దేవీ నవరాత్రి (దసరా) తేదీలు 2026

దేవీ నవరాత్రులు లేదా శరన్నవరాత్రులు ఆశ్వయుజ మాసం శుక్ల పాడ్యమి నుండి నవమి వరకు దుర్గాదేవిని తొమ్మిది రూపాల్లో ఆరాధించే మహా పర్వం; పదవ రోజు దశమి విజయదశమి (దసరా). తెలుగు రాష్ట్రాల్లో సంవత్సరంలో అత్యంత ఘనంగా జరిగే పండుగల్లో ఇది ఒకటి.

పురాణ నేపథ్యం

మహిషాసురుడనే రాక్షసుడు వరబలంతో ముల్లోకాలను బాధిస్తుండగా, త్రిమూర్తుల, దేవతల తేజస్సు నుండి ఉద్భవించిన దుర్గాదేవి తొమ్మిది రోజులు యుద్ధం చేసి పదవ రోజు అతడిని సంహరించిందని దేవీ మాహాత్మ్యం చెబుతుంది. అందుకే అమ్మవారిని మహిషాసురమర్దినిగా కొలుస్తాం. శ్రీరాముడు రావణ సంహారానికి ముందు అమ్మవారిని పూజించాడని, పాండవులు అజ్ఞాతవాసం ముగించి శమీ వృక్షంపై దాచిన ఆయుధాలను తిరిగి తీసుకున్నది విజయదశమి నాడేనని కథనాలు ఉన్నాయి.

తెలుగు నాట నవరాత్రి సంబరాలు

విజయవాడ ఇంద్రకీలాద్రిపై కనకదుర్గమ్మ రోజుకొక అలంకారంలో దర్శనమిస్తుంది; మూల నక్షత్రం నాడు సరస్వతీ దేవి అలంకారం ప్రత్యేకం. శ్రీశైలంలో భ్రమరాంబ అమ్మవారికి, బాసరలో జ్ఞాన సరస్వతి అమ్మవారికి విశేష ఉత్సవాలు జరుగుతాయి. తెలంగాణలో ఈ రోజుల్లోనే పూలతో పేర్చిన బతుకమ్మ ఆటపాటలు సాగి, దుర్గాష్టమి నాడు సద్దుల బతుకమ్మతో ముగుస్తాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో చాలా కుటుంబాలు బొమ్మల కొలువు పెడతాయి. నవమి నాడు ఆయుధ పూజ, విజయదశమి నాడు శమీ పూజ, పాలపిట్ట దర్శనం ఆనవాయితీ.

పూజా విధానం

• పాడ్యమి నాడు ఘటస్థాపన చేసి, అఖండ దీపం వెలిగించాలి.
• రోజుకొక రూపం — శైలపుత్రి, బ్రహ్మచారిణి, చంద్రఘంట, కూష్మాండ, స్కందమాత, కాత్యాయని, కాళరాత్రి, మహాగౌరి, సిద్ధిదాత్రి — ఆరాధించాలి.
• లలితా సహస్రనామం, దుర్గా సప్తశతి పారాయణం రోజూ చేయడం శ్రేష్ఠం.
• మూల నక్షత్రం నాడు పుస్తకాలు, విద్యా సామగ్రి అమ్మవారి వద్ద ఉంచి సరస్వతీ పూజ చేయాలి.
• దుర్గాష్టమి నాడు కన్యా పూజ, మహర్నవమి నాడు ఆయుధ పూజ చేయాలి.
• పులిహోర, దద్దోజనం, చక్కెర పొంగలి, పాయసం, బొబ్బట్లు వంటి నైవేద్యాలు సమర్పించాలి.

ఉపవాస నియమాలు

కొందరు తొమ్మిది రోజులూ ఒక్క పూట భోజనం చేస్తారు, మరికొందరు అష్టమి నాడు మాత్రమే ఉపవాసం ఉంటారు. సాత్త్విక ఆహారం, ఉల్లి-వెల్లుల్లి వర్జనం, బ్రహ్మచర్యం సాధారణ నియమాలు. ఆరోగ్య పరిస్థితిని బట్టి నియమం ఎంచుకోవాలి.

ప్రాముఖ్యత

మనలోని కామ, క్రోధ, లోభాది అసుర గుణాలను జయించి ధర్మ మార్గంలో నడవడమే నవరాత్రుల అంతరార్థం. అమ్మవారిని శ్రద్ధగా కొలిస్తే విద్య, శక్తి, సంపద మూడూ లభిస్తాయని పెద్దల మాట.

జగన్మాత దుర్గమ్మ అనుగ్రహంతో అందరి ఇళ్లలో విజయం, ఆనందం వెల్లివిరియాలి.