మహాగౌరి పూజ – దుర్గాష్టమి, దేవీ నవరాత్రి ఎనిమిదవ రోజు
మహాగౌరి పూజ దేవీ నవరాత్రుల ఎనిమిదవ రోజు, ఆశ్వయుజ శుద్ధ అష్టమి — దుర్గాష్టమి నాడు చేస్తారు. తెల్లని వృషభంపై తెల్లని వస్త్రాలతో ప్రకాశించే ఈ శాంతమూర్తిని మల్లెపూలు, పాల పాయసంతో పూజిస్తారు. నవరాత్రుల్లో అతి ముఖ్యమైన ఈ రోజు ఆమె మూల మంత్రాన్ని 108 సార్లు జపించి, వీలైతే కుమారీ పూజ కూడా చేస్తారు. ఈ సంవత్సరం తేదీ, తిథి సమయాలు పైన చూడవచ్చు.
అష్టమి నాడు దుర్గాపూజ చేయడం శరన్నవరాత్రుల ప్రధాన ఘట్టం — దీనినే దుర్గాష్టమి అంటారు. తొమ్మిది రోజులూ పూజ చేయలేనివారు కనీసం అష్టమి నాడైనా నిష్ఠగా శ్రీదేవిని పూజించాలని శాస్త్రం చెబుతుంది.
మహాగౌరి ఎవరు?
‘గౌరి’ అంటే తెల్లనిది, ప్రకాశించేది. శంఖం, మల్లెపువ్వు, చంద్రుని వంటి తెల్లని కాంతి ఈమెది. తెల్లని ఎద్దుపై కూర్చుని, తెల్లని వస్త్రాలు ధరించి, నాలుగు చేతులతో — త్రిశూలం, ఢమరుకం, అభయ వరద ముద్రలతో — దర్శనమిస్తుంది.
శివుణ్ణి పొందడానికి పార్వతి చేసిన దీర్ఘ తపస్సులో ఎండకు, వానకు ఆమె దేహం నల్లబడింది. ఆ తపస్సుకు మెచ్చిన పరమేశ్వరుడు గంగాజలంతో అభిషేకించగా ఆమె మెరిసే తెల్లని కాంతితో మహాగౌరిగా ప్రకాశించిందని కథ. పూర్తి కథ కోసం మహాగౌరి దేవి కథ చదవండి.
మహాగౌరి ధ్యాన శ్లోకం
శ్వేతే వృషే సమారూఢా శ్వేతాంబరధరా శుచిః ।
మహాగౌరీ శుభం దద్యాన్మహాదేవప్రమోదదా ॥
అర్థం: తెల్లని వృషభాన్ని అధిరోహించి, తళతళలాడే స్వచ్ఛమైన తెల్లని వస్త్రాలు ధరించి, పరమ పవిత్రురాలై, తన భర్త అయిన మహాదేవునికి నిత్యం సంతోషాన్ని చేకూర్చే శ్రీ మహాగౌరీ దేవి మా అందరికీ శుభాలు ప్రసాదించు గాక.
పూజ మొదలుపెట్టే ముందు ఈ శ్లోకాన్ని మూడుసార్లు నెమ్మదిగా చదివి, అమ్మవారి రూపాన్ని కళ్ళ ముందు నిలుపుకోండి. అర్థం తెలిసి చదివితే మనసు త్వరగా లగ్నమవుతుంది.
మహాగౌరి పూజా విధానం (ఇంట్లో చేసుకునే క్రమం)
- ఉదయాన్నే తలస్నానం చేసి, శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించండి. పూజా గదిని, పీఠాన్ని తుడిచి, ముందు ముగ్గు వేయండి.
- పాడ్యమి నాడు స్థాపించిన కలశం ముందు నెయ్యి దీపం వెలిగించండి. అఖండ దీపం పెట్టినవారు అది ఆరిపోకుండా నూనె, వత్తి సరిచూసుకోండి.
- ఆచమనం చేసి, ముందుగా గణపతిని తలచుకుని, “ఈ రోజు మహాగౌరీ దేవి ఆరాధన చేస్తున్నాను” అని సంకల్పం చెప్పుకోండి.
- పైన ఇచ్చిన ధ్యాన శ్లోకం చదువుతూ తెల్లని వృషభంపై ఆసీనురాలై, తెల్లని వస్త్రాలు ధరించి, నాలుగు చేతులతో శోభిల్లే దేవిని మనసులో ధ్యానించండి.
