బ్రహ్మచారిణి దేవి కథ – నవరాత్రి రెండవ రోజు అమ్మవారు

బ్రహ్మచారిణి అంటే తపస్సును ఆచరించే తల్లి. దేవీ నవరాత్రుల రెండవ రోజున, ఆశ్వయుజ శుద్ధ విదియ నాడు, ఈ అమ్మవారిని పూజిస్తారు. శివుణ్ణి భర్తగా పొందడానికి హిమవంతుని కూతురు పార్వతి చేసిన కఠోర తపస్సుకు రూపమే బ్రహ్మచారిణి. చేతిలో జపమాల, కమండలంతో ప్రశాంతంగా కనిపించే ఈ తల్లి, పట్టుదలకు అసలైన అర్థం చెబుతుంది.

బ్రహ్మచారిణి ధ్యానశ్లోకం

దధానా కరపద్మాభ్యామక్షమాలాకమండలూ । దేవీ ప్రసీదతు మయి బ్రహ్మచారిణ్యనుత్తమా ॥

తన కరకమలాల్లో జపమాలను, కమండలాన్ని ధరించిన సర్వోత్తమురాలైన బ్రహ్మచారిణి దేవి నా మీద ప్రసన్నురాలు కావాలి అని దీని అర్థం. శ్లోకంలో ఆయుధాల ప్రస్తావనే లేదు. యుద్ధం చేసే అమ్మ కాదు, తపస్సు చేసే అమ్మ అని ధ్యానశ్లోకమే చెప్పేస్తుంది.

బ్రహ్మచారిణి అనే పేరుకు అర్థం

బ్రహ్మ అంటే వేదం, తత్త్వం, తపస్సు. చారిణి అంటే ఆచరించే స్త్రీ. కాబట్టి తపస్సును నియమంగా ఆచరించే తల్లే బ్రహ్మచారిణి.

నారదుని మాట – తపస్సుకు నాంది

సతీదేవి హిమవంతుని కూతురిగా మళ్ళీ పుట్టినప్పుడు ఆమెకు పార్వతి అని పేరు పెట్టారు. చిన్నప్పటి నుండే నారద మహర్షి చెప్పే శివుని కథలు వింటూ పెరిగింది.

ఒకరోజు నారదుడు హిమవంతుని ఇంటికి వచ్చాడు. పార్వతిని చూసి ఇలా చెప్పాడు: "ఈ అమ్మాయి శివునికి భార్య కావడానికే పుట్టింది. కానీ శివుణ్ణి పొందాలంటే కఠోర తపస్సు చేయాలి." ఆ మాట పార్వతి మనసులో నాటుకుపోయింది. ఆ రోజు నుండే దృఢసంకల్పంతో తపస్సు మొదలుపెట్టింది.

వేల సంవత్సరాల తపస్సు

ఆమె తపస్సు అసాధారణమైనది. దాన్ని దశలవారీగా చెప్పుకుంటే ఆ కఠినత అర్థమవుతుంది.

• మొదటి వెయ్యి సంవత్సరాలు పండ్లు మాత్రమే తిన్నది.
• తరువాతి వంద సంవత్సరాలు ఆకుకూరలు మాత్రమే తిన్నది.
• మూడు వందల సంవత్సరాలు చెట్ల నుండి రాలిపడిన ఎండుటాకులను మాత్రమే తీసుకుంది.
• ఆ తరువాత కొంతకాలం గాలిని, చాలాకాలం నీటిని మాత్రమే స్వీకరించింది.
• చివరకు ఆహారాన్నే పూర్తిగా వదిలేసింది.

అపర్ణ, ఉమ – తపస్సు ఇచ్చిన పేర్లు

ఎండుటాకులు కూడా తినకుండా తపస్సు చేసినందుకు ఆమెకు అపర్ణ అనే పేరు వచ్చింది. పర్ణం అంటే ఆకు, అపర్ణ అంటే ఆకు కూడా లేనిది.

