పాపాంకుశ ఏకాదశి 2026

పాపాంకుశ ఏకాదశి: పాపాలను అంకుశంలా అదుపు చేసే వ్రతం

ఆశ్వయుజ మాసం శుక్ల పక్షంలో, విజయదశమి మరుసటి రోజు వచ్చే ఏకాదశిని పాపాంకుశ ఏకాదశి అంటారు. ఈ రోజు శ్రీమహావిష్ణువును పద్మనాభ స్వామిగా పూజించి ఉపవాసం ఉంటారు. ఏనుగును అంకుశం అదుపు చేసినట్లు ఈ వ్రతం పాపాలను అదుపు చేస్తుందని ఈ పేరు వచ్చింది.

పురాణ కథ

ధర్మరాజుకు శ్రీకృష్ణుడు ఈ ఏకాదశి మహిమను వివరించాడని పద్మ పురాణం చెబుతుంది. వింధ్య పర్వత ప్రాంతంలో క్రోధనుడు అనే వేటగాడు జీవితమంతా హింసతో, పాపకార్యాలతో గడిపాడు. చివరి రోజులు దగ్గర పడ్డాయని తెలిసి భయంతో అంగీరస మహర్షిని ఆశ్రయించాడు. మహర్షి సలహాతో ఆశ్వయుజ శుక్ల ఏకాదశి వ్రతాన్ని శ్రద్ధగా ఆచరించగా, అతని పాపాలు తొలగి విష్ణులోకం చేరాడని కథ. పశ్చాత్తాపంతో భగవంతుని ఆశ్రయిస్తే ఎవరికైనా మార్పు సాధ్యమన్నది ఈ కథ సందేశం.

పూజా విధానం

• దశమి రాత్రి తేలికపాటి సాత్విక భోజనం చేసి, మరుసటి రోజు వ్రతం చేస్తానని సంకల్పించుకోవాలి.
• ఏకాదశి తెల్లవారుజామున స్నానం చేసి, విష్ణుమూర్తి చిత్రపటం ముందు దీపం వెలిగించాలి.
• తులసి దళాలు, పసుపు పువ్వులు, చందనంతో పద్మనాభ స్వామిని పూజించాలి.
• విష్ణు సహస్రనామం లేదా "ఓం నమో నారాయణాయ" మంత్రాన్ని జపించాలి.
• రాత్రి భజన, హరినామ స్మరణతో జాగరణ చేసేవారు కూడా ఉన్నారు.
• ద్వాదశి నాడు నైవేద్యం పెట్టి, శక్తి మేరకు దానం చేసి పారణ చేయాలి.

వ్రత నియమాలు

ఏకాదశి నాడు బియ్యం, పప్పుధాన్యాలతో చేసిన పదార్థాలు తినరు. పూర్తి ఉపవాసం చేయలేనివారు పండ్లు, పాలు, సగ్గుబియ్యం వంటివి తీసుకోవచ్చు. పెద్దలు, అనారోగ్యంతో ఉన్నవారు తమ శక్తికి తగినట్లు ఆచరించాలి. కోపం, అసత్యం, పరనింద విడిచిపెట్టడం కూడా వ్రతంలో భాగమే.

ఫలితం

పాపాంకుశ ఏకాదశి వ్రతం పాపాలను తొలగించి, మనశ్శాంతిని ఇస్తుందని, పితృదేవతలకు కూడా సద్గతి కలిగిస్తుందని పురాణ వచనం. ఈ రోజు అన్నం, వస్త్రాలు, గోవు వంటివి దానం చేయడం విశేష పుణ్యప్రదంగా భావిస్తారు.

దసరా ఉత్సవాలు ముగిసిన మరుసటి రోజే ఈ ఏకాదశి రావడం విశేషం. విజయదశమి విజయోత్సాహం తర్వాత మనసును నియమంలో పెట్టుకుని, భగవంతుని వైపు మళ్ళించుకునే అవకాశంగా పెద్దలు దీనిని భావిస్తారు.

పద్మనాభ స్వామి కృప మీ కుటుంబంపై ఎల్లప్పుడూ ఉండాలని కోరుకుంటున్నాం.