- ఆవాహన, ఆసనం, అర్ఘ్య-పాద్య-ఆచమనాలు, స్నానం, వస్త్రం, గంధం, అక్షతలు — ఇలా షోడశోపచారాలను క్లుప్తంగానైనా భక్తితో సమర్పించండి.
- పుష్పాలు: తెల్లని పూలు, ముఖ్యంగా మల్లెపూలు సమర్పించండి.
- ధూప దీపాలు: చందనం వాసన గల అగరుబత్తి వెలిగించి, నెయ్యి దీపం చూపించండి.
- నైవేద్యం: పాలతో చేసిన వంటకాలు, పాయసం నివేదించండి.
- మూల మంత్రం “ఓం ఐం హ్రీం క్లీం మహాగౌర్యై నమః” కనీసం 108 సార్లు జపించి, తర్వాత మహాగౌరి గాయత్రి చదవండి.
- శ్రీ మహాగౌరి అష్టోత్తర శతనామావళి చదువుతూ కుంకుమతో అర్చన చేయండి. చివరగా మంగళహారతి ఇచ్చి, ప్రదక్షిణ నమస్కారాలు చేసి, పూజలో తెలియక జరిగిన లోపాలకు క్షమాపణ వేడుకోండి.
సమయం తక్కువగా ఉన్న రోజు కనీసం దీపం వెలిగించి, ధ్యాన శ్లోకం చదివి, మూల మంత్రం 108 సార్లు జపించి, చిన్న నైవేద్యం పెట్టి మంగళహారతి ఇవ్వండి. భక్తితో చేసిన ఈ చిన్న పూజను కూడా మహాగౌరీ దేవి సంతోషంగా స్వీకరిస్తుంది.
మహాగౌరి మంత్రం, గాయత్రి
మూల మంత్రం (కనీసం 108 సార్లు):
ఓం ఐం హ్రీం క్లీం మహాగౌర్యై నమః
మహాగౌరి గాయత్రి:
ఓం మహాగౌర్యై విద్మహే శ్వేతవర్ణాయై చ ధీమహి తన్నో గౌరీ ప్రచోదయాత్
మంత్రాన్ని సద్గురువు దగ్గర నేర్చుకోవడం శ్రేష్ఠం. న్యాసాలు, దిగ్బంధం వంటివి చేయలేనివారు కేవలం మూల మంత్రాన్ని శుచిగా, భక్తితో జపించినా చాలు. జపానికి రుద్రాక్ష లేదా స్ఫటిక మాల వాడవచ్చు; తూర్పు లేదా ఉత్తరం వైపు తిరిగి కూర్చుని, మనసు అమ్మవారి మీద నిలిపి జపించండి.
ఈ రోజు ఉపవాసం, దానం
మహాగౌరీ దేవిని శుక్రవారం నాడు ఉపవాసం ఉండి పూజిస్తే విశేష ఫలితం ఉంటుందని చెబుతారు. అష్టమి నవరాత్రుల్లో ఉపవాసానికి అత్యంత ముఖ్యమైన రోజు — పూర్తి ఉపవాసం గానీ, పగలు లేదా రాత్రి ఒక్కపూట భోజనం గానీ చేయవచ్చు. దానంగా తెల్లని వస్తువులు, ముఖ్యంగా పాలు లేదా పాల ఉత్పత్తులు ఇవ్వడం మంచిది.
నవరాత్రుల్లో ఉల్లి, వెల్లుల్లి, మాంసాహారం లేని సాత్విక ఆహారం తీసుకోవాలి. పూర్తి ఉపవాసమా, ఫలాహారమా, ఒక్కపూట భోజనమా అన్నది మీ ఆరోగ్యం సహకరించినంత మేరకే నిర్ణయించుకోండి.
