స్కందమాత పూజ – దేవీ నవరాత్రి ఐదవ రోజు
స్కందమాత పూజ దేవీ నవరాత్రుల ఐదవ రోజు, ఆశ్వయుజ శుద్ధ పంచమి నాడు చేస్తారు. కుమారస్వామిని ఒడిలో ఎత్తుకుని సింహవాహనంపై కూర్చున్న ఈ తల్లిని తెల్లని కలువ పూలు, పాల పాయసంతో ఆరాధిస్తారు. జ్ఞానం, సంతాన సౌభాగ్యం, కుటుంబ శాంతి కోసం ఆమె మూల మంత్రాన్ని 108 సార్లు జపిస్తారు. ఈ సంవత్సరం తేదీ, తిథి సమయాలు పైన చూడవచ్చు.
స్కందమాత ఎవరు?
స్కందుడు అంటే కుమారస్వామి (సుబ్రహ్మణ్యస్వామి). ఆయనకు తల్లి కాబట్టి స్కందమాత. తెల్లని కాంతితో, రెండు చేతుల్లో పద్మాలు పట్టుకుని, ఒడిలో బాల స్కందుణ్ణి ఉంచుకుని సింహవాహనంపై కూర్చుంటుంది. పద్మం మీద ఆసీనురాలై కూడా కనిపిస్తుంది కనుక ‘పద్మాసనా దేవి’ అనే పేరూ ఉంది.
తారకాసురుని సంహారానికి దేవతలకు సేనాపతి అవసరమైనప్పుడు శివపార్వతులకు స్కందుడు జన్మించాడు. ఆ వీరపుత్రుని తల్లిగా ఆమె మాతృప్రేమకు, శౌర్యానికి కలిపిన ప్రతీక. ఈ తల్లిని పూజిస్తే ఒడిలో ఉన్న స్కందుణ్ణి కూడా పూజించినట్టేనని పెద్దలంటారు. పూర్తి కథ కోసం స్కందమాత దేవి కథ చదవండి.
స్కందమాత ధ్యాన శ్లోకం
సింహాసనగతా నిత్యం పద్మాశ్రిత కరద్వయా ।
శుభదాస్తు సదా దేవీ స్కందమాతా యశస్వినీ ॥
అర్థం: కుడి, ఎడమ చేతులలో పద్మాలను ధరించి, ప్రసన్న వదనంతో నిత్యం సింహాసనం (సింహవాహనం) మీద కూర్చుని ఉండే, కుమారస్వామికి తల్లిగా జగత్ప్రసిద్ధురాలైన శ్రీ స్కందమాతాదేవి మాకు ఎల్లప్పుడూ శుభాలు అనుగ్రహించు గాక!
పూజ మొదలుపెట్టే ముందు ఈ శ్లోకాన్ని మూడుసార్లు నెమ్మదిగా చదివి, అమ్మవారి రూపాన్ని కళ్ళ ముందు నిలుపుకోండి. అర్థం తెలిసి చదివితే మనసు త్వరగా లగ్నమవుతుంది.
స్కందమాత పూజా విధానం (ఇంట్లో చేసుకునే క్రమం)
- ఉదయాన్నే తలస్నానం చేసి, శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించండి. పూజా గదిని, పీఠాన్ని తుడిచి, ముందు ముగ్గు వేయండి.
- పాడ్యమి నాడు స్థాపించిన కలశం ముందు నెయ్యి దీపం వెలిగించండి. అఖండ దీపం పెట్టినవారు అది ఆరిపోకుండా నూనె, వత్తి సరిచూసుకోండి.
- ఆచమనం చేసి, ముందుగా గణపతిని తలచుకుని, “ఈ రోజు స్కందమాత దేవి ఆరాధన చేస్తున్నాను” అని సంకల్పం చెప్పుకోండి.
