మోహిని ఏకాదశి 2026

మోహిని ఏకాదశి: మోహ బంధాలను తెంచే పవిత్ర దినం

వైశాఖ మాసం శుక్ల పక్ష ఏకాదశి నాడు ఆచరించే వ్రతమే మోహిని ఏకాదశి. క్షీరసాగర మథనం తర్వాత శ్రీమహావిష్ణువు మోహినీ రూపం ధరించి దేవతలకు అమృతం పంచిన సందర్భాన్ని ఈ రోజు స్మరించుకుంటారు. ఉపవాసం, విష్ణు పూజ, హరి నామ స్మరణతో ఈ ఏకాదశిని జరుపుకుంటారు.

పురాణ నేపథ్యం

అమృతం కోసం దేవదానవులు కలహించుకుంటున్న వేళ, శ్రీహరి మోహినిగా అవతరించి అసురులను మాయలో ముంచి అమృతాన్ని దేవతలకు అందించాడు. ధర్మం నిలబడటానికి భగవంతుడు ఏ రూపమైనా ధరిస్తాడనడానికి ఇది నిదర్శనం.

ఈ వ్రత మహిమను వసిష్ఠ మహర్షి శ్రీరామునికి, శ్రీకృష్ణుడు ధర్మరాజుకు వివరించినట్లు పురాణ కథనం. భద్రావతి నగరంలో ధనపాలుడనే పుణ్యాత్ముడైన వైశ్యుడి కుమారుడు ధృష్టబుద్ధి దుర్వ్యసనాలకు లోనై అన్నీ కోల్పోయి కష్టాల పాలయ్యాడు. చివరకు కౌండిన్య మహర్షిని ఆశ్రయించగా, ఆయన వైశాఖ శుక్ల ఏకాదశి వ్రతం చేయమని ఉపదేశించాడు. ఆ వ్రతంతో ధృష్టబుద్ధి పాపాలు నశించి సద్గతి పొందాడని కథ.

పూజా విధానం

• దశమి రాత్రి తేలికపాటి సాత్విక భోజనం చేసి, ఏకాదశి తెల్లవారుజామునే స్నానం చేయాలి.
• పూజా గదిని శుభ్రం చేసి, శ్రీమహావిష్ణువు లేదా శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి చిత్రపటాన్ని పసుపు కుంకుమలతో అలంకరించాలి.
• దీపారాధన చేసి, తులసి దళాలు, పసుపు పూలు, చందనంతో స్వామిని అర్చించాలి.
• విష్ణు సహస్రనామం, మోహిని ఏకాదశి వ్రత కథ పఠించాలి లేదా వినాలి.
• పండ్లు, పాలు, బెల్లం పాయసం నైవేద్యంగా సమర్పించి హారతి ఇవ్వాలి.
• రాత్రి భజన, నామ సంకీర్తనలతో జాగరణ చేయడం ఉత్తమం.

ఉపవాస నియమాలు

ఏకాదశి నాడు బియ్యం, ధాన్యాలతో చేసిన పదార్థాలు తినరు. ఆరోగ్యం అనుకూలిస్తే పూర్తి ఉపవాసం, లేదంటే పండ్లు, పాలు, ఉడికించిన దుంపలతో ఫలాహారం చేయవచ్చు. పెద్దలు, గర్భిణులు, అనారోగ్యంతో ఉన్నవారు తమ శక్తి మేరకే నియమం పాటించాలి. మరుసటి రోజు ద్వాదశి నాడు నిర్ణీత సమయంలో స్వామికి నైవేద్యం పెట్టి పారణ చేయాలి.

ప్రాముఖ్యత

మోహం అంటే మనసును కప్పే భ్రమ. ఈ ఏకాదశి వ్రతం ఆ భ్రమలను తొలగించి, మనసును భగవంతుని వైపు మళ్ళిస్తుందని పెద్దల నమ్మకం. వైశాఖ మాసం విష్ణువుకు ప్రీతికరమైనది కాబట్టి ఈ రోజు చేసే దానం, జపం విశేష ఫలాన్ని ఇస్తాయని చెబుతారు. ఎండాకాలం కావడంతో దాహార్తులకు చల్లని నీరు, మజ్జిగ పంచడం కూడా పుణ్యకార్యమే.

శ్రీహరి కృపతో అందరి మనసుల్లో మోహం తొలగి, శాంతి నిండాలని కోరుకుందాం.