లెక్కలేనన్ని జన్మలు మీరు ఒక చెట్టుగా ఉన్నారనుకోండి.
ఒకే చోట నిలబడి. వాన. ఎండ. గాలి. ఏళ్ళ తరబడి. జన్మల తరబడి.
ఒక పౌర్ణమి రాత్రి… మళ్ళీ మనిషిగా మారారు. కదలగలరు. మాట్లాడగలరు. ఆలోచించగలరు.
అప్పుడు మీకు మొదట తెలుసుకోవాలనిపించేది ఇదే.
“నేను ఎవరిని? ఈ శరీరమా? ఆ చెట్టునా? లేక ఇంకేదైనా?”
ఒక మనిషి నిజంగా ఇదే అడిగాడు. ఒక మహర్షి సమాధానం చెప్పాడు. ఏం చెప్పాడు?
వశిష్ఠుడు జనకునికి చెబుతున్న కథ
మనం ఎక్కడ ఉన్నామో ఒకసారి చూద్దాం. వశిష్ఠుడు జనకునికి ఒక కథ చెబుతున్నాడు. ఆ కథలో, కార్తీక దీపం మోసిన చెక్క స్తంభంలోంచి ఒక మనిషి బయటికి వచ్చాడు. “కర్మబంధం ఎలా కలుగుతుంది? ఎలా తెగిపోతుంది?” అని మునులను అడిగాడు. మునులు అంగీరస మహర్షిని సమాధానం చెప్పమన్నారు.
ఈ రోజు వశిష్ఠుని కథలో అంగీరసుడు మాట్లాడుతాడు.
కర్మ వల్ల కలిగే బంధం
“శ్రద్ధగా విను,” అన్నాడు అంగీరసుడు. “ఇది నా సొంత జ్ఞానం కాదు. కైలాసంలో పరమేశ్వరుడు పార్వతీదేవికి మొదట చెప్పినది.”
“బంధం ఎలా వస్తుందని అడిగావు. కర్మ వల్ల. కర్మ అంటే పని. చేసిన పనుల వల్ల ఆత్మ శరీరం ధరిస్తుంది. అంటే శరీరానికి కారణం కర్మ. శరీరం వచ్చిందంటే బంధం వచ్చినట్లే.”
“ఆ తరువాత ఆత్మ ఆ శరీరాన్ని ‘నేను’ అనుకుంటుంది. ‘ఇది నేను. ఇది నాది. అన్నీ చేసేది నేనే.’ ఈ ‘నేనే చేస్తున్నాను’ అనే అహంకారమే మనిషిని పతనం చేస్తుంది.”
ఆ మనిషి విన్నాడు. తల అడ్డంగా ఊపాడు.
“స్వామీ, ‘అహం బ్రహ్మాస్మి’ అంటారు పెద్దలు. నాకు అర్థం కావడం లేదు. నేను ఈ శరీరం కాకపోతే మరి నేనెవరిని?”
కుండ, దీపం, అయస్కాంతం – ఆత్మకు ఉదాహరణలు
అంగీరసుడు నవ్వాడు. చిన్న చిన్న ఉదాహరణలతో చెప్పాడు.
“ఒక మట్టి కుండను చూడు. దాన్ని ఎవరో చేశారు. అది మారుతుంది. పగులుతుంది. శరీరం కూడా అలాంటిదే. పంచభూతాలతో చేసినది. రోజూ మారుతూ ఉంటుంది. కాబట్టి అది నువ్వు కాదు. ఇంద్రియాలు, మనసు, బుద్ధి, ప్రాణం… ఇవేవీ నువ్వు కాదు.”
“ఆ కుండ లోపల ఒక దీపం పెట్టు. దీపం కుండను లోపలి నుంచి వెలిగిస్తుంది. కానీ దీపం కుండ కాదు. అలాగే ఆత్మ శరీరాన్నీ ఇంద్రియాలనూ వెలిగిస్తుంది. కానీ అది వాటిలో ఏదీ కాదు.”
“అయస్కాంతాన్ని చూడు. దాని దగ్గర ఇనుము కదులుతుంది. అయస్కాంతం మాత్రం కదలదు. ఆత్మ కూడా అంతే. అది ఉండడం వల్లే ఇంద్రియాలు పనిచేస్తాయి, మనసు ఆలోచిస్తుంది. ఆత్మ మాత్రం నిశ్చలంగా ఉంటుంది.”
