చంద్రఘంట అంటే తలపై గంట ఆకారంలోని అర్ధచంద్రుణ్ణి ధరించిన తల్లి. దేవీ నవరాత్రుల మూడవ రోజున, ఆశ్వయుజ శుద్ధ తదియ నాడు, ఈ అమ్మవారిని పూజిస్తారు. శివపార్వతుల కళ్యాణం రోజున పార్వతి ధరించిన ఉగ్రరూపమే చంద్రఘంట. పది చేతుల్లో ఆయుధాలతో, పులి మీద కనిపించినా, భక్తులకు ఈ తల్లి ఇచ్చేది శాంతి, ధైర్యం.
చంద్రఘంట ధ్యానశ్లోకం
పిండజప్రవరారూఢా చండకోపాస్త్రకైర్యుతా । ప్రసాదం తనుతే మహ్యం చంద్రఘంటేతి విశ్రుతా ॥
శ్రేష్ఠమైన పులిని అధిరోహించి, ప్రచండమైన ఆయుధాలను ధరించిన, చంద్రఘంట అని ప్రసిద్ధి పొందిన అమ్మవారు నాకు అనుగ్రహాన్ని ప్రసాదిస్తుంది అని దీని అర్థం. శ్లోకంలో ఒకవైపు "చండకోప" అనే ఉగ్రత, మరోవైపు "ప్రసాదం" అనే అనుగ్రహం రెండూ కలిసి ఉన్నాయి. చంద్రఘంట స్వభావమే అది.
కథను వీడియోలో చూడండి
నవదుర్గల పదకొండు కథలు ఒకే వీడియోలో. చంద్రఘంట కథ 15:53 దగ్గర మొదలవుతుంది; ప్లేయర్ అక్కడి నుండే మొదలవుతుంది.
చంద్రఘంట అనే పేరుకు అర్థం
చంద్ర అంటే చంద్రుడు, ఘంట అంటే గంట. ఈ తల్లి తన తలపై గంట ఆకారంలో ఉన్న అర్ధచంద్రుణ్ణి ధరిస్తుంది. అందుకే ఆమెకు చంద్రఘంట అనే పేరు వచ్చింది.
శివుని పెళ్ళి ఊరేగింపు – మేనాదేవి మూర్ఛ
పార్వతి కఠోర తపస్సు తరువాత శివుడు ఆమెను పెళ్ళి చేసుకోవడానికి అంగీకరించాడు. హిమవంతుని ఇంట పెళ్ళి ఏర్పాట్లు వైభవంగా జరిగాయి. అందరూ ఒక అందమైన వరుడి కోసం ఎదురుచూస్తున్నారు.
కానీ పెళ్ళి రోజున శివుడు తన సహజరూపంలోనే వచ్చాడు. మెడలో సర్పహారాలు, ఒంటినిండా విభూతి, నంది వాహనం, వెంట భూతగణాలు, యోగులు. ఆ పెళ్ళి ఊరేగింపు చూసి పార్వతి తల్లి మేనాదేవి భయంతో మూర్ఛపోయింది. కూతురిని ఇలాంటివాడికా ఇచ్చేది అని ఆ తల్లి మనసు తల్లడిల్లింది.
పార్వతి ధరించిన చంద్రఘంట రూపం
తల్లి పడుతున్న బాధను పార్వతి గ్రహించింది. శివుని ఉగ్రరూపానికి తగినట్లుగా తాను కూడా ఒక ఉగ్రరూపాన్ని ధరించింది. పది చేతులు, రకరకాల ఆయుధాలు, తలపై గంట ఆకారంలో చంద్రుడు. ఇదే చంద్రఘంట రూపం.
ఆ రూపంలో నిలబడి అమ్మ శివుణ్ణి సౌమ్యరూపం ధరించమని వేడుకుంది. ఆమె మాట ప్రకారం శివుడు అందమైన వరుడి రూపం ధరించాడు. మేనాదేవి మనసు కుదుటపడింది. ఈ విధంగా శివపార్వతుల కళ్యాణం ఎంతో వైభవంగా జరిగింది.
