కామద ఏకాదశి 2026

కామద ఏకాదశి: తెలుగు సంవత్సరపు తొలి ఏకాదశి

చైత్ర మాసం శుక్ల పక్షంలో వచ్చే ఏకాదశిని కామద ఏకాదశి అంటారు. ఉగాదితో మొదలయ్యే కొత్త తెలుగు సంవత్సరంలో వచ్చే మొదటి ఏకాదశి ఇదే; శ్రీరామనవమి తర్వాత రెండు రోజులకు వస్తుంది. "కామద" అంటే కోరికలు తీర్చేది; ఈ రోజు శ్రీమహావిష్ణువును పూజించి ఉపవాసం ఉంటే ధర్మబద్ధమైన కోరికలు నెరవేరి, పాపాలు తొలగుతాయని నమ్మకం.

లలిత, లలితుల కథ

వసిష్ఠ మహర్షి దిలీప మహారాజుకు చెప్పిన కథగా ఈ ఏకాదశి మహాత్మ్యం ప్రసిద్ధం. పూర్వం రత్నపురాన్ని పుండరీకుడనే నాగరాజు పాలించేవాడు. అతని సభలో లలితుడనే గంధర్వుడు గాయకుడిగా ఉండేవాడు, అతని భార్య లలిత. ఒకరోజు సభలో పాడుతూ భార్య గురించిన ఆలోచనలో లలితుడు స్వరం తప్పాడు. ఆగ్రహించిన రాజు అతడిని రాక్షసుడిగా మారమని శపించాడు. భర్త దుస్థితికి బాధపడిన లలిత అడవుల్లో తిరుగుతూ శృంగి మహర్షి ఆశ్రమానికి చేరింది. మహర్షి సూచనతో ఆమె చైత్ర శుక్ల ఏకాదశి వ్రతం భక్తితో ఆచరించి, ఆ పుణ్యాన్ని భర్తకు ధారపోసింది. ఆ పుణ్యఫలంతో లలితుడు శాపవిముక్తుడై తిరిగి గంధర్వ రూపం పొందాడని పురాణ కథనం.

వ్రత నియమాలు

• దశమి రోజు రాత్రి తేలికపాటి భోజనం చేసి, ఏకాదశి నాడు ఉపవాస సంకల్పం చేయాలి.
• ఏకాదశి నాడు బియ్యం, ధాన్యాలతో చేసిన పదార్థాలు తినకూడదని సంప్రదాయం. పండ్లు, పాలు, నీరు మాత్రమే తీసుకునేవారు, నిర్జలంగా ఉండేవారు కూడా ఉన్నారు.
• శ్రీమహావిష్ణువు లేదా శ్రీకృష్ణుడికి తులసి దళాలతో పూజ చేసి, విష్ణు సహస్రనామం పఠించాలి.
• రాత్రి వీలైనంత సమయం భజన, నామస్మరణతో జాగరణ చేయడం మంచిది.
• ద్వాదశి నాడు సూర్యోదయం తర్వాత, ద్వాదశి తిథి ఉండగానే పారణ (ఉపవాస విరమణ) చేయాలి.

ప్రాముఖ్యత

కామద ఏకాదశి కథ భార్యాభర్తల మధ్య ప్రేమకు, ఒకరి కోసం ఒకరు చేసే త్యాగానికి నిదర్శనం. తెలిసీ తెలియక చేసిన తప్పుల నుండి విముక్తి, కుటుంబ క్షేమం కోసం ఈ వ్రతం చేస్తారు. చైత్ర మాసంలో తిరుమల శ్రీవేంకటేశ్వరుడు సహా వైష్ణవ ఆలయాల్లో ఏకాదశి నాడు విశేష పూజలు జరుగుతాయి. ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు, గర్భిణీలు, వృద్ధులు పూర్తి ఉపవాసం కాకుండా పండ్లు, పాలతో నియమం పాటించవచ్చు.

కామద ఏకాదశి పుణ్యఫలంతో శ్రీహరి మీ కోరికలన్నీ ధర్మబద్ధంగా నెరవేర్చాలని కోరుకుందాం.