అష్టమి నాడు కుమారీ పూజ
అష్టమి, నవమి రోజుల్లో పదేళ్ల లోపు బాలికలను దేవీ స్వరూపాలుగా భావించి పూజిస్తారు. పాపకు తలంటి పోసి, కాళ్ళకు పసుపు రాసి, కొత్త బట్టలు పెట్టి, పిండివంటలతో భోజనం పెట్టి, తాంబూలంతో సాగనంపుతారు. వయస్సును బట్టి ఈ పేర్లతో పిలిచి పూజిస్తారు:
- 2 ఏళ్ల పాప – కుమారి
- 3 ఏళ్లు – త్రిమూర్తి
- 4 ఏళ్లు – కళ్యాణి
- 5 ఏళ్లు – రోహిణి
- 6 ఏళ్లు – కాళిక
- 7 ఏళ్లు – చండిక
- 8 ఏళ్లు – శాంభవి
- 9 ఏళ్లు – దుర్గ
- 10 ఏళ్లు – సుభద్ర
తెలుగు ఇళ్లలో ఈ రోజు
తెలంగాణలో అష్టమి నాడే సద్దుల బతుకమ్మ — తొమ్మిది రోజుల బతుకమ్మ పండుగకు ఇదే ముగింపు. పెద్ద బతుకమ్మను పేర్చి, ఆడి పాడి, సద్దులు (రకరకాల అన్నాలు) పంచుకుని చెరువులో నిమజ్జనం చేస్తారు. ఆంధ్ర ఇళ్లలో దుర్గాష్టమి పూజ, బొమ్మల కొలువు పేరంటాలు ఘనంగా జరుగుతాయి. విజయవాడ ఇంద్రకీలాద్రిపై కనకదుర్గమ్మ దసరా ఉత్సవాల్లో అమ్మవారు రోజుకో అలంకారంలో దర్శనమిస్తారు; ఏ రోజు ఏ అలంకారమో ఆలయం ప్రతి సంవత్సరం ప్రకటిస్తుంది — ఇంద్రకీలాద్రి దసరా అలంకారాల వివరాలు చూడండి. శ్రీశైలంలో భ్రమరాంబ అమ్మవారికి కూడా ఈ రోజుల్లో నవరాత్రి ఉత్సవాలు వైభవంగా జరుగుతాయి.
మహాగౌరి పూజ ఫలం
తొమ్మిది రోజులూ పూజించలేనివారు అష్టమి నాడు ఒక్క రోజు నిష్ఠగా పూజించినా అమ్మ అనుగ్రహం లభిస్తుందని శాస్త్ర వచనం. మహాగౌరీ ఆరాధనతో మనసు నిర్మలమై, ఇంట్లో శాంతి, సౌభాగ్యం నెలకొంటాయని, ఆమె భక్తులందరికీ శుభాలు ప్రసాదిస్తుందని నమ్మకం.
దేవీ నవరాత్రుల తొమ్మిది రోజులు
- ఘటస్థాపన (కలశ స్థాపన) – పాడ్యమి, వ్రత ప్రారంభం
- 1వ రోజు – శైలపుత్రి పూజ (పాడ్యమి)
- 2వ రోజు – బ్రహ్మచారిణి పూజ (విదియ)
- 3వ రోజు – చంద్రఘంట పూజ (తదియ)
- 4వ రోజు – కూష్మాండ పూజ (చవితి)
- 5వ రోజు – స్కందమాత పూజ (పంచమి)
- 6వ రోజు – కాత్యాయని పూజ (షష్ఠి)
- 7వ రోజు – కాళరాత్రి పూజ (సప్తమి)
- 8వ రోజు – మహాగౌరి పూజ (అష్టమి, దుర్గాష్టమి)
- 9వ రోజు – సిద్ధిదాత్రి పూజ (నవమి, మహర్నవమి)
- పారణ – విజయదశమి (దశమి), వ్రత సమాప్తి
అన్ని రోజుల వివరాలు, వ్రత నియమాలు ఒకేచోట కావాలంటే దేవీ నవరాత్రుల సంపూర్ణ మార్గదర్శి చూడండి.
ఈ రోజు పఠించవలసిన స్తోత్రాలు
- మహిషాసురమర్దిని స్తోత్రం (అయిగిరి నందిని)
- శ్రీ దుర్గా సప్తశ్లోకీ
- శ్రీ దుర్గా అష్టోత్తర శతనామావళి
- నవదుర్గలు – దుర్గాదేవి తొమ్మిది రూపాలు
ఆధారం: శ్రీ దుర్గా నిత్యారాధన — నూతలపాటి రాజేశ్వర శర్మ
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
దుర్గాష్టమి నాడు ఏ దేవిని పూజిస్తారు?
మహాగౌరి దేవికి ఏ నైవేద్యం పెట్టాలి?
మహాగౌరి మంత్రం ఏది?
సద్దుల బతుకమ్మ ఎప్పుడు?
కుమారీ పూజ ఏ రోజు చేయాలి?
నవరాత్రుల్లో ఒక్క రోజే పూజ చేయగలిగితే ఏ రోజు చేయాలి?
సంబంధిత విషయాలు
వ్యాఖ్యలు
వ్యాఖ్య రాయడానికి లాగిన్ అవ్వండి
వ్యాఖ్యలు లోడ్ అవుతున్నాయి...

