పాపవిమోచని ఏకాదశి 2026

పాపవిమోచని ఏకాదశి: సంవత్సరం చివర పాపాలను తొలగించే వ్రతం

ఫాల్గుణ మాసం బహుళ (కృష్ణ) పక్ష ఏకాదశి నాడు పాపవిమోచని ఏకాదశి వస్తుంది. పేరులోనే ఉన్నట్టు, ఇది తెలిసీ తెలియక చేసిన పాపాల నుండి విముక్తినిచ్చే వ్రతమని నమ్మకం. తెలుగు సంవత్సరంలో ఉగాదికి ముందు వచ్చే చివరి ఏకాదశి ఇదే. ఉత్తరాది పంచాంగాల్లో దీనిని చైత్ర కృష్ణ ఏకాదశిగా చూపిస్తారు.

మేధావి, మంజుఘోషల కథ

చ్యవన మహర్షి కుమారుడైన మేధావి అనే ముని చైత్రరథం అనే అందమైన వనంలో శివుని గురించి తపస్సు చేస్తున్నాడు. ఆయన తపస్సును భంగపరచడానికి మంజుఘోష అనే అప్సరస వచ్చింది. ఆమె గానానికి, సౌందర్యానికి లోనైన మేధావి ఎన్నో ఏళ్ళు కాలం గడిచిపోయిందని కూడా గమనించలేదు. చివరకు తెలుసుకుని, తపోభంగానికి కారణమైన మంజుఘోషను పిశాచిగా మారమని శపించాడు.

ఆమె శాపవిముక్తి కోసం వేడుకోగా, ఫాల్గుణ బహుళ ఏకాదశి (పాపవిమోచని) వ్రతం చేయమని మేధావి చెప్పాడు. తర్వాత తండ్రి చ్యవనుని దగ్గరకు వెళ్ళగా, తన తపస్సు క్షీణించిందని, తానూ అదే వ్రతం చేయాలని చ్యవనుడు సూచించాడు. ఇద్దరూ ఆ వ్రతం ఆచరించి పాపాల నుండి విముక్తి పొందారని భవిష్యోత్తర పురాణ కథనం.

పూజా విధానం

• తెల్లవారుజామున స్నానం చేసి, గత సంవత్సరంలో జరిగిన తప్పులను మనస్ఫూర్తిగా తలచుకుని క్షమాపణ కోరుతూ సంకల్పం చెప్పుకోవాలి.
• శ్రీమహావిష్ణువు చిత్రపటానికి పూలమాల వేసి, నెయ్యి దీపం వెలిగించాలి.
• తులసి దళాలు, చందనం, అక్షతలతో విష్ణు నామార్చన చేయాలి.
• విష్ణు సహస్రనామం, పాపవిమోచని ఏకాదశి కథ పఠించాలి.
• పండ్లు, పానకం, పాలు నైవేద్యంగా సమర్పించి హారతి ఇవ్వాలి.
• ద్వాదశి నాడు దానం చేసి నిర్ణీత సమయంలో పారణ చేయాలి.

ఉపవాస నియమాలు

అన్నం, ధాన్యాలు మానేసి పండ్లు, పాలతో ఉపవాసం చేస్తారు. ఈ రోజు ఎవరితోనూ కటువుగా మాట్లాడకుండా, ఇతరులను క్షమించే మనసుతో ఉండటం వ్రతంలో ముఖ్య భాగమని పెద్దల మాట. ఆరోగ్యాన్ని బట్టి ఉపవాస నియమం ఎంచుకోవాలి.

ప్రాముఖ్యత

కొత్త సంవత్సరానికి ముందు మనసును శుభ్రం చేసుకునే అవకాశం ఈ ఏకాదశి. తప్పు తెలుసుకుని పశ్చాత్తాపపడితే దైవానుగ్రహంతో కొత్త దారి దొరుకుతుందని మేధావి, మంజుఘోషల కథ చెబుతుంది. ఉగాది పచ్చడిలా జీవితంలో అన్ని రుచులను స్వీకరించే ముందు పాత భారాన్ని దించుకునే రోజుగా దీనిని భావించవచ్చు.

శ్రీహరి కృపతో అందరి పాపాలు తొలగి, కొత్త సంవత్సరం శుభంగా ప్రారంభం కావాలని కోరుకుందాం.