురాణ కథనం. అందుకే ప్రదోష కాలంలో శివుడిని, నందిని దర్శించడం విశేష ఫలదాయకమని నమ్మకం. శివాలయాల్లో ఈ సమయంలో నందీశ్వరుడికి కూడా అభిషేకం చేస్తారు.

పూజా విధానం

• ఉదయం స్నానం చేసి వ్రత సంకల్పం చెప్పుకోవాలి; రోజంతా ఉపవాసం లేదా ఒక పూట భోజనం చేయవచ్చు.
• సాయంత్రం ప్రదోష కాలానికి ముందే మళ్ళీ స్నానం చేసి, తెల్లని వస్త్రాలు ధరించాలి.
• శివలింగానికి నీరు, ఆవు పాలు, పెరుగు, తేనె, కొబ్బరి నీళ్ళతో అభిషేకం చేసి, విభూతి, గంధం పూయాలి.
• బిల్వ దళాలు, తుమ్మి పూలు, తెల్లని పూలతో అర్చించి, ఓం నమః శివాయ పంచాక్షరి జపించాలి.
• శివ అష్టోత్తరం, రుద్రం లేదా శివ పంచాక్షర స్తోత్రం పఠించి, దీపం వెలిగించి హారతి ఇవ్వాలి.
• నందీశ్వరుడికి నమస్కరించి, ఆయన చెవిలో కోరిక చెప్పుకునే ఆచారం కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఉంది.

వ్రత నియమాలు

ప్రదోష వ్రతం చేసేవారు ఆ రోజు సాత్విక ఆహారం తీసుకోవాలి, ఉల్లి, వెల్లుల్లి, మాంసాహారం మానాలి. కోపం, వాదనలకు దూరంగా ఉండాలి. పూజ తర్వాత ప్రసాదం స్వీకరించి ఉపవాసం విరమిస్తారు. వీలున్నవారు దగ్గరలోని శివాలయంలో ప్రదోష అభిషేకంలో పాల్గొంటారు; శ్రీశైలం, శ్రీకాళహస్తి, వేములవాడ వంటి తెలుగు శైవ క్షేత్రాల్లో ప్రదోష సమయానికి భక్తుల రద్దీ ఉంటుంది.

ఫలితం

ప్రదోష వ్రతం పాపాలను తొలగించి, మనశ్శాంతి, ఆరోగ్యం, కుటుంబ సౌఖ్యం ప్రసాదిస్తుందని నమ్మకం. శని ప్రదోషం నాడు శివారాధన శని బాధలను తగ్గిస్తుందని, సోమ ప్రదోషం మరింత పుణ్యప్రదమని పెద్దలు చెబుతారు.

నీలకంఠుడైన పరమేశ్వరుడు అందరినీ చల్లగా చూడాలని కోరుకుందాం. ఓం నమః శివాయ.