నది నుంచి ఒక మహర్షి తిరిగి వస్తున్నాడు. జటల నుంచి ఇంకా నీళ్ళు కారుతున్నాయి.
రాజసభలోకి అడుగుపెట్టాడు. అక్కడే ఆగిపోయాడు.
రాజు అప్పుడే ఒక్క గుక్క నీళ్ళు తాగాడు.
మహర్షి కళ్ళు ఎర్రబడ్డాయి. కోపంతో ఒళ్ళంతా వణికింది. “నా కంటే ముందే… తినేశావా?”
అది ఒక్క గుక్క నీరు మాత్రమే. దానికి ఎంత మూల్యం చెల్లించవలసి వచ్చింది?
ద్వాదశి సంకటంలో అంబరీషుడు
నిన్నటి కథలో, ద్వాదశి ఘడియలు దాటకముందే అంబరీషుడు పారణ చేయాలి. కానీ అతిథిగా వచ్చిన దుర్వాస మహర్షి స్నానానికి నదికి వెళ్ళి తిరిగి రాలేదు. ఏం చేయాలో పండితులు కూడా తేల్చలేకపోయారు.
చివరికి పండితులు ఇలా అన్నారు: “మహారాజా, ఇలాంటి సంకటం పూర్వజన్మ పాపం వల్లే వస్తుంది. మేము నిర్ణయించలేము. మీరే నిర్ణయించుకోవాలి.”
అంబరీషుడు బాగా ఆలోచించాడు. ఒక దారి కనిపించింది.
భోజనం కాదు. కేవలం నీళ్ళు.
నీళ్ళు తాగితే తిన్నట్లూ అవుతుంది, తిననట్లూ అవుతుంది అని పెద్దలు చెబుతారు. ఒక్క గుక్క నీటితో ద్వాదశి పారణ పూర్తవుతుంది. అతిథి కంటే ముందు భోజనానికి కూర్చున్నట్లూ కాదు. వ్రతమూ భంగం కాదు. మహర్షికి అవమానమూ కాదు.
అందుకే నారాయణుని తలచుకుంటూ, స్వామి ముందు ఉంచిన తులసి తీర్థాన్ని తీసుకుని… కొంచెం తాగాడు.
దుర్వాసుని ఆగ్రహం, పది శాపాలు
సరిగ్గా అదే క్షణంలో దుర్వాసుడు లోపలికి వచ్చాడు.
చూశాడు. ఆయన ముఖం మారిపోయింది. రుద్రుడిలా భయంకరమైన కోపం ఉప్పొంగింది.
“నువ్వు ధర్మం తప్పావు!” అని గర్జించాడు. “నన్ను భోజనానికి పిలిచి, నా కంటే ముందే తిన్నావు! నీళ్ళు కూడా ఆహారమే అని నీకు తెలియదా? ఇది అవమానం. మహాపాపం. బ్రాహ్మణుణ్ణి అవమానిస్తే నారాయణుడు సహించడు. అతిథినీ, బ్రాహ్మణుణ్ణీ, మునినీ అవమానిస్తే ఆ విష్ణువునే అవమానించినట్లు.”
“రాజ్యం ఉందని, సంపద ఉందని, చివరికి భక్తి ఉందని కూడా నీకు గర్వం. ఇంత పవిత్రమైన వంశంలో నువ్వెలా పుట్టావు?”
అంబరీషుడు వణికిపోయాడు. చేతులు జోడించి వంగి నమస్కరించాడు.
“మహర్షీ, నేను పాపం చేసి ఉంటే తెలియక చేశాను. శాంతి బ్రాహ్మణుల సహజ గుణం. దయచేసి… నన్ను క్షమించండి.”
అని దుర్వాసుని పాదాల మీద పడ్డాడు.
కానీ దుర్వాసుడి కోపం ఇంకా పెరిగింది. ఎడమ కాలితో రాజును తోసివేశాడు.
“వేడుకుంటే మిగతా మునులు కరిగిపోతారేమో. దుర్వాసుడు కాదు. నాకు అపకారం చేసినవాడు నా శాపం నుంచి తప్పించుకోలేడు.”
శపించాడు.
“నువ్వు పది జన్మలు ఎత్తుతావు. ప్రతి జన్మా నీ గర్వాన్ని అణచేదే. చేపగా. తాబేలుగా. వరాహంగా. సింహంగా. మరుగుజ్జుగా. క్రూరుడైన బ్రాహ్మణుడిగా. వివేకం లేని రాజుగా. రాజ్యం లేని రాజుగా. వేదమార్గం తప్పినవాడిగా. దయలేని బ్రాహ్మణుడిగా.”
