సిద్ధిదాత్రి దేవి కథ – మహానవమి నాడు పూజించే అమ్మవారు

నవదుర్గల్లో తొమ్మిదవ రూపం, చివరి రూపం సిద్ధిదాత్రి దేవి. నవరాత్రుల్లో తొమ్మిదవ రోజు, మహానవమి నాడు ఈ అమ్మవారిని పూజిస్తారు. సిద్ధి అంటే సాధన వల్ల లభించే అద్భుత శక్తి, దాత్రి అంటే ఇచ్చే తల్లి. సకల సిద్ధులకు అధిదేవత అయిన ఈ తల్లిని పరమేశ్వరుడు కూడా ఉపాసించాడని దేవీపురాణం చెబుతుంది.

సిద్ధిదాత్రి ధ్యాన శ్లోకం, దాని అర్థం

సిద్ధగంధర్వయక్షాద్యైరసురైరమరైరపి । సేవ్యమానా సదా భూయాత్ సిద్ధిదా సిద్ధిదాయినీ ॥

సిద్ధులు, గంధర్వులు, యక్షులు, అసురులు, దేవతలు అందరి చేత ఎల్లప్పుడూ సేవలు అందుకునే సిద్ధిదా దేవి మనకు సిద్ధులను ప్రసాదించే తల్లి కావాలి అని ఈ శ్లోకానికి అర్థం.

ఈ శ్లోకంలో గమనించాల్సిన మాట "అసురైరమరైరపి", అంటే అసురుల చేత, దేవతల చేత కూడా. దేవతలు, రాక్షసులు ఒకరికొకరు శత్రువులే అయినా, ఈ తల్లి ముందు అందరూ సేవకులే. సిద్ధి కోరి ఆమెను ఆశ్రయించని వారు లేరు.

అష్టసిద్ధులు అంటే ఏమిటి?

మార్కండేయ పురాణం ప్రకారం అణిమ, మహిమ, గరిమ, లఘిమ, ప్రాప్తి, ప్రాకామ్యం, ఈశిత్వం, వశిత్వం అనే ఎనిమిది సిద్ధులు ఉన్నాయి. వీటినే అష్టసిద్ధులు అంటారు. ఏ సిద్ధి ఏమి ఇస్తుందో సులభంగా చూద్దాం.

• అణిమ: శరీరాన్ని అతి చిన్నదిగా చేసుకోవచ్చు.
• మహిమ: శరీరాన్ని అతి పెద్దదిగా చేసుకోవచ్చు.
• గరిమ: పెద్ద బండరాయిలా బరువుగా మారవచ్చు.
• లఘిమ: గాలిలా తేలికగా మారవచ్చు.
• ప్రాప్తి: కోరిన వస్తువు ఎక్కడ ఉన్నా పొందవచ్చు.
• ప్రాకామ్యం: సంకల్పానికి ఏ అడ్డూ ఉండదు.
• ఈశిత్వం: అన్నిటి మీదా అధికారం వస్తుంది.
• వశిత్వం: చిత్తశుద్ధి ద్వారా ఇతరుల మీద ప్రభావం చూపవచ్చు.

హనుమంతుడు సముద్రం దాటేటప్పుడు ఒకసారి కొండంత పెరగడం, లంకలో అడుగుపెట్టేటప్పుడు చిన్న రూపం దాల్చడం మనకు తెలిసిన కథే. మహిమ, అణిమ అనే సిద్ధులకు మన పెద్దలు చెప్పే ఉదాహరణ ఇదే.

సిద్ధులు ఎందుకోసం?

కానీ ఈ సిద్ధులను ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతి కోసమే ఉపయోగించాలి, సొంత లాభం కోసం కాదు. దుర్వినియోగం చేస్తే అవి నష్టాన్నే తెస్తాయి. సిద్ధులను ఇచ్చే తల్లి, వాటిని సరైన దారిలో వాడే బుద్ధిని కూడా ఇవ్వాలని భక్తులు ప్రార్థిస్తారు.

సిద్ధిదాత్రి దేవి కథ: అర్ధనారీశ్వరుడు

దేవీపురాణం ప్రకారం, పరమేశ్వరుడు కూడా సిద్ధిదాత్రి దేవిని ఉపాసించాడు. ఆ ఉపాసన ఫలంగా ఆయన ఈ అష్టసిద్ధులను పొంది సిద్ధేశ్వరుడు అయ్యాడు.