- పైన ఇచ్చిన ధ్యాన శ్లోకం చదువుతూ శ్వేతవర్ణంతో, సింహవాహనం మీద ఆసీనురాలై, స్కందుణ్ణి ఎత్తుకున్న తల్లిని మనసులో ధ్యానించండి.
- ఆవాహన, ఆసనం, అర్ఘ్య-పాద్య-ఆచమనాలు, స్నానం, వస్త్రం, గంధం, అక్షతలు — ఇలా షోడశోపచారాలను క్లుప్తంగానైనా భక్తితో సమర్పించండి.
- పుష్పాలు: తెల్లని పూలు, ముఖ్యంగా కలువ పూలు సమర్పించండి.
- ధూప దీపాలు: చందనం వాసన గల అగరుబత్తి వెలిగించి, నెయ్యి దీపం చూపించండి.
- నైవేద్యం: పాలతో చేసిన వంటకాలు, ముఖ్యంగా పాయసం (ఖీర్) నివేదించండి.
- మూల మంత్రం “ఓం ఐం హ్రీం క్లీం స్కందమాతాయై నమః” కనీసం 108 సార్లు జపించి, తర్వాత స్కందమాత గాయత్రి చదవండి.
- శ్రీ స్కందమాత అష్టోత్తర శతనామావళి చదువుతూ కుంకుమతో అర్చన చేయండి. చివరగా మంగళహారతి ఇచ్చి, ప్రదక్షిణ నమస్కారాలు చేసి, పూజలో తెలియక జరిగిన లోపాలకు క్షమాపణ వేడుకోండి.
సమయం తక్కువగా ఉన్న రోజు కనీసం దీపం వెలిగించి, ధ్యాన శ్లోకం చదివి, మూల మంత్రం 108 సార్లు జపించి, చిన్న నైవేద్యం పెట్టి మంగళహారతి ఇవ్వండి. భక్తితో చేసిన ఈ చిన్న పూజను కూడా స్కందమాత దేవి సంతోషంగా స్వీకరిస్తుంది.
స్కందమాత మంత్రం, గాయత్రి
మూల మంత్రం (కనీసం 108 సార్లు):
ఓం ఐం హ్రీం క్లీం స్కందమాతాయై నమః
స్కందమాత గాయత్రి:
ఓం స్కందమాత్రే విద్మహే మహాశక్త్యై చ ధీమహి తన్నో దుర్గా ప్రచోదయాత్
మంత్రాన్ని సద్గురువు దగ్గర నేర్చుకోవడం శ్రేష్ఠం. న్యాసాలు, దిగ్బంధం వంటివి చేయలేనివారు కేవలం మూల మంత్రాన్ని శుచిగా, భక్తితో జపించినా చాలు. జపానికి రుద్రాక్ష లేదా స్ఫటిక మాల వాడవచ్చు; తూర్పు లేదా ఉత్తరం వైపు తిరిగి కూర్చుని, మనసు అమ్మవారి మీద నిలిపి జపించండి.
ఈ రోజు ఉపవాసం, దానం
స్కందమాత దేవిని గురువారం నాడు ఉపవాసం ఉండి పూజిస్తే విశేష ఫలితం ఉంటుందని చెబుతారు. నవరాత్రుల్లో పంచమి నాడు కూడా ఉపవాసం లేదా ఒక్కపూట భోజనంతో ఆమెను కొలవవచ్చు. దానంగా తెల్లని వస్తువులు, ముఖ్యంగా పాలు లేదా పాల ఉత్పత్తులు ఇవ్వడం మంచిది.
నవరాత్రుల్లో ఉల్లి, వెల్లుల్లి, మాంసాహారం లేని సాత్విక ఆహారం తీసుకోవాలి. పూర్తి ఉపవాసమా, ఫలాహారమా, ఒక్కపూట భోజనమా అన్నది మీ ఆరోగ్యం సహకరించినంత మేరకే నిర్ణయించుకోండి.
