యోగిని ఏకాదశి 2026

యోగిని ఏకాదశి: శాపవిముక్తిని ఇచ్చిన వ్రతం

జ్యేష్ఠ మాసం బహుళ (కృష్ణ) పక్ష ఏకాదశి నాడు ఆచరించే వ్రతం యోగిని ఏకాదశి. నిర్జల ఏకాదశి తర్వాత, తొలి ఏకాదశికి ముందు వచ్చే ఈ ఏకాదశి పాపాలను తొలగించి, శరీరానికి మనసుకు స్వస్థతను ఇస్తుందని నమ్మకం. ఈ రోజు శ్రీమహావిష్ణువును పూజించి ఉపవాసం చేస్తారు.

హేమమాలి కథ

అలకాపురిని పాలించే కుబేరుడు గొప్ప శివభక్తుడు. ఆయన పూజకు ప్రతిరోజూ మానససరోవరం నుండి పూలు తెచ్చే బాధ్యత హేమమాలి అనే యక్షుడిది. ఒకరోజు హేమమాలి తన భార్య విశాలాక్షి సాంగత్యంలో మునిగిపోయి పూలు తేవడం మరిచిపోయాడు. పూజకు ఆటంకం కలిగినందుకు కోపించిన కుబేరుడు, అతను భూలోకంలో తీవ్రమైన చర్మవ్యాధితో బాధపడాలని శపించాడు.

భూమిపై కష్టాలు పడుతూ తిరుగుతున్న హేమమాలి చివరకు మార్కండేయ మహర్షి ఆశ్రమానికి చేరాడు. జరిగినదంతా నిజాయితీగా చెప్పుకున్నాడు. మహర్షి అతనికి జ్యేష్ఠ బహుళ ఏకాదశి వ్రతం ఆచరించమని ఉపదేశించాడు. ఆ వ్రత ఫలంగా హేమమాలి శాపం తొలగి, తిరిగి దివ్యరూపం పొందాడని పురాణ కథనం.

పూజా విధానం

• దశమి రాత్రి నుంచే సాత్విక ఆహారం, బ్రహ్మచర్యం పాటించాలి.
• ఏకాదశి తెల్లవారుజామున స్నానం చేసి, రావి చెట్టుకు నీరు పోసి నమస్కరించడం కొన్ని కుటుంబాల ఆచారం.
• శ్రీమహావిష్ణువు చిత్రపటానికి పసుపు వస్త్రం, తులసి మాల, పూలు సమర్పించాలి.
• నెయ్యి దీపం వెలిగించి విష్ణు సహస్రనామం లేదా విష్ణు అష్టోత్తరం పఠించాలి.
• యోగిని ఏకాదశి వ్రత కథ విని, పండ్లు, బెల్లం, పాలు నైవేద్యంగా పెట్టాలి.
• ద్వాదశి నాడు అన్నదానం లేదా పండ్ల దానం చేసి పారణ చేయాలి.

ఉపవాసం, నియమాలు

ఈ రోజు అన్నం, ధాన్యాలు మానేసి ఫలాహారం తీసుకుంటారు. కొందరు ఒక్కపూట పండ్లు, పాలతో ఉపవాసం చేస్తారు. కోపం, దూషణ, అసత్యం మానుకుని రోజంతా భగవన్నామ స్మరణలో గడపాలి. ఆరోగ్య పరిస్థితిని బట్టి ఉపవాస నియమం ఎంచుకోవాలి.

ప్రాముఖ్యత

బాధ్యత మరిచిపోవడం వల్ల వచ్చే కష్టాలు, నిజాయితీగా తప్పు ఒప్పుకుంటే దొరికే విముక్తి, ఈ రెండూ హేమమాలి కథలోని సందేశాలు. యోగిని ఏకాదశి వ్రతం అనేక మంది బ్రాహ్మణులకు అన్నదానం చేసినంత పుణ్యాన్ని ఇస్తుందని పురాణాలు కీర్తిస్తాయి. ఈ వ్రతంతో మనసులోని దోషాలు తొలగి, ఆధ్యాత్మిక శాంతి కలుగుతుందని భక్తుల విశ్వాసం.

శ్రీహరి కృపతో యోగిని ఏకాదశి అందరికీ ఆరోగ్యం, ఆనందం ప్రసాదించాలని కోరుకుందాం.