అపర ఏకాదశి 2026

అపర ఏకాదశి: అపారమైన పుణ్యాన్ని ఇచ్చే వ్రతం

వైశాఖ మాసం బహుళ (కృష్ణ) పక్ష ఏకాదశి నాడు ఆచరించే వ్రతం అపర ఏకాదశి. "అపర" అంటే అపారమైన, అంతులేని అని అర్థం; ఈ వ్రతం అపారమైన పుణ్యాన్ని ఇస్తుందని నమ్మకం. కొన్ని ప్రాంతాల్లో దీనిని అచల ఏకాదశి అని కూడా పిలుస్తారు.

వ్రత కథ

పూర్వం మహీధ్వజుడనే ధర్మాత్ముడైన రాజు ఉండేవాడు. అతని తమ్ముడు వజ్రధ్వజుడు అసూయతో అన్నను హత్య చేసి, దేహాన్ని ఒక రావిచెట్టు కింద పాతిపెట్టాడు. అకాల మరణం పొందిన మహీధ్వజుడు ప్రేతంగా మారి ఆ చెట్టు దగ్గరే తిరుగుతూ బాటసారులను భయపెట్టేవాడు. ఒకనాడు ధౌమ్య మహర్షి ఆ దారిన వెళ్తూ తపోబలంతో జరిగినదంతా తెలుసుకున్నాడు. కరుణతో ఆయన స్వయంగా అపర ఏకాదశి వ్రతం ఆచరించి, ఆ పుణ్యఫలాన్ని మహీధ్వజునికి ధారపోశాడు. ఆ పుణ్యంతో రాజు ప్రేతరూపం విడిచి దివ్యలోకానికి చేరాడని పురాణ కథనం.

ఈ కథ ఏకాదశి పుణ్యం మనకే కాదు, ఇతరుల సద్గతికి కూడా ఉపయోగపడుతుందని చెబుతుంది.

పూజా విధానం

• ఏకాదశి ఉదయమే తలస్నానం చేసి, ఉపవాస సంకల్పం చెప్పుకోవాలి.
• శ్రీమహావిష్ణువును, ముఖ్యంగా త్రివిక్రమ రూపంలో స్మరించి పూజించడం ఈ ఏకాదశి ప్రత్యేకత.
• తులసి దళాలు, పూలు, అక్షతలు, ధూపదీపాలతో అర్చన చేయాలి.
• విష్ణు సహస్రనామం లేదా "ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ" మంత్రం జపించాలి.
• అపర ఏకాదశి వ్రత కథ చదువుకుని, పండ్లు లేదా పానకం నైవేద్యంగా పెట్టాలి.
• ద్వాదశి ఉదయం పూజ చేసి, సాధ్యమైతే ఒకరికి భోజనం పెట్టి, ఆ తర్వాత పారణ చేయాలి.

ఉపవాసం, నియమాలు

ఈ రోజు అన్నం, పప్పులు, ఉల్లి వెల్లుల్లి మానేస్తారు. ఫలాహారం లేదా పాలు తీసుకుని ఉపవాసం చేయవచ్చు. అబద్ధాలు, కోపం, ఇతరులను నిందించడం మానుకోవడం కూడా వ్రతంలో భాగమే. ఎండలు ఎక్కువగా ఉండే కాలం కాబట్టి శరీరానికి తగినంత నీరు అందేలా జాగ్రత్త పడాలి; ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు తమ శక్తి మేరకే నియమం పాటించాలి.

ప్రాముఖ్యత

తెలిసీ తెలియక చేసిన తప్పులకు పశ్చాత్తాపంతో ఈ వ్రతం చేస్తే మనసు తేలికపడుతుందని పెద్దలు చెబుతారు. పూర్వీకుల సద్గతి కోసం కూడా కొన్ని కుటుంబాలు ఈ ఏకాదశిని ఆచరిస్తాయి. ఈ రోజు నీటి కుండ, గొడుగు, చెప్పులు వంటివి దానం చేయడం శ్రేష్ఠం.

శ్రీహరి అనుగ్రహంతో అపర ఏకాదశి వ్రతం అందరికీ అపారమైన శాంతిని, శ్రేయస్సును ఇవ్వాలని కోరుకుందాం.