శైలపుత్రి పూజ – దేవీ నవరాత్రి మొదటి రోజు
శైలపుత్రి పూజ దేవీ నవరాత్రుల (శరన్నవరాత్రుల) మొదటి రోజు, ఆశ్వయుజ శుద్ధ పాడ్యమి నాడు చేస్తారు. ఉదయం ఘటస్థాపన చేసిన తర్వాత, హిమవంతుని కుమార్తె అయిన శైలపుత్రి అమ్మవారిని ఎర్రని గులాబీలు, పాలతో చేసిన మిఠాయిలతో పూజిస్తారు. స్థిరమైన మనసు, ఆత్మవిశ్వాసం కోసం ఆమె మూల మంత్రాన్ని 108 సార్లు జపిస్తారు. ఈ సంవత్సరం తేదీ, తిథి సమయాలు పైన చూడవచ్చు.
నవరాత్రి వ్రతం మొదలయ్యేది ఈ రోజే. కాబట్టి ముందు ఘటస్థాపన (కలశ స్థాపన) చేసి, సంకల్పం చెప్పుకుని, ఆ తర్వాతే శైలపుత్రి పూజ ప్రారంభించడం సంప్రదాయం.
శైలపుత్రి ఎవరు?
‘శైలం’ అంటే పర్వతం. పర్వతరాజైన హిమవంతుని ఇంట పుట్టినందువల్ల అమ్మవారికి శైలపుత్రి అని పేరు. శిరస్సున నెలవంక, వృషభం మీద ఆసనం, చేతిలో త్రిశూలం — ఇదీ ఆమె రూపం. నవదుర్గలలో ఈమె మొదటి రూపం; తొమ్మిది రోజుల సాధన ఈ తల్లి పాదాల దగ్గర నుంచే మొదలవుతుంది.
పూర్వజన్మలో ఈమె దక్షప్రజాపతి కుమార్తె సతీదేవి. తండ్రి చేసిన యజ్ఞంలో పరమేశ్వరునికి జరిగిన అవమానాన్ని భరించలేక యోగాగ్నిలో దేహాన్ని విడిచింది. మళ్ళీ హిమవంతునికి పార్వతిగా జన్మించి శివుణ్ణి చేరింది. అందుకే శైలపుత్రిని స్థిరత్వానికి, పవిత్రతకు ప్రతీకగా భావిస్తారు. పూర్తి కథ కోసం శైలపుత్రి దేవి కథ చదవండి.
శైలపుత్రి ధ్యాన శ్లోకం
వందే వాంఛితలాభాయ చంద్రార్ధకృతశేఖరాం ।
వృషారూఢాం శూలధరాం శైలపుత్రీం యశస్వినీం ॥
అర్థం: కోరిన ఫలం సిద్ధించాలని నమస్కరిస్తున్నాను. శిరస్సుపై అర్ధచంద్రుని ధరించి, వృషభం మీద ఆసీనురాలై, త్రిశూలాన్ని చేతబట్టిన కీర్తిమంతురాలైన శైలపుత్రి దేవిని పూజిస్తున్నాను.
పూజ మొదలుపెట్టే ముందు ఈ శ్లోకాన్ని మూడుసార్లు నెమ్మదిగా చదివి, అమ్మవారి రూపాన్ని కళ్ళ ముందు నిలుపుకోండి. అర్థం తెలిసి చదివితే మనసు త్వరగా లగ్నమవుతుంది.
శైలపుత్రి పూజా విధానం (ఇంట్లో చేసుకునే క్రమం)
- ఉదయాన్నే తలస్నానం చేసి, శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించండి. పూజా గదిని, పీఠాన్ని తుడిచి, ముందు ముగ్గు వేయండి.
- పాడ్యమి నాడు స్థాపించిన కలశం ముందు నెయ్యి దీపం వెలిగించండి. అఖండ దీపం పెట్టినవారు అది ఆరిపోకుండా నూనె, వత్తి సరిచూసుకోండి.
- ఆచమనం చేసి, ముందుగా గణపతిని తలచుకుని, “ఈ రోజు శైలపుత్రి దేవి ఆరాధన చేస్తున్నాను” అని సంకల్పం చెప్పుకోండి.