శివుడి భక్తికి కరిగిపోయిన సిద్ధిదాత్రి ఆయన మీద కరుణతో ఆయన శరీరంలో సగభాగంగా నిలిచింది. ఇలా పరమేశ్వరుడు అర్ధనారీశ్వరుడు అయ్యాడు. సగం శివుడు, సగం శక్తి. శక్తి లేకుండా శివుడు కూడా సంపూర్ణుడు కాదు అనే భావనకు ఈ రూపమే ప్రతీక.

ఈ కథతో నవదుర్గల ప్రయాణం ఒక చక్కని ముగింపుకు వస్తుంది. మొదటి రోజు శైలపుత్రిగా పుట్టిన అమ్మ, తపస్సు చేసి, శివుణ్ణి పెళ్ళాడి, కుమారుణ్ణి కని, రాక్షసులను సంహరించి, చివరకు శివుడి శరీరంలోనే సగభాగమైంది.

సిద్ధిదాత్రి దేవి రూపం

సిద్ధిదాత్రి దేవికి నాలుగు చేతులు.

• కుడివైపు రెండు చేతుల్లో చక్రం, గద
• ఎడమవైపు రెండు చేతుల్లో శంఖం, పద్మం

అమ్మవారి వాహనం సింహం. కమలం మీద పద్మాసనంలో కూర్చుని భక్తులకు దర్శనం ఇస్తుంది. శంఖం, చక్రం, గద, పద్మం, ఈ నాలుగూ విష్ణువు చేతుల్లో కనిపించే ఆయుధాలు కావడం ఈ రూపంలో ఒక విశేషం.

మహానవమి నాడు సిద్ధిదాత్రి పూజ

మహానవమి నాడు ధ్యాన శ్లోకం చదువుకుని, దీపం వెలిగించి అమ్మను పూజిస్తారు.

• పువ్వులు: ఎర్రని పువ్వులు, ముఖ్యంగా మందార పువ్వులు సమర్పిస్తారు.
• నైవేద్యం: పాయసం నైవేద్యంగా పెట్టడం ఒక ప్రసిద్ధ ఆచారం.
• మంత్రం: ఓం హ్రీం దుం దుర్గాయై నమః అనే మంత్రాన్ని నూట ఎనిమిది సార్లు జపిస్తారు.
• దానం: పుస్తకాలు, చదువుకు కావలసిన వస్తువులు దానం చేయడం శ్రేయస్కరం.

మన తెలుగు ప్రాంతాల్లో చాలా ఇళ్ళలో మహానవమి నాడే ఆయుధపూజ కూడా చేస్తారు. పనిముట్లు, వాహనాలు, పుస్తకాలు శుభ్రం చేసి, బొట్టు పెట్టి పూజించడం ఆనవాయితీ. మనకు జీవనం ఇచ్చే సాధనాలకు కృతజ్ఞత చెప్పుకునే రోజు అది.

పూజ పూర్తయ్యాక, అమ్మ సర్వమంగళరూపాన్ని తలచుకుంటూ ఈ శ్లోకంతో నమస్కరించుకోవచ్చు.

సర్వమంగళ మాంగల్యే శివే సర్వార్థ సాధికే । శరణ్యే త్ర్యంబకే గౌరి నారాయణి నమోఽస్తు తే ॥

సిద్ధిదాత్రిని ఆరాధిస్తే కలిగే ఫలం

సిద్ధిదాత్రి కృపకు పాత్రులైనవారికి దేనికీ లోటు ఉండదని భక్తుల నమ్మకం. సమస్త దుఃఖాలూ తొలగిపోయి సుఖం, సిద్ధి, చివరకు మోక్షం కూడా లభిస్తాయి.

శైలపుత్రి నుండి సిద్ధిదాత్రి వరకు తొమ్మిది రోజులు, తొమ్మిది రూపాలు. కానీ జగన్మాత ఒక్కతే, రూపాలు మాత్రమే తొమ్మిది. మహానవమి తరువాత వచ్చేది విజయదశమి.