గంగాస్నానం చేయాలంటే గంగానది దాకా వెళ్ళాలి అనుకుంటాం. కాశీకో, హరిద్వార్‌కో, ప్రయాగకో.
కానీ ఈ అధ్యాయం ఒక ఆశ్చర్యకరమైన మాట చెబుతోంది. కార్తీక మాసంలో మన ఊరి నదిలోనూ, చెరువులోనూ, ఆఖరికి ఇంటి బావిలోనూ గంగను స్మరించుకుని స్నానం చేస్తే… అదీ గంగాస్నానంతో సమానమే.
ఒక్క నెలకు ఇంత శక్తి ఎందుకు? పన్నెండు మాసాలలో కార్తీకమే ఎందుకు అంత గొప్పది? సరిగ్గా ఇదే ప్రశ్న ఒకనాడు జనక మహారాజు వశిష్ఠ మహర్షిని అడిగాడు. ఆ సమాధానమే కార్తీక పురాణం.
ఈ అధ్యాయం వీడియో (ఆంగ్లంలో)
మిథిలా నగరానికి వశిష్ఠ మహర్షి
నైమిశారణ్యంలో సూత మహర్షి శౌనకాది మునులకు ఈ కథ చెప్పాడు. ఒకప్పుడు వశిష్ఠుడు జనకునికి చెప్పిన కథ ఇది.
వశిష్ఠ మహర్షి ఒక గొప్ప యజ్ఞం తలపెట్టాడు. యజ్ఞానికి ధాన్యం కావాలి, నెయ్యి కావాలి, ఋత్విక్కులకు దక్షిణలు కావాలి. కానీ అడవిలో ఉండే మహర్షి దగ్గర ఏముంటుంది? అందుకే ఆయన మిథిలా నగరానికి వచ్చాడు.
వచ్చింది వశిష్ఠుడు అని తెలియగానే జనకుడు సింహాసనం దిగి వచ్చాడు. సాష్టాంగ నమస్కారం చేశాడు. మహర్షి పాదాలు కడిగి ఆ నీటిని తన తలపై చల్లుకున్నాడు. బంగారు ఆసనం మీద కూర్చోబెట్టాడు.
“మహర్షీ! మీ రాకతో నా రాజ్యం ధన్యమైంది. ఏ పని మీద వచ్చారో సెలవివ్వండి.”
వశిష్ఠుడు యజ్ఞం గురించి చెప్పాడు.
“ఇంతేనా స్వామీ! మీకు కావలసినవన్నీ మీ ఆశ్రమానికి పంపిస్తాను,” అన్నాడు జనకుడు.
ఆ భక్తికి వశిష్ఠుడు ఎంతో సంతోషించాడు. “జనకా! ఒక్క క్షణం కూడా ఆలోచించకుండా ఇచ్చావు. ఇప్పుడు నువ్వు ఏది అడిగినా చెబుతాను.”
జనకుని ప్రశ్న, కార్తీక మాస మహిమ
జనకుడు ధనం అడగలేదు. విజయం అడగలేదు. ఒక ప్రశ్న అడిగాడు.
“స్వామీ! సంవత్సరంలో పన్నెండు మాసాలు ఉన్నాయి. వాటన్నిటిలో కార్తీకమే గొప్పదని పెద్దలు ఎందుకు అంటారు? ఈ సందేహం నన్ను చాలా కాలంగా వెంటాడుతోంది.”
వశిష్ఠుడు చిరునవ్వు నవ్వాడు.
“పూర్వజన్మలో ఎంతో పుణ్యం చేసినవాడికే ఇలాంటి ప్రశ్న పుడుతుంది. విను జనకా!”
“కార్తీక మాసం హరికీ ఇష్టం, హరునికీ ఇష్టం. విష్ణువుకూ శివునికీ ఇద్దరికీ ప్రీతికరమైన మాసం ఇది. శివుణ్ణి ద్వేషించే విష్ణుభక్తుడూ, విష్ణువును ద్వేషించే శివభక్తుడూ… ఇద్దరూ సత్యాన్ని తప్పినవారే. ఈ మాసంలో ఎవరిని పూజించినా నిండు మనసుతో పూజించు. ఎవరినీ తక్కువ చేయకు.”
