సరస్వతీ నది ఒడ్డున ఒక పాత గుడి. రాత్రి వేళ.
స్వామి ముందు పన్నెండు చిన్న దీపాలు వెలుగుతున్నాయి. ఒక యోగి కళ్ళు మూసుకుని ధ్యానంలో కూర్చున్నాడు.
చీకట్లోంచి ఒక ఎలుక మెల్లగా బయటికి వచ్చింది.
దానికి బాగా ఆకలిగా ఉంది. తినడానికి ఏమీ దొరకలేదు. ఒక దీపం ఆరిపోయి ఉంది… దాని వత్తి ఇంకా నూనెతో తడిగానే ఉంది.
ఆ ఎలుకకు కావలసింది ఒక్కటే. ఆ వత్తిని తినాలి.
మరుక్షణం అది ఈ మాసంలోకెల్లా గొప్ప పూజ చేయబోతోందని దానికి తెలియదు. ఎలా?
ఈ రోజు కార్తీక పౌర్ణమి. దీపాల పండుగ రాత్రి. అందుకే ఈ రోజు కథ ఒక్క దీపం గురించి.
పాడుబడిన శివాలయంలో ఒక యోగి
వశిష్ఠుడు జనక మహారాజుకు ఈ కథ చెప్పాడు.
సరస్వతీ నది ఒడ్డున ఒక పాత శివాలయం ఉండేది. చాలా కాలంగా పాడుబడిపోయింది. పూజ లేదు. నైవేద్యం లేదు. దీపం లేదు. దుమ్ము, నిశ్శబ్దం మాత్రమే.
ఒక కార్తీక మాసంలో కర్మనిష్ఠుడు అనే యోగి కార్తీక స్నానం కోసం అక్కడికి వచ్చాడు. ఆయన దయగలవాడు. పాడుబడిన గుడిని చూసి, “ఈ నెలంతా ఇక్కడే ఉండి తపస్సు చేస్తాను” అనుకున్నాడు.
గుడిని ఊడ్చాడు. నీళ్ళు చల్లాడు. గర్భగుడిని శుభ్రం చేశాడు. పక్క గ్రామాలకు వెళ్ళి దీపాలు, నూనె, వత్తులు తెచ్చాడు. పన్నెండు దీపాలు వెలిగించి స్వామికి అర్పించాడు. ధ్యానంలో కూర్చున్నాడు.
ఆకలితో ఉన్న ఎలుక, ఆరిన దీపం
ఆ గుడిలో ఒక ఎలుక ఉండేది. గుడిలో దొరికిన గింజలు తింటూ బతికేది.
శుద్ధ ద్వాదశి రాత్రి దానికి బాగా ఆకలేసింది. తిండి కోసం గర్భగుడి చుట్టూ తిరిగింది. తనకు తెలియకుండానే స్వామికి ప్రదక్షిణ చేసింది.
తరువాత దీపాల దగ్గరికి వచ్చింది.
ఒక దీపం ఆరిపోయి ఉంది. దాని వత్తి నూనెతో తడిగా ఉంది. తిండి దొరికింది అనుకుంది! దాని పక్కనే ఇంకో వత్తి ఇంకా వెలుగుతోంది.
ఎలుక వత్తిని నోటితో పట్టుకుంది. ఆరిన వత్తీ, వెలుగుతున్న వత్తీ… రెండూ కలిపి నోట్లోకి వచ్చాయి.
మంట ఆరిన వత్తికి తగిలింది. అది అంటుకుంది.
వేడికి ఎలుక రెండు వత్తులనూ వదిలేసి పారిపోయింది.
ఆరిపోయిన దీపం… మళ్ళీ వెలుగుతోంది.
అంతే. ఆకలితో ఉన్న ఎలుక. తినాలనుకున్న వత్తి. పొరపాటున మళ్ళీ వెలిగిన దీపం.
కానీ అది కార్తీక మాసం. కార్తీకంలో స్వామి ముందు దీపం వెలిగించడం చిన్న విషయం కాదు. ఆ క్షణంలోనే ఎలుక పాపాలన్నీ నశించాయి.
ఆ రాత్రే ఎలుక ప్రాణం వదిలింది. దాని స్థానంలో ఒక దివ్య పురుషుడు వెలుగుతూ నిలబడ్డాడు.
ఎలుక పూర్వజన్మ కథ
కర్మనిష్ఠుడు కళ్ళు తెరిచాడు. ఎదురుగా వెలిగిపోతున్న ఆ రూపాన్ని చూశాడు.
“ఎవరు నువ్వు?”
ఆ దివ్య పురుషుడు నమస్కరించాడు. “స్వామీ, నేను ఈ గుడిలో గింజలు తింటూ బతికిన ఎలుకను. కానీ నేను ఎలుకగా ఎందుకు పుట్టాను? ఇప్పుడు ఎలా విముక్తి పొందాను?”