- పైన ఇచ్చిన ధ్యాన శ్లోకం చదువుతూ నీలాకాశంలో తేజోమయమైన చంద్రబింబం మీద కూర్చున్న అమ్మవారిని మనసులో దర్శించండి.
- ఆవాహన, ఆసనం, అర్ఘ్య-పాద్య-ఆచమనాలు, స్నానం, వస్త్రం, గంధం, అక్షతలు — ఇలా షోడశోపచారాలను క్లుప్తంగానైనా భక్తితో సమర్పించండి.
- పుష్పాలు: ఎరుపు రంగు పూలు, ముఖ్యంగా గులాబీలు సమర్పించండి.
- ధూప దీపాలు: చందనం వాసన గల అగరుబత్తి వెలిగించి, నెయ్యి దీపం చూపించండి.
- నైవేద్యం: పాలతో చేసిన మిఠాయిలు, పాల పదార్థాలు నివేదించండి.
- మూల మంత్రం “ఓం ఐం హ్రీం క్లీం శైలపుత్ర్యై నమః” కనీసం 108 సార్లు జపించి, తర్వాత శైలపుత్రి గాయత్రి చదవండి.
- శ్రీ శైలపుత్రి అష్టోత్తర శతనామావళి చదువుతూ కుంకుమతో అర్చన చేయండి. చివరగా మంగళహారతి ఇచ్చి, ప్రదక్షిణ నమస్కారాలు చేసి, పూజలో తెలియక జరిగిన లోపాలకు క్షమాపణ వేడుకోండి.
సమయం తక్కువగా ఉన్న రోజు కనీసం దీపం వెలిగించి, ధ్యాన శ్లోకం చదివి, మూల మంత్రం 108 సార్లు జపించి, చిన్న నైవేద్యం పెట్టి మంగళహారతి ఇవ్వండి. భక్తితో చేసిన ఈ చిన్న పూజను కూడా శైలపుత్రి దేవి సంతోషంగా స్వీకరిస్తుంది.
శైలపుత్రి మంత్రం, గాయత్రి
మూల మంత్రం (కనీసం 108 సార్లు):
ఓం ఐం హ్రీం క్లీం శైలపుత్ర్యై నమః
శైలపుత్రి గాయత్రి:
ఓం శైలపుత్ర్యై విద్మహే వృషారూఢాయై ధీమహి తన్నో దుర్గా ప్రచోదయాత్
మంత్రాన్ని సద్గురువు దగ్గర నేర్చుకోవడం శ్రేష్ఠం. న్యాసాలు, దిగ్బంధం వంటివి చేయలేనివారు కేవలం మూల మంత్రాన్ని శుచిగా, భక్తితో జపించినా చాలు. జపానికి రుద్రాక్ష లేదా స్ఫటిక మాల వాడవచ్చు; తూర్పు లేదా ఉత్తరం వైపు తిరిగి కూర్చుని, మనసు అమ్మవారి మీద నిలిపి జపించండి.
ఈ రోజు ఉపవాసం, దానం
శైలపుత్రి దేవిని సోమవారం నాడు ఉపవాసం ఉండి పూజిస్తే విశేష ఫలితం ఉంటుందని చెబుతారు. నవరాత్రుల్లో ఈ రోజు వ్రత దీక్ష మొదలవుతుంది కాబట్టి ఉపవాసం ఇక్కడి నుంచే ప్రారంభించవచ్చు. దానంగా ఎరుపు రంగు వస్తువులు, ముఖ్యంగా వస్త్రాలు ఇవ్వడం మంచిది.
నవరాత్రుల్లో ఉల్లి, వెల్లుల్లి, మాంసాహారం లేని సాత్విక ఆహారం తీసుకోవాలి. పూర్తి ఉపవాసమా, ఫలాహారమా, ఒక్కపూట భోజనమా అన్నది మీ ఆరోగ్యం సహకరించినంత మేరకే నిర్ణయించుకోండి.