ఈ ఘట్టంలో ఒక సూక్ష్మం ఉంది. ఉగ్రంగా ఉన్నవాణ్ణి శాంతపరచడానికి పార్వతి వెనక్కి తగ్గలేదు, భయపడలేదు. తాను కూడా అంతే శక్తితో ఎదురు నిలిచి, ఆ తరువాత మృదువుగా అడిగింది. బలం ఉన్నచోటే శాంతి నిలుస్తుందని చంద్రఘంట కథ చెబుతుంది.
జటుకాసుర సంహారం
ప్రచారంలో ఉన్న మరో కథ ప్రకారం, పెళ్ళి తరువాత తారకాసురుడు శివపార్వతులను ఇబ్బంది పెట్టడానికి జటుకాసురుడు అనే గబ్బిలం రూపంలోని రాక్షసుణ్ణి పంపాడు. జటుకాసురుడు గబ్బిలాల సైన్యంతో కైలాసాన్ని ముట్టడించాడు. ఆకాశమంతా నల్లని రెక్కలతో కమ్ముకుపోయింది.
ఆ సమయంలో శివుడు ధ్యానంలో ఉన్నాడు. అప్పుడు పార్వతి మళ్ళీ చంద్రఘంట రూపంలో యుద్ధానికి నిలబడింది. తన గంటానాదంతో గబ్బిలాల సైన్యాన్ని చెదరగొట్టి, జటుకాసురుణ్ణి సంహరించింది. అప్పుడు బ్రహ్మదేవుడు ఆమెను చంద్రఘంట దేవి అని కీర్తించాడు.
చీకటిలో తిరిగే గబ్బిలాలు గంట మోతకు చెదిరిపోవడం ఈ కథలో గుర్తుండిపోయే దృశ్యం. పూజలో మనం గంట మోగించేటప్పుడు ప్రతికూల శక్తులు దూరమవుతాయని చెప్పుకునే నమ్మకానికి ఈ కథ చక్కని ఉదాహరణ.
చంద్రఘంట రూపం
చంద్రఘంట అమ్మవారు పులి మీద కూర్చుని ఉంటుంది. ఆమెకు పది చేతులు, వాటిలో రకరకాల ఆయుధాలు, తలపై గంట ఆకారపు అర్ధచంద్రుడు. ధ్యానశ్లోకంలోని "పిండజప్రవరారూఢా", "చండకోపాస్త్రకైర్యుతా" అనే మాటలు ఈ వాహనాన్నీ ఆయుధాలనూ సూచిస్తాయి. ఇంత ఉగ్రమైన రూపం అయినా, భక్తుల వైపు ఆమె చూపు అనుగ్రహంతోనే ఉంటుందని భక్తుల భావన.
నవరాత్రి మూడవ రోజు పూజ
- చంద్రఘంట అమ్మవారికి నారింజ రంగు పూలు సమర్పించడం ఆనవాయితీ. బంతిపూలు ఈ రోజుల్లో సులువుగా దొరుకుతాయి కాబట్టి చాలా ఇళ్ళలో వాటినే వాడతారు.
- పాయసం, తీపి వంటకాలు నైవేద్యంగా పెట్టడం ఒక ప్రసిద్ధ ఆచారం.
- ధ్యానశ్లోకం చదివి, దీపం వెలిగించి, పూజ సమయంలో గంట మోగిస్తారు.
- ఓం ఐం హ్రీం క్లీం చంద్రఘంటాయై నమః అనే మంత్రాన్ని నూట ఎనిమిది సార్లు జపిస్తారు.
చంద్రఘంట ఆరాధన వల్ల సవాళ్ళను ధైర్యంగా ఎదుర్కొనే శక్తి కలుగుతుందని, ప్రతికూల శక్తులు దూరమవుతాయని భక్తుల నమ్మకం. మనసు స్థిరంగా ఉంటుంది, సంకల్పబలం పెరుగుతుంది. భయంతో ముందడుగు వేయలేకపోతున్నవారు ఈ అమ్మను తలచుకోవడం మంచిదని పెద్దలు చెబుతారు.