కర్మనిష్ఠుడు జ్ఞాననేత్రంతో అతని గతాన్ని చూశాడు.
“పోయిన జన్మలో నువ్వు బాహ్లిక దేశంలో, జైమిని గోత్రంలో పుట్టిన బాహ్లికుడు అనే బ్రాహ్మణుడివి. స్నానం మానేశావు. సంధ్యావందనం మానేశావు. వ్యవసాయం, వ్యాపారం… లాభం తప్ప ఇంకేమీ ఆలోచించలేదు. పండితులను నిందించావు. ఉపవాసం ఉండవలసిన రోజుల్లో తిన్నావు. ప్రార్థన చేసేవాళ్ళను ఎగతాళి చేశావు.”
“లాభం కోసం పాలు, పెరుగు, నెయ్యి అమ్మావు. డబ్బు కోసం కన్యను కూడా అమ్మావు. సంపాదించినదంతా భూమిలో పాతిపెట్టి చనిపోయావు.”
“చనిపోయాక చేసిన తప్పులకు శిక్ష అనుభవించావు. ఆ తరువాత ఈ గుడిలోనే ఎలుకగా పుట్టావు. దేవుని ఇంట్లోనే. గుడి గింజలు దొంగిలిస్తూ. స్వామి దీపాల నూనె తాగుతూ.”
ఆలోచించండి. ఆ దీపాల నూనెనే దొంగిలించాడు. ఈ రోజు ఆ దీపాన్నే మళ్ళీ వెలిగించాడు.
“ఈ రాత్రి కార్తీకంలో ఒక దీపం మళ్ళీ వెలిగించావు,” అన్నాడు కర్మనిష్ఠుడు. “నీకు తెలియకుండానే. ఆ ఒక్క జ్యోతి నీ పాపమంతా తీసేసింది. ఇక భగవంతుని భక్తితో జీవించు.”
అతను అలాగే చేశాడు. కార్తీక త్రయోదశి, చతుర్దశి, పౌర్ణమి రోజుల్లో సరస్వతీ నదిలో స్నానం చేశాడు. జ్ఞానం పొందాడు. ఏటేటా కార్తీక వ్రతం చేశాడు. చివరికి మోక్షం పొందాడు.
ఒక్క దీపం మహిమ
వశిష్ఠుడు జనకునితో అన్నాడు: “జనకా! ఆ ఎలుక భక్తితో ఆ పని చేయలేదు. ఆకలితో చేసింది. అయినా కార్తీకంలో మళ్ళీ వెలిగిన ఒక్క దీపం ఒక జన్మ పాపాన్ని తీసేసింది. ఇతరులు పెట్టిన దీపం ఆరిపోతుంటే వత్తి సరిచేసినా, నూనె పోసినా, మళ్ళీ వెలిగించినా… ఘోరమైన పాపాలు కూడా నశిస్తాయి.”
“భగవన్నామం జపించాలి. కీర్తన చేయాలి. సాయంత్రం గుడికి వెళ్ళాలి. ఆవు పాలు పితికేంత సేపు దేవుని ముందు దీపం ఉంచినా పుణ్యాత్ముడవుతాడు. నెలంతా దీపాలు పెట్టాలి. వీలు కాకపోతే కనీసం శుద్ధ త్రయోదశి, చతుర్దశి, పౌర్ణమి… ఈ మూడు రోజులైనా పెట్టాలి.”
ఈ అధ్యాయం మనల్ని కోరేది
ఆ పౌర్ణమి… ఈ రోజే.
ఈ రాత్రి దేవుని ముందు దీపం వెలిగించండి, వీలైతే ఆవు నేతితో. గుడిలోనో, తులసి కోట దగ్గరో, పక్కింటి గుమ్మం దగ్గరో ఏ దీపమైనా ఆరిపోతుంటే చూసి వెళ్ళిపోకండి. కొంచెం నూనె పోయండి. వత్తి సరిచేయండి. మళ్ళీ వెలిగించండి.
ఇంకా చదవండి
- కార్తీక పురాణం – 30 రోజుల కథలు
- ముందు అధ్యాయం: కార్తీక పురాణం 14వ అధ్యాయం – పితరుల కోసం ఒక కోడెదూడ
- మొదటి అధ్యాయం: కార్తీక పురాణం 1వ అధ్యాయం – ప్రతి నీటిలో గంగ
- కార్తీక మాసం ఎందుకు అంత పవిత్రం? ప్రాముఖ్యత, ముఖ్య రోజులు
- దీపం ఎందుకు వెలిగిస్తాం? దీపారాధన అర్థం, నియమాలు
- ఇంట్లో తులసి పూజ ఎలా చేయాలి? విధానం, నియమాలు