తెలుగు ఇళ్లలో ఈ రోజు
పంచమి నాడు చాలా కుటుంబాలు చిన్న పిల్లలను బొమ్మల కొలువు దగ్గర కూర్చోబెట్టి పాటలు, పద్యాలు చెప్పిస్తాయి — తల్లి-బిడ్డల పండుగ అయిన స్కందమాత రోజుకు ఇది చక్కగా సరిపోతుంది. తెలంగాణలో బతుకమ్మ ఆటపాటలు కొనసాగుతాయి. విజయవాడ ఇంద్రకీలాద్రిపై కనకదుర్గమ్మ దసరా ఉత్సవాల్లో అమ్మవారు రోజుకో అలంకారంలో దర్శనమిస్తారు; ఏ రోజు ఏ అలంకారమో ఆలయం ప్రతి సంవత్సరం ప్రకటిస్తుంది — ఇంద్రకీలాద్రి దసరా అలంకారాల వివరాలు చూడండి. శ్రీశైలంలో భ్రమరాంబ అమ్మవారికి కూడా ఈ రోజుల్లో నవరాత్రి ఉత్సవాలు వైభవంగా జరుగుతాయి.
స్కందమాత పూజ ఫలం
స్కందమాత ఆరాధన వల్ల జ్ఞానం, విద్య, వివేకం పెరుగుతాయని, సంతాన ప్రాప్తి కలుగుతుందని నమ్మకం. కుటుంబంలో సామరస్యం, మానసిక శాంతి నెలకొని, ఆధ్యాత్మిక మార్గంలో ప్రగతి కలుగుతుందని భక్తులు విశ్వసిస్తారు.
దేవీ నవరాత్రుల తొమ్మిది రోజులు
- ఘటస్థాపన (కలశ స్థాపన) – పాడ్యమి, వ్రత ప్రారంభం
- 1వ రోజు – శైలపుత్రి పూజ (పాడ్యమి)
- 2వ రోజు – బ్రహ్మచారిణి పూజ (విదియ)
- 3వ రోజు – చంద్రఘంట పూజ (తదియ)
- 4వ రోజు – కూష్మాండ పూజ (చవితి)
- 5వ రోజు – స్కందమాత పూజ (పంచమి)
- 6వ రోజు – కాత్యాయని పూజ (షష్ఠి)
- 7వ రోజు – కాళరాత్రి పూజ (సప్తమి)
- 8వ రోజు – మహాగౌరి పూజ (అష్టమి, దుర్గాష్టమి)
- 9వ రోజు – సిద్ధిదాత్రి పూజ (నవమి, మహర్నవమి)
- పారణ – విజయదశమి (దశమి), వ్రత సమాప్తి
అన్ని రోజుల వివరాలు, వ్రత నియమాలు ఒకేచోట కావాలంటే దేవీ నవరాత్రుల సంపూర్ణ మార్గదర్శి చూడండి.
ఈ రోజు పఠించవలసిన స్తోత్రాలు
- శ్రీ లలితా సహస్రనామ స్తోత్రం
- శ్రీ దుర్గాష్టకం
- శ్రీ దుర్గా అష్టోత్తర శతనామావళి
- నవదుర్గలు – దుర్గాదేవి తొమ్మిది రూపాలు
ఆధారం: శ్రీ దుర్గా నిత్యారాధన — నూతలపాటి రాజేశ్వర శర్మ
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
స్కందమాత పూజ ఏ రోజు చేస్తారు?
స్కందమాతకు ఏ నైవేద్యం పెట్టాలి?
స్కందమాత మంత్రం ఏది?
స్కందమాత పూజకు ఏ పూలు వాడాలి?
సంతానం కోసం స్కందమాతను పూజించవచ్చా?
నవరాత్రి మధ్యలో ఒక రోజు పూజ తప్పిపోతే ఏం చేయాలి?
సంబంధిత విషయాలు
వ్యాఖ్యలు
వ్యాఖ్య రాయడానికి లాగిన్ అవ్వండి
వ్యాఖ్యలు లోడ్ అవుతున్నాయి...