పది శాపాలు. చేసిన తప్పు ఒక్క గుక్క నీరు.
అయినా దుర్వాసుడికి తృప్తి కలగలేదు. మళ్ళీ శపించడానికి సిద్ధమయ్యాడు.
భక్తుని హృదయంలోని శ్రీ హరి
అప్పుడు ఆ సభలో ఎవరికీ కనిపించని ఒకటి జరిగింది.
అంబరీషుని మనసు నారాయణుని మీదే ఉంది. ఆ భక్తుని హృదయంలోనే శ్రీ హరి కొలువై ఉన్నాడు. అక్కడి నుంచే స్వామి మహర్షితో అన్నాడు:
“దుర్వాసా… నీ శాపాన్ని నేను సంతోషంగా భరిస్తాను.”
అయినా దుర్వాసుడి కోపం చల్లారలేదు. ఇక మెత్తని మాటలు పనిచేయవు. ఈ అపరాధాన్ని అడ్డుకోవాలి.
అందుకే శ్రీ హరి తన ఆయుధాన్ని ప్రయోగించాడు. సుదర్శన చక్రం.
కోటి సూర్యుల కాంతితో, మంటలు కక్కుతూ ఆ చక్రం దుర్వాసుడి మీదికి దూసుకొచ్చింది.
మహర్షి… పరుగు తీశాడు.
ప్రాణం కోసం పరిగెత్తాడు. ముల్లోకాలూ తిరిగాడు. ఎక్కడికి వెళ్ళినా చక్రం వెనకే వస్తోంది.
మహర్షులను వేడుకున్నాడు. వాళ్ళు కాపాడలేకపోయారు. దేవేంద్రుని దగ్గరికి వెళ్ళాడు. ఇంద్రుడు కాపాడలేకపోయాడు. బ్రహ్మ దగ్గరికి వెళ్ళాడు. బ్రహ్మ కూడా కాపాడలేకపోయాడు. కైలాసానికి, శివుని దగ్గరికి పరిగెత్తాడు.
అక్కడ కూడా… ఆ చక్రం నుంచి రక్షణ దొరకలేదు.
వినయం, కోపం – రెండు పాఠాలు
గమనించండి. అంబరీషుడు వాదించలేదు. ఎదురు తిరగలేదు. తనను తాను సమర్థించుకోలేదు కూడా. నమస్కరించాడు. మనసు నారాయణుని మీదే నిలిపాడు. ఆ మనసులో ఉన్న స్వామే దెబ్బకు అడ్డు నిలిచాడు.
దుర్వాసుణ్ణి కూడా గమనించండి. గొప్ప తపస్సు. గొప్ప శక్తి. కానీ ఒక్క క్షణం కోపం ఆయన వివేకాన్నంతా పోగొట్టింది. కోపం తపస్విని కూడా దారి తప్పిస్తుంది అని ఈ అధ్యాయం హెచ్చరిస్తోంది.
ఈ అధ్యాయం మనల్ని కోరేది
ఈ అధ్యాయం చెప్పే ఆచరణ ఇది. ద్వాదశి ఘడియల్లో పూర్తి భోజనం వీలు కాకపోతే, కొంచెం నీరు తాగినా పారణ పూర్తవుతుంది. ద్వాదశి కొద్దిసేపే ఉంటే దాన్ని దాటనివ్వకండి. కనీసం నారాయణుని తలచుకుంటూ కొంచెం నీరు తాగండి.
ఇంకా చదవండి
- కార్తీక పురాణం – 30 రోజుల కథలు
- ముందు అధ్యాయం: కార్తీక పురాణం 24వ అధ్యాయం – తిరిగిరాని అతిథి, అంబరీషుని ధర్మసంకటం
- మొదటి అధ్యాయం: కార్తీక పురాణం 1వ అధ్యాయం – ప్రతి నీటిలో గంగ
- కార్తీక మాసం ఎందుకు అంత పవిత్రం? ప్రాముఖ్యత, ముఖ్య రోజులు
- దీపం ఎందుకు వెలిగిస్తాం? దీపారాధన అర్థం, నియమాలు
- ఇంట్లో తులసి పూజ ఎలా చేయాలి? విధానం, నియమాలు