“ఇంకొకటి. గాఢనిద్ర నుంచి లేచాక ‘బాగా నిద్రపోయాను’ అంటాం. ఆ నిద్రలో ఇంద్రియాలు పనిచేయలేదు. మనసు ఆగిపోయింది. మరి బాగా నిద్రపోయామని తెలిసినది ఎవరు? ఆ తెలిసినవాడే. మెలకువ, కల, నిద్ర… మూడింటినీ చూస్తూ, దేనికీ అంటకుండా ఉండేవాడు. అదే నువ్వు.”
ఆ మనిషి మౌనంగా ఉండిపోయాడు.
“శరీరానికి ఆరు మార్పులు ఉంటాయి,” అన్నాడు అంగీరసుడు. “ఉండడం, పుట్టడం, పెరగడం, మారడం, క్షీణించడం, నశించడం. ఆత్మకు ఇవేవీ లేవు. అది సత్తు. చిత్తు. ఆనందం. శరీరం పడిపోయినా ఆత్మ పడిపోదు.”
“‘తత్త్వమసి’ అంటుంది వేదం. ‘అది నువ్వే’. ‘నువ్వు’ అంటే కొంచెమే తెలిసిన జీవుడు. ‘అది’ అంటే అన్నీ తెలిసిన పరమాత్మ. ‘కొంచెం’, ‘అన్నీ’ అనే ఆ రెండు మాటలనూ పక్కన పెడితే రెండింటిలో మిగిలేది ఒకటే శుద్ధ చైతన్యం. ‘అహం బ్రహ్మాస్మి’ అంటే అదే.”
జ్ఞానానికి మార్గం సత్కర్మ
“మరి అది నాకు ఎలా అనుభవంలోకి వస్తుంది?” అడిగాడు ఆ మనిషి. “వినడం కాదు. తెలుసుకోవడం.”
అప్పుడు అంగీరసుడు అన్నిటికంటే ఆచరణీయమైన మాట చెప్పాడు.
“మాటలతో మాత్రం రాదు. ముందు సత్కర్మలు చేయాలి. గురువు దగ్గర సరైన పద్ధతి నేర్చుకోవాలి. చేసిన ప్రతి పని ఫలాన్నీ భగవంతునికి అర్పించాలి. అప్పుడు మనసు శుద్ధమవుతుంది. శమం, దమం పాటించాలి. సత్యాన్ని వినాలి. మననం చేయాలి. ధ్యానించాలి. మెల్లగా ఆ జ్ఞానం స్థిరపడుతుంది. అప్పుడు ఈ పుట్టుక-చావుల చక్రం వేరుతో సహా తెగిపోతుంది.”
“గుర్తుంచుకో. సత్కర్మలు లేకుండా ముక్తి లేదు.”
ఈ అధ్యాయం మనల్ని కోరేది
ఒక అందమైన విషయం గమనించండి. లెక్కలేనన్ని జన్మలు చెట్టుగా ఉన్న ఈ మనిషి, మనిషిగా నేర్చుకున్న మొదటి పాఠం ఇది: తాను ఎప్పుడూ ఆ చెట్టు కాదు. ఈ శరీరం కూడా కాదు. తనలో ఏదో ఒకటి ఎప్పుడూ స్వేచ్ఛగానే ఉంది, అన్నిటినీ చూస్తూనే ఉంది.
ఈ రోజు ఒక మంచి పని చేయండి. అది పూర్తయ్యాక మనసులో నిశ్శబ్దంగా “స్వామీ, ఇది నీకే” అని అర్పించండి. అంగీరసుడు చెప్పిన మొదటి మెట్టు అదే.
ఇంకా చదవండి
- కార్తీక పురాణం – 30 రోజుల కథలు
- ముందు అధ్యాయం: కార్తీక పురాణం 16వ అధ్యాయం – స్తంభంలోంచి వచ్చిన మనిషి
- మొదటి అధ్యాయం: కార్తీక పురాణం 1వ అధ్యాయం – ప్రతి నీటిలో గంగ
- కార్తీక మాసం ఎందుకు అంత పవిత్రం? ప్రాముఖ్యత, ముఖ్య రోజులు
- దీపం ఎందుకు వెలిగిస్తాం? దీపారాధన అర్థం, నియమాలు
- ఇంట్లో తులసి పూజ ఎలా చేయాలి? విధానం, నియమాలు



