స్కందమాత దేవి కథ – నవరాత్రుల్లో ఐదవ రోజు పూజించే అమ్మవారు

నవదుర్గల్లో ఐదవ రూపం స్కందమాత. నవరాత్రుల్లో ఐదవ రోజు ఈ అమ్మవారిని పూజిస్తారు. స్కందుడు అంటే మన కుమారస్వామి. ఆ స్వామిని కన్న తల్లి కాబట్టే అమ్మకు స్కందమాత అనే పేరు వచ్చింది. ఆరు ముఖాల బాలుణ్ణి ఒడిలో ఎత్తుకుని సింహం మీద కూర్చున్న ఈ రూపంలో, నవదుర్గలందరిలోకీ అమ్మతనం ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.

స్కందమాత ధ్యాన శ్లోకం, దాని అర్థం

సింహాసనగతా నిత్యం పద్మాశ్రితకరద్వయా । శుభదాస్తు సదా దేవీ స్కందమాతా యశస్వినీ ॥

రెండు చేతుల్లో పద్మాలు ధరించి, ఎప్పుడూ సింహాసనం మీద కొలువై ఉండే కీర్తిమంతురాలైన స్కందమాత మనకు ఎల్లప్పుడూ శుభాలు ప్రసాదించాలి అని ఈ శ్లోకానికి అర్థం.

శ్లోకంలోని ఒక్కో మాటా అమ్మ రూపాన్ని కళ్ళ ముందు నిలుపుతుంది. "పద్మాశ్రితకరద్వయా" అంటే రెండు చేతులూ పద్మాలను పట్టుకుని ఉన్నది. "యశస్వినీ" అంటే గొప్ప కీర్తి కలది. "శుభదా" అంటే శుభాలను ఇచ్చేది. పూజకు ముందు ఈ శ్లోకాన్ని మూడుసార్లు చదువుకుని అమ్మను మనసులో ధ్యానించడం చాలా ఇళ్ళలో ఆచారం.

స్కందుడు ఎవరు? అమ్మ స్కందమాత ఎలా అయింది?

స్కందుడినే కార్తికేయుడు, షడాననుడు, సుబ్రహ్మణ్యస్వామి అని కూడా పిలుస్తారు. మన తెలుగు ఇళ్ళలో సుబ్రహ్మణ్యేశ్వరుడిగా, కుమారస్వామిగా ఆయన అందరికీ పరిచయమే.

నవదుర్గల వరుసను గమనిస్తే ఒక కథ కనిపిస్తుంది. మొదటి రోజు అమ్మ హిమవంతుడి కూతురు శైలపుత్రి. రెండో రోజు శివుడి కోసం తపస్సు చేసిన బ్రహ్మచారిణి. ఆ తపస్సు ఫలించి శివుణ్ణి భర్తగా పొందిన అదే తల్లి, ఐదవ రోజుకు వచ్చేసరికి కుమారస్వామికి తల్లి అయింది. అందుకే అమ్మను స్కందమాత అంటారు.

స్కందమాత కథ

తారకాసురుడి వరం

తారకాసురుడు అనే రాక్షసుడికి బ్రహ్మదేవుడి వరం ఉంది. శివుడి కుమారుడి చేతిలో తప్ప వాడికి మరణం లేదు. ఆ వరం చూసుకుని వాడు దేవతలను పీడించడం మొదలుపెట్టాడు. ఆ సమయానికి శివుడు లోకాన్ని పట్టించుకోకుండా తపస్సులో ఉన్నాడు. శివుడికి పెళ్ళే కాకపోతే కొడుకు ఎలా పుడతాడు, తారకుడు ఎలా చస్తాడు అని దేవతలు దిగులుపడ్డారు. అందుకే వారు శివపార్వతుల కళ్యాణం జరిగేలా చూశారు.

శరవణంలో పుట్టిన బిడ్డ

శివపార్వతుల తపశ్శక్తి నుండి ఒక దివ్యతేజస్సు పుట్టింది. ఆ తేజస్సును అగ్నిదేవుడు మోసుకెళ్ళి గంగానదిలో విడిచిపెట్టాడు. గంగాదేవి దానిని శరవణ వనంలోని రెల్లుపొదల్లో ఉంచింది. అక్కడే ఒక పసిబిడ్డ పుట్టాడు.

