పరమ శుద్ధ ఏకాదశి 2026

పరమ శుద్ధ ఏకాదశి: అధిక మాస బహుళ పక్ష వ్రతం

అధిక మాసం బహుళ (కృష్ణ) పక్ష ఏకాదశిని పరమ ఏకాదశి లేదా పరమ శుద్ధ ఏకాదశి అంటారు. అధిక మాసం సుమారు మూడేళ్ళకు ఒకసారి మాత్రమే వస్తుంది కాబట్టి, ఈ ఏకాదశి కూడా అరుదుగానే వస్తుంది. పద్మిని ఏకాదశి తర్వాత, అదే పురుషోత్తమ మాసంలో వచ్చే రెండో ఏకాదశి ఇది.

సుమేధ, పవిత్రల కథ

కాంపిల్య నగరంలో సుమేధ అనే ధర్మాత్ముడైన బ్రాహ్మణుడు, అతని భార్య పవిత్ర నివసించేవారు. వారు ఎంతో పేదరికంలో ఉన్నా అతిథులను ఆదరించడం మానలేదు. తాము పస్తులుండి కూడా ఇంటికి వచ్చినవారికి భోజనం పెట్టేవారు. ఒకనాడు కౌండిన్య మహర్షి వారి ఇంటికి రాగా, దంపతులు భక్తితో సేవ చేశారు. వారి కష్టాలు చూసిన మహర్షి, అధిక మాస బహుళ ఏకాదశి అయిన పరమ ఏకాదశి వ్రతం చేయమని ఉపదేశించాడు. దంపతులు నిష్ఠతో ఆ వ్రతం చేయగా, వారి దారిద్ర్యం తొలగి సుఖసంపదలు కలిగాయని పురాణ కథనం. కుబేరుడు కూడా ఈ వ్రతం ఆచరించి ధనాధిపత్యం పొందాడని కొన్ని గ్రంథాలు చెబుతాయి.

పూజా విధానం

• ఏకాదశి తెల్లవారుజామున స్నానం చేసి, పురుషోత్తముడైన శ్రీహరిని ధ్యానిస్తూ సంకల్పం చెప్పుకోవాలి.
• లక్ష్మీనారాయణుల చిత్రపటాన్ని పూలతో అలంకరించి నెయ్యి దీపం వెలిగించాలి.
• తులసి దళాలు, పసుపు పూలు, చందనంతో అర్చన చేయాలి.
• విష్ణు సహస్రనామం, పరమ ఏకాదశి కథ పఠించాలి.
• పండ్లు, పాలు, బెల్లం నైవేద్యంగా సమర్పించి, ఇంటికి వచ్చిన అతిథికి ఆదరంగా ఏదైనా ఇవ్వాలి.
• ద్వాదశి నాడు అన్నదానం చేసి పారణ చేయాలి.

పంచరాత్ర వ్రతం, నియమాలు

కొన్ని సంప్రదాయాల్లో ఈ ఏకాదశి నుండి ఐదు రోజుల పాటు నియమంగా ఉండే "పంచరాత్ర" వ్రతం చేస్తారు. చాలా కుటుంబాలు మాత్రం ఏకాదశి నాడు ఫలాహారంతో ఉపవాసం, ద్వాదశి నాడు పారణతో సరిపెడతాయి. అన్నం, ధాన్యాలు మానుకోవాలి; ఆరోగ్యాన్ని బట్టి నియమం ఎంచుకోవాలి.

ప్రాముఖ్యత

కష్టంలో ఉన్నప్పుడు కూడా అతిథి సత్కారం, దానగుణం వదలకూడదని సుమేధ, పవిత్రల కథ చెబుతుంది. "పరమ" అంటే అత్యుత్తమమైన; అరుదైన అధిక మాసంలో వచ్చే ఈ ఏకాదశి అత్యుత్తమ ఫలాన్ని ఇస్తుందని, ఆర్థిక ఇబ్బందులు తొలగి సుఖశాంతులు కలుగుతాయని భక్తుల విశ్వాసం.

శ్రీ లక్ష్మీనారాయణుల కృపతో ప్రతి ఇంట సమృద్ధి, సంతృప్తి నిండాలని కోరుకుందాం.