కార్తీక పౌర్ణమి 2026

కార్తీక మాసంలోని పౌర్ణమి తిథి హిందూ సంప్రదాయంలో అత్యంత పవిత్రమైన రోజు.

ఈ రోజు శివునికి, విష్ణువుకి, మరియు దేవతలందరికీ ప్రియమైన దినం. దీన్ని త్రిపురి పౌర్ణమి, దేవ దీపావళి, లేదా కార్తీక పున్నమి అని కూడా పిలుస్తారు.

పౌరాణిక ప్రాముఖ్యత

పురాణాల ప్రకారం, ఈ రోజున తారకాసురుడు మరియు త్రిపురాసురుడు సంహరించబడ్డారు.

మహాభారత కథనం చెబుతుంది — తారకాసురుడు ప్రజలను బాధించగా, కార్తికేయుడు అతన్ని సంహరించాడు.

మరో పౌరాణిక కథ ప్రకారం, శివుడు త్రిపురాసురులను ఒకే బాణంతో సంహరించి, మూడు దుష్ట నగరాలను ధ్వంసం చేశాడు.

ఆ రోజు శివుడు చేసిన రుద్రతాండవం భూమిని కదిలించింది. అందుకే దీన్ని త్రిపురి పూర్ణిమ అని పిలుస్తారు.

ఈ రాక్షసుల పాలన ముగిసిన ఆనందంలో దేవతలు దీపాలు వెలిగించారు — ఇది దేవ దీపావళి ఆరంభం.

శివార్చన మరియు రుద్రాభిషేకం

కార్తీక పౌర్ణమి రోజున శివాలయాల్లో రుద్రాభిషేకం చేయించడం అత్యంత శుభప్రదం.

మహాన్యాసక పూర్వక రుద్రాభిషేకం, ఏకాదశ రుద్రాభిషేకాలు చేసినవారికి కోటి జన్మల పుణ్యం లభిస్తుందని విశ్వాసం.

ఈ రోజున సత్యనారాయణ వ్రతం కూడా శ్రేష్ఠమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది.

స్నాన ప్రాముఖ్యత

“గంగే చ యమునే చైవ గోదావరి సరస్వతి

నర్మదే సింధు కావేరి జలే స్మిన్ సన్నిధింకురు॥”

కార్తీక పౌర్ణమి ఉదయం గంగాస్నానం లేదా నదీస్నానం చేయడం పాప విమోచనం ఇస్తుందని నమ్మకం.

నది స్నానం చేయలేనివారు ఇంట్లో స్నానం చేసి, ఆలయ దర్శనం చేసుకోవడం శ్రేయస్కరం.

దీపారాధన మరియు దీపదానం

కార్తీక పౌర్ణమి సాయంత్రం 365 వత్తులతో దీపం వెలిగించడం సంప్రదాయం.

ప్రతి వత్తి సంవత్సరం ప్రతి రోజును సూచిస్తుంది. ఈ దీపం మన జీవితంలో వెలుగు, పుణ్యం, ఐశ్వర్యం తెస్తుందని నమ్మకం.

కొందరు దీపాలను అరటిదొన్నెలపై ఉంచి నదిలో వదులుతారు, మరికొందరు శివాలయంలో లేదా తులసి కోట ముందు వెలిగిస్తారు.

దీప దానం చేయడం ద్వారా సుఖం, సౌఖ్యం, మోక్షం లభిస్తాయి.

మహిళల ఆచారాలు

మహిళలు ఈ రోజు సౌభాగ్య దీపాలు వెలిగించి, పసుపు, కుంకుమ, పుష్పాలు, తాంబూలం, కార్తీక పురాణం పుస్తకం దానం చేస్తారు.

ఇది సౌభాగ్యం, శాంతి, మరియు కుటుంబ ఐక్యతకు సంకేతం.

ఆచారాలు మరియు దానాలు

• తులసి, ఉసిరి చెట్ల వద్ద దీపాలు వెలిగించడం.
• ఉసిరి పండ్ల దానం చేయడం.
• బ్రాహ్మణులకు దక్షిణ ఇవ్వడం.
• శివాలయంలో సహస్రలింగార్చన, మహాలింగార్చన చేయడం.
• ఉపవాసం పాటించి సాయంత్రం దీపారాధనతో పూజ పూర్తి చేయడం.

దేవ దీపావళి – దేవతల దీపోత్సవం

కార్తీక పౌర్ణమి రోజు దేవతలు భూలోకంలోకి వచ్చి గంగానదిలో దీపాలతో పూజ చేస్తారనే విశ్వాసం ఉంది.

వారాణసి, కాశీ వంటి పవిత్ర స్థలాల్లో గంగా మహోత్సవం నిర్వహిస్తారు. నదీ తీరాలు వేలాది దీపాలతో వెలుగుతాయి.

విష్ణు మత్స్యావతార దినం

ఈ రోజున విష్ణువు మత్స్యావతారం అవతరించాడని కూడా నమ్మకం.

మహాప్రళయం నుండి మనువును రక్షించిన రోజు కావున ఈ రోజు విష్ణు పూజ కూడా అత్యంత శ్రేయస్కరం.

కార్తీక దీపం – దక్షిణ భారత ప్రత్యేకత

తమిళనాడు, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లలో కార్తీక దీపం పండుగగా జరుపుకుంటారు.

ఇది చిన్న దీపావళిలా భావించబడుతుంది — “చిరు దీపావళి”.

ఇళ్లను శుభ్రం చేసి, రంగవల్లులు, అగల్ దీపాలు, కుతు విల్లు దీపాలతో అలంకరిస్తారు.

సాయంత్రం ఉపవాసం ముగించి కుటుంబమంతా దీపాలు వెలిగించి పూజ చేస్తారు.

ఈ రోజు సోదరులు, సోదరీమణుల బంధం కోసం కూడా ప్రార్థనలు చేస్తారు.

కార్తీక పౌర్ణమి శ్లోకం

ఓం నమః శివాయ

త్రిపురాంతకాయ నమః

దీపార్చనప్రియాయ నమః

మమ పాపాన్నివారయ॥

ఈ శ్లోకం పఠిస్తూ శివునికి దీపారాధన చేస్తే

జన్మాంతర పాపాలు తొలగి, శాంతి, సమృద్ధి లభిస్తాయని నమ్మకం.

ఆధ్యాత్మిక సారాంశం

కార్తీక పౌర్ణమి మనకు చెబుతుంది —

వెలుగు కేవలం దీపంలోనే కాదు, మన అంతరంగంలో కూడా వెలగాలి.

శివుడు సంహారాన్ని, విష్ణువు సంరక్షణను సూచిస్తే, మనలోని చెడు గుణాలను నశింపజేసి జ్ఞానం, శాంతి, ఐశ్వర్యం సాధించడం ఈ దినం యొక్క ఆత్మార్థం.

ఓం త్రిపురాంతకాయ నమః।

శుభ కార్తీక పౌర్ణమి!