కృత్తికా నక్షత్రానికి చెందిన ఆరుగురు కన్యలు ఆ బిడ్డను చూశారు. ముద్దొచ్చే ఆ పసివాణ్ణి ప్రేమగా పెంచి పోషించారు. ఆ బాలుడే స్కందుడు. కృత్తికలు పెంచినందుకే ఆయనకు కార్తికేయుడు అని, శరవణంలో పుట్టినందుకు శరవణభవుడు అని పేర్లు వచ్చాయని పెద్దలు చెబుతారు. ఆరు ముఖాలతో ఉన్నందుకు షడాననుడు, షణ్ముఖుడు అయ్యాడు.

పార్వతి ఒడికి చేరిన స్కందుడు

ఆ తరువాత పార్వతీదేవి ఆ బాలుణ్ణి దగ్గరకు తీసుకుని తన కొడుకుగా పెంచింది. తేజస్సు ఎవరి నుండి వచ్చినా, ఎవరు ముందుగా పెంచినా, చివరకు ఆ బిడ్డ చేరింది అమ్మ ఒడికే. ఈ ఘట్టాన్నే స్కందమాత రూపం మనకు చూపిస్తుంది.

స్కందుడు పెరిగి పెద్దవాడై దేవసేనకు నాయకుడయ్యాడు. బ్రహ్మ వరం ప్రకారమే, శివుడి కుమారుడి చేతిలో తారకాసురుడు హతమయ్యాడు. దేవతల కష్టం తీరింది.

ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఒకటుంది. తారకుణ్ణి సంహరించింది స్కందుడే అయినా, ఆ వీరుణ్ణి లోకానికి అందించింది అమ్మ. అందుకే స్కందమాతను పూజిస్తే ఒడిలో ఉన్న బాలస్కందుణ్ణి కూడా పూజించినట్లే అని భక్తులు నమ్ముతారు.

స్కందమాత రూపం

స్కందమాత తెల్లని కాంతితో వెలిగిపోతూ సింహం మీద కూర్చుని ఉంటుంది. అమ్మకు నాలుగు చేతులు.

• ఒక చేతితో ఆరు ముఖాల బాలస్కందుణ్ణి ఎత్తుకుని ఉంటుంది.
• రెండు చేతుల్లో పద్మాలు ఉంటాయి.
• నాలుగో చేయి అభయముద్రలో ఉంటుంది.

అమ్మ పద్మాసనంలో కూర్చుని ఉంటుంది కాబట్టి ఆమెను పద్మాసనా దేవి అని కూడా పిలుస్తారు. ధ్యాన శ్లోకంలో చెప్పిన "సింహాసనగతా", "పద్మాశ్రితకరద్వయా" అనే మాటలు ఈ రూపాన్నే వర్ణిస్తాయి. చేతిలో ఆయుధం కన్నా పద్మం, ఒడిలో బిడ్డ కనిపించడం ఈ రూపం ప్రత్యేకత.

ఐదవ రోజు స్కందమాత పూజ

ఐదవ రోజు ఉదయం స్నానం చేసి, అమ్మవారి పటం లేదా విగ్రహం ముందు దీపం వెలిగించి, ముందుగా ధ్యాన శ్లోకం చదువుకోవాలి.

• పువ్వులు: ఈ అమ్మవారికి తెల్లని పువ్వులు, ముఖ్యంగా కలువ పువ్వులు సమర్పిస్తారు.
• నైవేద్యం: పాలతో చేసిన పాయసం నైవేద్యంగా పెట్టడం చాలా ఇళ్ళలో కనిపించే ఆచారం.
• మంత్రం: ఓం ఐం హ్రీం క్లీం స్కందమాత్రే నమః అనే మంత్రాన్ని నూట ఎనిమిది సార్లు జపిస్తారు.

పిల్లలు ఉన్న ఇళ్ళలో ఈ రోజు పూజకు పిల్లలను కూడా కూర్చోబెట్టడం కొందరికి అలవాటు. స్కందుడు జ్ఞానానికి అధిపతి కాబట్టి, చదువుకునే పిల్లల చేత అమ్మకు నమస్కారం చేయించడం మంచిదని పెద్దలు చెబుతారు.

స్కందమాతను ఆరాధిస్తే కలిగే ఫలం

స్కందమాతను ఆరాధిస్తే జ్ఞానం, విద్య, వివేకం పెరుగుతాయి. ఇంట్లో శాంతి, సామరస్యం నెలకొంటాయి. సంతానం కోసం ఎదురుచూసే దంపతులకు సంతానభాగ్యం కూడా కలుగుతుందని భక్తుల నమ్మకం. తన బిడ్డను ఒడిలో పెట్టుకున్న తల్లి, మనల్ని కూడా అలాగే కాపాడుతుందనే భావనతోనే భక్తులు ఈ రోజు అమ్మను కొలుస్తారు.