తెలుగు ఇళ్లలో ఈ రోజు
మన ఇళ్లలో పాడ్యమి నాడే బొమ్మల కొలువు పెడతారు. మెట్లపై దేవతా బొమ్మలు, దశావతారాలు, పల్లెటూరి బొమ్మలు అమర్చి, తొమ్మిది రోజులూ సాయంత్రం ముత్తైదువులను పిలిచి తాంబూలం ఇస్తారు. తెలంగాణలో బతుకమ్మ పాటలతో వీధులు మారుమోగుతాయి. విజయవాడ ఇంద్రకీలాద్రిపై కనకదుర్గమ్మ దసరా ఉత్సవాల్లో అమ్మవారు రోజుకో అలంకారంలో దర్శనమిస్తారు; ఏ రోజు ఏ అలంకారమో ఆలయం ప్రతి సంవత్సరం ప్రకటిస్తుంది — ఇంద్రకీలాద్రి దసరా అలంకారాల వివరాలు చూడండి. శ్రీశైలంలో భ్రమరాంబ అమ్మవారికి కూడా ఈ రోజుల్లో నవరాత్రి ఉత్సవాలు వైభవంగా జరుగుతాయి.
శైలపుత్రి పూజ ఫలం
శైలపుత్రి స్థిరత్వానికి, శక్తికి, పవిత్రతకు ప్రతీక. ఆమెను ఆరాధిస్తే ఆత్మవిశ్వాసం, దృఢత్వం, ఆధ్యాత్మిక శక్తి కలుగుతాయని, జీవితంలో ఎదురయ్యే కష్టాలను దాటే బలం వస్తుందని భక్తుల విశ్వాసం.
దేవీ నవరాత్రుల తొమ్మిది రోజులు
- ఘటస్థాపన (కలశ స్థాపన) – పాడ్యమి, వ్రత ప్రారంభం
- 1వ రోజు – శైలపుత్రి పూజ (పాడ్యమి)
- 2వ రోజు – బ్రహ్మచారిణి పూజ (విదియ)
- 3వ రోజు – చంద్రఘంట పూజ (తదియ)
- 4వ రోజు – కూష్మాండ పూజ (చవితి)
- 5వ రోజు – స్కందమాత పూజ (పంచమి)
- 6వ రోజు – కాత్యాయని పూజ (షష్ఠి)
- 7వ రోజు – కాళరాత్రి పూజ (సప్తమి)
- 8వ రోజు – మహాగౌరి పూజ (అష్టమి, దుర్గాష్టమి)
- 9వ రోజు – సిద్ధిదాత్రి పూజ (నవమి, మహర్నవమి)
- పారణ – విజయదశమి (దశమి), వ్రత సమాప్తి
అన్ని రోజుల వివరాలు, వ్రత నియమాలు ఒకేచోట కావాలంటే దేవీ నవరాత్రుల సంపూర్ణ మార్గదర్శి చూడండి.
ఈ రోజు పఠించవలసిన స్తోత్రాలు
- శ్రీ దుర్గా సప్తశ్లోకీ
- శ్రీ దుర్గా కవచం
- శ్రీ దుర్గా అష్టోత్తర శతనామావళి
- నవదుర్గలు – దుర్గాదేవి తొమ్మిది రూపాలు
ఆధారం: శ్రీ దుర్గా నిత్యారాధన — నూతలపాటి రాజేశ్వర శర్మ
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
శైలపుత్రి పూజ ఎప్పుడు చేయాలి?
శైలపుత్రి దేవికి ఏ నైవేద్యం పెట్టాలి?
శైలపుత్రి మంత్రం ఏది?
శైలపుత్రి పూజకు ఏ పూలు వాడాలి?
ఉపవాసం లేకుండా శైలపుత్రి పూజ చేయవచ్చా?
నవరాత్రి తొమ్మిది రోజులూ పూజ చేయలేకపోతే ఏం చేయాలి?
సంబంధిత విషయాలు
వ్యాఖ్యలు
వ్యాఖ్య రాయడానికి లాగిన్ అవ్వండి
వ్యాఖ్యలు లోడ్ అవుతున్నాయి...

