నమస్కారం

ల

శ్రీ లలితా స్తవరాజః

సంపాదకత్వం: నవీకరణ
స్తోత్రం
0 వీక్షణలు

శ్రీ లలితా స్తవరాజః

దేవా ఊచుః |
జయ దేవి జగన్మాతర్జయ దేవి పరాత్పరే |
జయ కల్యాణనిలయే జయ కామకలాత్మికే || ౧ ||

జయకారి చ వామాక్షి జయ కామాక్షి సుందరి |
జయాఖిలసురారాధ్యే జయ కామేశి మానదే || ౨ ||

జయ బ్రహ్మమయే దేవి బ్రహ్మాత్మకరసాత్మికే |
జయ నారాయణి పరే నందితాశేషవిష్టపే || ౩ ||

జయ శ్రీకంఠదయితే జయ శ్రీలలితేంబికే |
జయ శ్రీవిజయే దేవి విజయశ్రీసమృద్ధిదే || ౪ ||

జాతస్య జాయమానస్య ఇష్టాపూర్తస్య హేతవే |
నమస్తస్యై త్రిజగతాం పాలయిత్ర్యై పరాత్పరే || ౫ ||

కలాముహూర్తకాష్ఠాహర్మాసర్తుశరదాత్మనే |
నమః సహస్రశీర్షాయై సహస్రముఖలోచనే || ౬ ||

నమః సహస్రహస్తాబ్జపాదపంకజశోభితే |
అణోరణుతరే దేవి మహతోఽపి మహీయసి || ౭ ||

పరాత్పరతరే మాతస్తేజస్తేజీయసామపి |
అతలం తు భవేత్పాదౌ వితలం జానునీ తవ || ౮ ||

రసాతలం కటీదేశః కుక్షిస్తే ధరణీ భవేత్ |
హృదయం తు భువర్లోకః స్వస్తే ముఖముదాహృతమ్ || ౯ ||

దృశశ్చంద్రార్కదహనా దిశస్తే బాహవోంబికే |
మరుతస్తు తవోచ్ఛ్వాసా వాచస్తే శ్రుతయోఽఖిలాః || ౧౦ ||

క్రీడా తే లోకరచనా సఖా తే చిన్మయః శివః |
ఆహారస్తే సదానందో వాసస్తే హృదయే సతామ్ || ౧౧ ||

దృశ్యాదృశ్యస్వరూపాణి రూపాణి భువనాని తే |
శిరోరుహా ఘనాస్తే తు తారకాః కుసుమాని తే || ౧౨ ||

ధర్మాద్యా బాహవస్తే స్యురధర్మాద్యాయుధాని తే |
యమాశ్చ నియమాశ్చైవ కరపాదరుహాస్తథా || ౧౩ ||

స్తనౌ స్వాహాస్వధాకారౌ లోకోజ్జీవనకారకౌ |
ప్రాణాయామస్తు తే నాసా రసనా తే సరస్వతీ || ౧౪ ||

ప్రత్యాహారస్త్వింద్రియాణి ధ్యానం తే ధీస్తు సత్తమా |
మనస్తే ధారణాశక్తిర్హృదయం తే సమాధికః || ౧౫ ||

మహీరుహాస్తేఽంగరుహాః ప్రభాతం వసనం తవ |
భూతం భవ్యం భవిష్యచ్చ నిత్యం చ తవ విగ్రహః || ౧౬ ||

యజ్ఞరూపా జగద్ధాత్రీ విష్వగ్రూపా చ పావనీ |
ఆదౌ యా తు దయా భూతా ససర్జ నిఖిలాః ప్రజాః || ౧౭ ||

హృదయస్థాపి లోకానామదృశ్యా మోహనాత్మికా |
నామరూపవిభాగం చ యా కరోతి స్వలీలయా || ౧౮ ||

తాన్యధిష్ఠాయ తిష్ఠంతి తేష్వసక్తార్థకామదా |
నమస్తస్యై మహాదేవ్యై సర్వశక్త్యై నమో నమః || ౧౯ ||

యదాజ్ఞయా ప్రవర్తంతే వహ్నిసూర్యేందుమారుతాః |
పృథివ్యాదీని భూతాని తస్యై దేవ్యై నమో నమః || ౨౦ ||

యా ససర్జాదిధాతారం సర్గాదావాదిభూరిదమ్ |
దధార స్వయమేవైకా తస్యై దేవ్యై నమో నమః || ౨౧ ||

యథా ధృతా తు ధరణీ యయాకాశమమేయయా |
యస్యాముదేతి సవితా తస్యై దేవ్యై నమో నమః || ౨౨ ||

యత్రోదేతి జగత్కృత్స్నం యత్ర తిష్ఠతి నిర్భరమ్ |
యత్రాంతమేతి కాలే తు తస్యై దేవ్యై నమో నమః || ౨౩ ||