“ఈ మాసంలో చేసే స్నానానికీ, దానానికీ, దీపానికీ ఎంతో శక్తి ఉంది. వాటి గురించి వింటేనే పాపాలు తొలగిపోతాయి.”
కార్తీక వ్రతం ఎలా చేయాలి
ఆ తరువాత వశిష్ఠుడు కార్తీక వ్రతం ఎలా చేయాలో చెప్పాడు.
“కార్తీక శుద్ధ పాడ్యమి నుంచి గానీ, సూర్యుడు తులారాశిలో ప్రవేశించిన రోజు నుంచి గానీ ఈ వ్రతం మొదలుపెట్టాలి. ముందుగా ఈ మాసానికి అధిపతి అయిన దామోదరుణ్ణి తలచుకుని, ‘స్వామీ! కార్తీక వ్రతం మొదలుపెడుతున్నాను. ఏ ఆటంకమూ లేకుండా పూర్తి చెయ్యి’ అని ప్రార్థించాలి.”
“ప్రతిరోజూ సూర్యోదయానికి ముందే లేచి స్నానం చేయాలి. వీలైతే నదిలో. సూర్యుడు తులారాశిలో ఉన్న ఈ కాలంలో గంగ అన్ని జలాలలోనూ సన్నిధి చేస్తుంది. ఆవు గిట్ట అంత నీటిలో కూడా భగవంతుడు ఉంటాడని వేదాలు చెబుతున్నాయి. నది లేకపోతే చెరువు. చెరువు లేకపోతే బావి. నీరు ఎంత గొప్పది అన్నది కాదు జనకా, మనసు ఎంత మేల్కొని ఉంది అన్నది ముఖ్యం.”
“స్నానం చేస్తూ విష్ణువును స్మరించాలి. సూర్యునికి అర్ఘ్యం, పితృదేవతలకు తర్పణం ఇవ్వాలి. శుభ్రమైన బట్టలు కట్టుకుని, స్వయంగా కోసిన పూలతో దేవుణ్ణి పూజించాలి. అతిథి వస్తే ముందు అతిథికి భోజనం పెట్టాలి. చల్లని నీడలో కూర్చుని ఈ పురాణం వినాలి.”
“సాయంకాలం శివాలయంలో గానీ, విష్ణ్వాలయంలో గానీ, ఇంట్లో తులసి దగ్గర గానీ శక్తి కొద్దీ దీపాలు వెలిగించాలి. పాడ్యమి నుంచి అమావాస్య వరకు రోజూ ఇలా చేయడమే కార్తీక వ్రతం.”
జనకుడు అడిగాడు. “స్వామీ! ఈ వ్రతం ఎవరు చేయవచ్చు?”
“అందరూ,” అన్నాడు వశిష్ఠుడు. “ఏ కులం వారైనా, ఆడవారైనా మగవారైనా, పెద్దవారైనా పిల్లలైనా. కార్తీకం ఎవరినీ దూరం పెట్టదు. ఈ జన్మ పాపాలూ, పూర్వజన్మల పాపాలూ నదిలో ధూళిలా కొట్టుకుపోతాయి.”
ఆ తరువాత వశిష్ఠుడు చెప్పిన మాట జనకుణ్ణి ఆశ్చర్యపరిచింది.
“జనకా! ఎవరైనా వ్రతం చేయలేకపోయినా సరే… ఇతరులు కార్తీక వ్రతం చేస్తుంటే చూసి, అసూయ లేకుండా మనస్ఫూర్తిగా సంతోషిస్తే… ఆ రోజు వారి పాపాలు కూడా తొలగిపోతాయి.”
ఈ అధ్యాయం మనల్ని కోరేది
ఇంకొకరి భక్తిని చూసి సంతోషించడం. ఈ మాసంలో అది కూడా పుణ్యమే.
రేపు ఉదయం స్నానం చేసేటప్పుడు ఒక్కసారి గంగమ్మను తలచుకోండి. కార్తీక వ్రతానికి అదే మొదటి అడుగు.