శరన్నవరాత్రి ఘటస్థాపన 2026

శరన్నవరాత్రి ఘటస్థాపన (కలశ స్థాపన) ఆశ్వయుజ శుద్ధ పాడ్యమి నాడు ఉదయం జరుగుతుంది. ఈ కలశంలో జగన్మాతను ఆవాహన చేయడంతో తొమ్మిది రోజుల దేవీ నవరాత్రులు, దసరా ఉత్సవాలు ప్రారంభమవుతాయి. విజయదశమి వరకు ఈ కలశమే ఇంటి పూజకు కేంద్రంగా ఉంటుంది.

ఘటస్థాపన అంతరార్థం

కలశాన్ని సమస్త దేవతలకు నిలయంగా శాస్త్రాలు వర్ణిస్తాయి. కలశ ముఖంలో విష్ణువు, కంఠంలో రుద్రుడు, మూలంలో బ్రహ్మ, మధ్యలో మాతృగణాలు ఉంటారని కలశ పూజ మంత్రాలు చెబుతాయి. శరన్నవరాత్రిలో ఈ కలశంలో దుర్గాదేవిని ఆవాహన చేసి తొమ్మిది రోజులు ఆరాధిస్తారు. మహిషాసురునితో అమ్మవారు తొమ్మిది రాత్రులు యుద్ధం చేసి దశమి నాడు విజయం సాధించిందని, ఆ విజయానికి గుర్తే విజయదశమి అని దేవీ భాగవతం వంటి గ్రంథాలు చెబుతాయి.

శుభ సమయం

పాడ్యమి తిథి ఉన్న ఉదయం వేళ, ముఖ్యంగా సూర్యోదయం తరువాత మొదటి భాగంలో ఘటస్థాపన చేయడం శ్రేష్ఠం. అది వీలు కాకపోతే మధ్యాహ్నం అభిజిత్ ముహూర్తంలో చేయవచ్చని పంచాంగకర్తలు సూచిస్తారు. చిత్తా నక్షత్రం, వైధృతి యోగం ఉన్న సమయాన్ని వీలైనంత వరకు వదిలివేయాలనే నియమం కూడా ఉంది. స్థానిక పంచాంగంలో ఇచ్చిన సమయాన్ని పాటించడం మంచిది.

ఘటస్థాపన విధానం

• ఇంటిని, పూజా మందిరాన్ని ముందు రోజే శుభ్రం చేసి, గుమ్మాలకు మామిడి తోరణాలు కట్టాలి.
• మట్టి పళ్లెంలో శుభ్రమైన మట్టి వేసి నవధాన్యాలు లేదా బార్లీ/జొన్నలు చల్లాలి; ఇవి తొమ్మిది రోజుల్లో మొలకెత్తుతాయి.
• రాగి, ఇత్తడి లేదా మట్టి కలశంలో శుద్ధ జలం నింపి, పసుపు, కుంకుమ, అక్షతలు, నాణెం, తమలపాకు-వక్క వేయాలి.
• కలశ ముఖంపై మామిడి ఆకులు ఉంచి, ఎర్రని వస్త్రం చుట్టిన పీచుతో ఉన్న కొబ్బరికాయను పెట్టాలి.
• ముందుగా గణపతి పూజ, సంకల్పం చేసి, కలశంలోకి దుర్గాదేవిని ఆవాహన చేసి షోడశోపచార పూజ చేయాలి.
• చాలా కుటుంబాలు అఖండ దీపం వెలిగించి, తొమ్మిది రోజులూ ఆరకుండా చూసుకుంటాయి.

తెలుగు నాట దసరా సంబరం

ఘటస్థాపనతో తెలుగు రాష్ట్రాల్లో దసరా వాతావరణం మొదలవుతుంది. విజయవాడ ఇంద్రకీలాద్రిపై కనకదుర్గమ్మ ఆలయంలో, శ్రీశైలంలో భ్రమరాంబికా అమ్మవారి ఆలయంలో శరన్నవరాత్రి ఉత్సవాలు ఘనంగా జరుగుతాయి; అమ్మవారిని రోజుకో అలంకారంలో దర్శించుకోవడానికి భక్తులు తరలివస్తారు. తెలంగాణలో మహాలయ అమావాస్య నాడు ఎంగిలిపూల బతుకమ్మతో మొదలైన బతుకమ్మ పండుగ ఈ రోజుల్లోనే కొనసాగుతుంది. కొన్ని కుటుంబాలు ఈ రోజు నుండి బొమ్మల కొలువు కూడా పెడతాయి.

జగన్మాత కలశంలో కొలువై మీ ఇంటిని తొమ్మిది రోజులూ కాపాడుగాక.