నమో నమస్తే రజసే భవాయై
నమో నమః సాత్త్వికసంస్థితాయై |
నమో నమస్తే తమసే హరాయై
నమో నమో నిర్గుణతః శివాయై || ౨౪ ||

నమో నమస్తే జగదేకమాత్రే
నమో నమస్తే జగదేకపిత్రే |
నమో నమస్తేఽఖిలరూపతంత్రే
నమో నమస్తేఽఖిలయంత్రరూపే || ౨౫ ||

నమో నమో లోకగురుప్రధానే
నమో నమస్తేఽఖిలవాగ్విభూత్యై |
నమోఽస్తు లక్ష్మ్యై జగదేకతుష్ట్యై
నమో నమః శాంభవి సర్వశక్త్యై || ౨౬ ||

అనాదిమధ్యాంతమపాంచభౌతికం
హ్యవాఙ్మనోగమ్యమతర్క్యవైభవమ్ |
అరూపమద్వంద్వమదృష్టిగోచరం
ప్రభావమగ్ర్యం కథమంబ వర్ణ్యతే || ౨౭ ||

ప్రసీద విశ్వేశ్వరి విశ్వవందితే
ప్రసీద విద్యేశ్వరి వేదరూపిణి |
ప్రసీద మాయామయి మంత్రవిగ్రహే
ప్రసీద సర్వేశ్వరి సర్వరూపిణి || ౨౮ ||

ఇతి శ్రీబ్రహ్మాండమహాపురాణే ఉత్తరభాగే లలితోపాఖ్యానే త్రయోదశోఽధ్యాయే విశ్వరూప స్తోత్రం నామ శ్రీ లలితా స్తవరాజః ||

అర్థం

1–2.
దేవతలు ప్రణమిల్లుతూ — “జయ జయ జగన్మాత! జయ పరాత్పర దేవి! జయ కళ్యాణనిలయ, కామకలా స్వరూపిణి! వామాక్షి, కామాక్షి సుందరి, సర్వదేవతారాధ్యా, కామేశి, మానదా — నీకు వందనం!” అని స్తుతించారు.

3–4.
బ్రహ్మస్వరూపిణీ, నారాయణాత్మికా, జగత్తును ఆనందపరచువి; శ్రీకంఠప్రియురాలు, లలితాంబికా, విజయశ్రీప్రదాయినీ! నీకు జయము.

5–6.
జననమరణములకూ, సర్వకర్మఫలాలకూ కారణమువి. సమస్త కాలప్రవాహరూపిణి — సహస్రశిరస్సు, సహస్ర నేత్రములు, సహస్ర హస్తపాదములు కలిగిన పరమశక్తి!

7–9.
అణువుకంటె సూక్ష్మ, మహదుకంటె మహత్తర, నీ పాదాలు అతలముగా, మోకాళ్లు విటలముగా, కటిధేశం రసాతలముగా, కుక్షి భూమిగా, హృదయం భువః లోకముగా, ముఖం స్వర్గముగా ఉంది.

10–11.
చంద్రుడు, సూర్యుడు, అగ్ని నీ నేత్రములు; దిశలు నీ భుజములు; గాలులు నీ ఊపిరులు; వేదాలు నీ వాక్కు.
నీ క్రీడ సృష్టి; నీ సఖుడు చిన్మయశివుడు; నీ ఆహారం సదానందం; నీ వాసస్థలం జ్ఞానుల హృదయం.

12–13.
నీ జుట్టు మేఘాలు; నీ పుష్పాలు నక్షత్రాలు; నీ చేతులు ధర్మాదులు; నీ ఆయుధాలు అధర్మాదులు; యమ, నియమములు నీ పాదపుష్పములు.

14–15.
నీ స్తనాలు — స్వాహా, స్వధా రూపములు; నాసిక ప్రాణాయామం; రసన సరస్వతీ. నీ మనసు ధారణ; నీ ధ్యానం సమాధి; నీ హృదయం పరమ తత్త్వం.

16–18.
భూతభవ్యభవిష్యత్ — సమస్తమూ నీ విగ్రహమే. నీ రూపం యజ్ఞరూపం; నీ స్వభావం దయ; నీవే జగద్దాత్రి, మోహమాయా, నామరూపవిభాగం సృష్టించే శక్తి.

19–23.
భూతాలు, సూర్యుడు, చంద్రుడు, వాయువు — నీ ఆజ్ఞతోనే కదులుతాయి. ధరణి, ఆకాశం, సూర్యుడు — నీ శక్తితో నడుస్తారు. సృష్టి, స్థితి, లయం అన్నీ నీయందే మొదలై, నీయందే లయమవుతాయి.