కూతురు చిక్కి శల్యమైపోవడం చూసి తల్లి మేనాదేవి తల్లడిల్లిపోయింది. "ఉ మా" అని పిలిచింది, అంటే "బిడ్డా, వద్దు" అని. ఆ పిలుపే ఆమెకు ఉమ అనే పేరుగా మిగిలిపోయింది. తల్లి వారించినా పార్వతి వెనక్కి తగ్గలేదు. ఆమె తపస్సుకు ముల్లోకాలూ వణికిపోయాయి.

ముసలి బ్రాహ్మణుడి పరీక్ష

ఇంత తపస్సు చేసిన పార్వతిని పరీక్షించడానికి శివుడే ఒక ముసలి బ్రాహ్మణుడి వేషంలో వచ్చాడు. "ఇంత కఠినమైన తపస్సు ఎందుకమ్మా?" అని అడిగాడు. "శివుణ్ణి పొందడానికి" అని పార్వతి జవాబిచ్చింది.

అప్పుడు ఆ బ్రాహ్మణుడు శివుణ్ణి నిందించడం మొదలుపెట్టాడు. పార్వతికి కోపం వచ్చింది. కానీ ఆమె ఆ కోపాన్ని అణచుకుని, ఎదురు దూషించకుండా శివుని మహిమనే కీర్తించింది. ఈ సంయమనమే అసలైన పరీక్ష. ఆమె భక్తికీ సహనానికీ మెచ్చిన శివుడు తన నిజరూపంలో దర్శనమిచ్చి, ఆమెను పెళ్ళి చేసుకుంటానని మాట ఇచ్చాడు.

ఈ కథలో గుర్తుంచుకోవాల్సింది వేల సంవత్సరాల ఉపవాసం మాత్రమే కాదు. తన ఇష్టదైవాన్ని ఎవరో నిందిస్తున్నప్పుడు కూడా నిగ్రహం కోల్పోకపోవడం. బ్రహ్మచారిణి తపస్సులో అదే అసలు బలం.

బ్రహ్మచారిణి రూపం

బ్రహ్మచారిణి అమ్మవారు తెల్లని వస్త్రాలు ధరించి, కుడిచేతిలో జపమాల, ఎడమచేతిలో కమండలం పట్టుకుని, ప్రశాంతమైన ముఖంతో దర్శనమిస్తుంది. ఆమెకు వాహనం లేదు, కాలినడకన నిలబడిన రూపంలోనే సాధారణంగా చిత్రిస్తారు.

• జపమాల: ఆగకుండా సాగే ధ్యానానికీ జపానికీ సంకేతం.
• కమండలం: జ్ఞానామృతానికి సంకేతం. తపస్వుల దగ్గర ఉండే నీటి పాత్ర ఇది.

నవరాత్రి రెండవ రోజు పూజ

• బ్రహ్మచారిణి అమ్మవారికి తెల్లని పూలు, ముఖ్యంగా మల్లెపూలు సమర్పించడం ఆనవాయితీ.
• పాయసం, పెరుగన్నం నైవేద్యంగా పెట్టడం ఒక ప్రసిద్ధ ఆచారం.
• "దధానా కరపద్మాభ్యాం" ధ్యానశ్లోకం చదివి దీపం వెలిగిస్తారు.
• ఓం ఐం హ్రీం క్లీం బ్రహ్మచారిణ్యై నమః అనే మంత్రాన్ని నూట ఎనిమిది సార్లు జపిస్తారు.

అమ్మవారి చేతిలోనే జపమాల ఉంది కాబట్టి, ఈ రోజు జపానికి ప్రత్యేకత ఉందని చాలామంది భావిస్తారు. కొందరు ఈ రోజు ఉపవాసం లేదా ఒంటిపూట భోజనం పాటిస్తారు. బ్రహ్మచారిణి ఆరాధన వల్ల ఇంద్రియనిగ్రహం, దృఢసంకల్పం, ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానం కలుగుతాయని భక్తుల నమ్మకం. చదువుకునే పిల్లలు, ఏదైనా దీర్ఘకాల లక్ష్యం కోసం శ్రమిస్తున్నవారు ఈ అమ్మను ప్రత్యేకంగా తలచుకుంటారు.