సద్దుల బతుకమ్మ 2026

సద్దుల బతుకమ్మ తొమ్మిది రోజుల బతుకమ్మ పండుగలో చివరి, అతి పెద్ద రోజు. ఇది ఆశ్వయుజ శుక్ల అష్టమి, అంటే దుర్గాష్టమి నాడు వస్తుంది. ఈ రోజు ఆడపడుచులు ఎత్తైన, అందమైన బతుకమ్మలను పేర్చి, రకరకాల సద్దులు (కలిపిన అన్నాలు) నైవేద్యంగా పెట్టి, బతుకమ్మ తల్లికి ఘనంగా వీడ్కోలు పలుకుతారు.

సద్దులు అంటే ఏమిటి?

సద్ది అంటే కలిపిన అన్నం. ఈ రోజు ఇంటింటా పెరుగన్నం, చింతపండు పులిహోర, నిమ్మకాయ అన్నం, కొబ్బరి అన్నం, నువ్వుల అన్నం వంటి సద్దులు చేస్తారు. అందుకే ఈ రోజుకు సద్దుల బతుకమ్మ అని పేరు. రొట్టెను బెల్లం, నెయ్యితో కలిపి చేసే మలీదను కూడా చాలా కుటుంబాలు నైవేద్యంగా పెట్టి, అందరికీ పంచుతాయి.

పండుగ వైభవం

తెలంగాణ అంతటా ఊళ్ళలో, పట్టణాల్లో ఈ సాయంత్రం పండుగ వాతావరణం తారస్థాయికి చేరుతుంది. ఆడపడుచులు పట్టుచీరలు, నగలతో ముస్తాబై, తమ బతుకమ్మలను తలపై పెట్టుకుని ఊరి మధ్యలోకి తెస్తారు. వందలాది బతుకమ్మలను ఒకచోట ఉంచి, వాటి చుట్టూ వలయాలుగా తిరుగుతూ చప్పట్లతో పాటలు పాడతారు. పెళ్ళైన కూతుళ్ళు పుట్టింటికి వచ్చి ఈ రోజు తల్లిదండ్రులతో కలిసి పండుగ చేసుకుంటారు.

పూజా విధానం

• తంగేడు, గునుగు, బంతి, చామంతి వంటి పూలతో పెద్ద బతుకమ్మను అనేక వరుసలుగా పేర్చాలి.
• పైన పసుపుతో చేసిన గౌరమ్మను ఉంచి, పసుపు కుంకుమలతో పూజించి దీపం వెలిగించాలి.
• సద్దులు, మలీద వంటి నైవేద్యాలను సమర్పించాలి.
• సాయంత్రం బతుకమ్మల చుట్టూ ఆడిపాడి, "పోయిరా బతుకమ్మ, మళ్ళీ రావమ్మా" అనే భావంతో చెరువులో నిమజ్జనం చేయాలి.
• నిమజ్జనం తర్వాత గౌరమ్మ పసుపును ముత్తైదువులు మంగళసూత్రానికి రాసుకోవడం, సద్దులు, ప్రసాదం ఒకరికొకరు పంచుకోవడం ఆచారం.

దుర్గాష్టమితో అనుబంధం

సద్దుల బతుకమ్మ రోజే శరన్నవరాత్రుల్లో దుర్గాష్టమి. అందుకే తెలంగాణలో ఒకవైపు దుర్గాదేవి పూజ, మరోవైపు బతుకమ్మ ఆటపాటలతో ఈ రోజు ద్విగుణీకృత ఆనందంతో నిండి ఉంటుంది. ఆ తర్వాత నవమి, విజయదశమి పండుగలు వస్తాయి.

ప్రాముఖ్యత

ప్రకృతి ఇచ్చిన పూలను, నీటిని, పంటను పూజించి కృతజ్ఞత చెప్పడమే బతుకమ్మ సారం. ఆడపడుచుల ఐక్యత, పల్లె సంస్కృతి ఈ పండుగలో కనిపిస్తాయి. కులమత భేదాలు లేకుండా ఊరంతా ఒక్కటై జరుపుకునే పండుగ ఇది.

బతుకమ్మ తల్లి మళ్ళీ వచ్చే ఏడాది వరకు ప్రతి ఇంటినీ పచ్చగా, సంతోషంగా ఉంచాలని కోరుకుందాం.