పద్మిని విశుద్ధ ఏకాదశి 2026

పద్మిని విశుద్ధ ఏకాదశి: అధిక మాసంలో మాత్రమే వచ్చే అరుదైన వ్రతం

అధిక మాసం శుక్ల పక్ష ఏకాదశిని పద్మిని విశుద్ధ ఏకాదశి అంటారు. చాంద్రమాన పంచాంగంలో సుమారు మూడేళ్ళకు ఒకసారి అధిక మాసం వస్తుంది కాబట్టి, ఈ ఏకాదశి కూడా అప్పుడే వస్తుంది. అధిక మాసాన్ని పురుషోత్తమ మాసం అని, ఈ ఏకాదశిని కమల ఏకాదశి అని కూడా పిలుస్తారు.

అధిక మాసం, పురుషోత్తముడు

సంక్రమణం లేని చాంద్రమాసాన్ని అధిక మాసం అంటారు. అప్పట్లో ఈ మాసాన్ని శుభకార్యాలకు పనికిరానిదిగా భావించి "మలమాసం" అనేవారు. ఆ మాసం బాధను చూసి శ్రీమహావిష్ణువు దానికి తన పేరు ఇచ్చి "పురుషోత్తమ మాసం"గా గౌరవించాడని పురాణ కథనం. అందుకే ఈ మాసంలో చేసే జపం, దానం, ఏకాదశి వ్రతాలకు విశేష ఫలం ఉంటుందని చెబుతారు.

రాణి పద్మిని కథ

త్రేతాయుగంలో మాహిష్మతీ నగరాన్ని కృతవీర్యుడనే రాజు పాలించేవాడు. ఎంతమంది రాణులున్నా ఆయనకు సంతానం కలగలేదు. రాజు, రాణి పద్మిని తపస్సుకు వెళ్ళినా ఫలితం దక్కలేదు. అప్పుడు అత్రి మహర్షి భార్య అనసూయా దేవి రాణికి అధిక మాస శుక్ల ఏకాదశి వ్రతం చేయమని ఉపదేశించింది. పద్మిని నిష్ఠతో ఉపవాసం, జాగరణ చేసి శ్రీహరిని పూజించింది. ఆ వ్రత ఫలంగా వారికి మహాపరాక్రమవంతుడైన కార్తవీర్యార్జునుడు జన్మించాడని పురాణ కథ. రాణి పేరు మీదుగానే ఈ ఏకాదశికి పద్మిని ఏకాదశి అనే పేరు వచ్చింది.

పూజా విధానం

• దశమి నాడు సాత్విక ఆహారం తీసుకుని, ఏకాదశి తెల్లవారుజామునే స్నానం చేయాలి.
• పురుషోత్తముడైన శ్రీమహావిష్ణువును తామర పూలు, తులసి దళాలతో పూజించాలి.
• నెయ్యి దీపం వెలిగించి పురుషోత్తమ సహస్రనామం లేదా విష్ణు సహస్రనామం పఠించాలి.
• పద్మిని ఏకాదశి కథ విని, పండ్లు, పాలు, పాయసం నైవేద్యంగా సమర్పించాలి.
• రాత్రి భజనలతో జాగరణ చేసి, ద్వాదశి నాడు దానం చేసి పారణ చేయాలి.

నియమాలు, ప్రాముఖ్యత

అన్నం, ధాన్యాలు మానేసి ఫలాహారంతో ఉపవాసం చేస్తారు; ఆరోగ్యాన్ని బట్టి నియమం ఎంచుకోవాలి. "విశుద్ధ" అంటే పవిత్రమైన, శుద్ధమైన అని అర్థం. అరుదుగా వచ్చే ఈ ఏకాదశి మనసును, ఆలోచనలను శుద్ధి చేసి, సంతాన భాగ్యాన్ని, కీర్తిని ఇస్తుందని భక్తుల విశ్వాసం. అధిక మాసంలో దీపదానం, అన్నదానం చేయడం కూడా శ్రేష్ఠమని పెద్దలు చెబుతారు.

పురుషోత్తముని కృపతో ఈ అరుదైన ఏకాదశి అందరి జీవితాల్లో పవిత్రతను, ఆనందాన్ని నింపాలని కోరుకుందాం.