24–26.
రజో, సత్త్వ, తమో గుణాల రూపముగా నీవే; వాటిని మించిపోయిన నిర్వికార చైతన్యరూపిణీ! జగత్తుకి తల్లి, తండ్రి, మంత్రతంత్రరూపిణీ, వాగ్దేవతా స్వరూపిణీ, లక్ష్మీ స్వరూపిణీ, శాంభవీ సర్వశక్తి — నీకు శతనమస్కారాలు.

27–28.
అనాది, మధ్యాంతరహిత, పంచభౌతికతీత, మనస్సు అందని, వచనానికి దూరమైన శక్తీ — నీ ప్రభావాన్ని ఎవరు వర్ణించగలరు?
ఓ విశ్వేశ్వరి! వేదరూపిణి, మాయామయి, మంత్రవిగ్రహిణి, సర్వరూపిణి! కరుణ చూపించు — జయ జయ శ్రీలలితాంబా!

⸻

🌼 భావసారము

ఈ “శ్రీ లలితా స్తవరాజము” విశ్వరూప దర్శనమును తెలిపే గొప్ప స్తోత్రం.
దేవతలు లలితా పరమేశ్వరిని సృష్టి, స్థితి, లయం స్వరూపిణిగా స్తుతించారు.
ఆమె శరీరమే లోకరూపం; ఆమె శ్వాస వాయువు; ఆమె వాక్కు వేదాలు; ఆమె చైతన్యం శివం.
ఈ స్తోత్రం చదవడం ద్వారా భక్తుడు విశ్వమంతా దేవీమయమై ఉందని అనుభవిస్తాడు —
మోహం తొలగి, జ్ఞానం, సమత్వం, భక్తి లభిస్తాయి.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

శ్రీ లలితా స్తవరాజం ఏ పురాణంలో ఉంది?
స్తోత్రం చివరి వాక్యం ప్రకారం ఇది బ్రహ్మాండ మహాపురాణం ఉత్తరభాగంలోని లలితోపాఖ్యానం, పదమూడవ అధ్యాయంలో ఉంది. అక్కడ దీనికి "విశ్వరూప స్తోత్రం" అనే పేరు కూడా ఇచ్చారు.
లలితా స్తవరాజాన్ని విశ్వరూప స్తోత్రం అని ఎందుకు అంటారు?
8 నుంచి 16 శ్లోకాల్లో దేవతలు అమ్మవారి శరీరాన్నే విశ్వంగా వర్ణిస్తారు: అతలం పాదాలు, వితలం మోకాళ్లు, రసాతలం కటిప్రదేశం, సూర్యచంద్రాగ్నులు కళ్లు, దిక్కులు బాహువులు. మేఘాలు ఆమె కేశాలని, నక్షత్రాలు ఆమె ధరించిన పువ్వులని కూడా అక్కడ చెబుతారు.
లలితా స్తవరాజాన్ని ఎవరు పలికారు, ఎలా మొదలవుతుంది?
స్తోత్రం "దేవా ఊచుః" అంటే దేవతలు పలికారు అని మొదలవుతుంది, ఇది దేవతలంతా కలిసి లలితాదేవిని చేసిన స్తుతి. మొదటి నాలుగు శ్లోకాలు "జయ దేవి జగన్మాతః", "జయ కామాక్షి సుందరి" వంటి జయజయధ్వానాలతో సాగుతాయి.
లలితా స్తవరాజంలో "తస్యై దేవ్యై నమో నమః" అనే పాదం ఏ శ్లోకాల్లో వస్తుంది?
20 నుంచి 23 శ్లోకాలు ఈ పాదంతో ముగుస్తాయి; అగ్ని, సూర్యుడు, చంద్రుడు, వాయువు ఆమె ఆజ్ఞతో నడుస్తారని, జగత్తంతా ఆమెలో పుట్టి ఆమెలోనే లయిస్తుందని ఇవి చెబుతాయి. దానికి ముందు 19వ శ్లోకం "నమస్తస్యై మహాదేవ్యై సర్వశక్త్యై నమో నమః" అని ఈ వరుసను మొదలుపెడుతుంది.
లలితా స్తవరాజంలో ఎన్ని శ్లోకాలు ఉన్నాయి, ఎప్పుడు చదువుతారు?
ఇందులో 28 శ్లోకాలు ఉన్నాయి, చివరి ఐదు శ్లోకాలు పొడవైన ఛందస్సులో "నమో నమః", "ప్రసీద" అనే పదాలతో సాగుతాయి. నెమ్మదిగా చదివితే సుమారు పది నిమిషాలు పడుతుంది, శుక్రవారాలు, నవరాత్రులలో లలితా పూజలో భాగంగా చదువుకోవచ్చు.

వ్యాఖ్యలు

వ్యాఖ్య రాయడానికి లాగిన్ అవ్వండి

వ్యాఖ్యలు లోడ్ అవుతున్నాయి...