నవరాత్రి ప్రారంభం 2026

దేవీ నవరాత్రుల ప్రారంభం: కలశ స్థాపనతో శక్తి ఆరాధన

శరన్నవరాత్రులు (దేవీ నవరాత్రులు) ఆశ్వయుజ మాసం శుక్ల పక్ష పాడ్యమి నాడు ప్రారంభమవుతాయి. ఈ మొదటి రోజున కలశ స్థాపన (ఘటస్థాపన) చేసి, తొమ్మిది రాత్రులు దుర్గాదేవిని వివిధ రూపాల్లో పూజించి, పదవ రోజు విజయదశమితో ఉత్సవాలు ముగిస్తారు. తెలుగు నాట దసరా పండుగ సందడి ఈ రోజు నుండే మొదలవుతుంది.

నవరాత్రుల నేపథ్యం

దేవీ మాహాత్మ్యం ప్రకారం మహిషాసురుడితో దుర్గాదేవి తొమ్మిది రోజులు యుద్ధం చేసి, పదవ రోజు అతడిని సంహరించింది. ఆ విజయానికి గుర్తుగానే ఈ నవరాత్రులు, విజయదశమి జరుపుకుంటారు. శ్రీరాముడు రావణుడితో యుద్ధానికి ముందు దేవిని ఆరాధించాడని, పాండవులు అజ్ఞాతవాసం ముగిసిన తర్వాత జమ్మి చెట్టుపై దాచిన ఆయుధాలను విజయదశమి నాడు తీసుకున్నారని కూడా కథనాలు ఉన్నాయి. మొదటి రోజు సాధారణంగా పర్వతరాజు కుమార్తె అయిన శైలపుత్రీ దేవిని పూజిస్తారు.

మొదటి రోజు పూజా విధానం

• తెల్లవారుజామున స్నానం చేసి, ఇల్లు, పూజ గది శుభ్రం చేసి, గుమ్మానికి మామిడి తోరణాలు కట్టాలి.
• శుభ ముహూర్తంలో పీటపై బియ్యం పోసి, దానిపై నీరు నింపిన కలశం ఉంచి, మామిడి ఆకులు, కొబ్బరికాయతో అలంకరించి అమ్మవారిని ఆవాహన చేయాలి.
• కొందరు మట్టి పాత్రలో నవధాన్యాలు చల్లి, తొమ్మిది రోజులు నీళ్ళు పోస్తూ మొలకలు పెంచుతారు.
• అఖండ దీపం వెలిగించి, తొమ్మిది రోజులూ ఆరిపోకుండా చూసుకునే ఆచారం కొన్ని కుటుంబాల్లో ఉంది.
• లలితా సహస్రనామం, దుర్గా సప్తశతి లేదా దేవీ భాగవత పారాయణం ప్రారంభించాలి.
• పులిహోర, పాయసం, వడపప్పు, పానకం నైవేద్యంగా పెట్టి హారతి ఇవ్వాలి.

తెలుగు నాట దసరా వైభవం

విజయవాడ ఇంద్రకీలాద్రిపై కనకదుర్గమ్మ దసరా ఉత్సవాల్లో రోజుకొక అలంకారంలో దర్శనమిస్తుంది, లక్షలాది భక్తులు తరలివస్తారు. శ్రీశైలంలో భ్రమరాంబ అమ్మవారికి, బాసరలో జ్ఞాన సరస్వతి అమ్మవారికి కూడా నవరాత్రి ఉత్సవాలు ఘనంగా జరుగుతాయి. తెలంగాణలో ఈ రోజుల్లో పూలతో బతుకమ్మలు పేర్చి ఆడిపాడే బతుకమ్మ పండుగ సందడి ఉంటుంది. చాలా ఇళ్ళలో బొమ్మల కొలువు పెట్టి, ముత్తైదువలను పేరంటానికి పిలుస్తారు.

ఉపవాసం, నియమాలు

కొందరు తొమ్మిది రోజులూ ఉపవాసం లేదా ఒక పూట భోజనం చేస్తారు, మరికొందరు మొదటి రోజు, అష్టమి నాడు మాత్రమే ఉపవాసం ఉంటారు. ఈ రోజుల్లో సాత్విక ఆహారం, ఉల్లి వెల్లుల్లి లేని వంటలు, ఇంట్లో ప్రశాంత వాతావరణం పాటించడం ఆచారం. ఆరోగ్యాన్ని బట్టి నియమం ఎంచుకోవాలి.

జగన్మాత దుర్గమ్మ ఈ నవరాత్రుల్లో అందరికీ శక్తి, విజయం, శాంతి ప్రసాదించాలని కోరుకుందాం.