శ్రీ కామాక్షీ స్తోత్రం (బ్రహ్మ కృతం)

1.    బ్రహ్మ దేవుడు వందించి ప్రసద్యంగా పూర్వార్ధాన్ని ఉద్దేశించి అంటున్నాడు — జయంకో యువతి, జగత్తు తల్లి, త్రిపురసుందరీకు జయమని ఘనంగా పలుకుతున్నాడు.
    2.    ఆమె దయామయం, శృంగార నాయిక స్వరూపం; సిద్దులలోపలై యోగేశ్వరుల ఆరాధ్యురాలై జయప్రదురాలై వర్ణిస్తున్నారు.
    3.    జగదంబ, నిత్య రూపిణి, లోకాలక సంక్షేమదాత, हिमశైల సౌందర్యం కలిగిన, శంకర ప్రేయసి — ఈ గుణములను పలుకుతూ మంగళాకాంక్ష.
    4.    ఈ దేవతా యాదృశం స్వసంకల్పానుసారం జన్మస్థితి, ధ్వంసములను నియంత్రించి, అధ్బుత దయ చేస్తుంది — ఆ దేవ్యకి నమస్కారం.
    5.    వర్ణాశ్రమ వ్యవస్థను సంస్కరించిచ్చే, పాపినులను నశింపజేసే శక్తి — ఆమెను నమస్కరిస్తున్నాడు.
    6.    నాగత్వం, వేదా, శాస్త్రా, యోగితో ఒకలా అవగాహ్యమయ్యే, స్వసంవేద్యరూపిణి — ఆ దివ్య లక్షణాన్ని ప్రశంసిస్తాడు.
    7.    రహస్య ఆధ్యాయవేదాంత గుణాలతో తెలుసుకునే లేకపోయినా పరబ్రహ్మగుణమును సూచించే రూపాన్ని పలుకుతున్నాడు.
    8.    అన్ని హృదయాలలో స్థిరమయి కనపడని సూక్ష్మజ్ఞానరూపిణి — ఆ దేవ్యకే నమః.
    9.    బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్ర, ఈశ్వర, సదాశివులతర ఫలితమైన ధ్యానరూపీ — అదే ఆమె చిత్తరూపం అని అభివర్ణించాడు.
    10.    భక్తచరణాలు, ఆచారాలు మరియు భక్తియర్పణల వలన రాజ్య, సంపదల కల్పనకందించే దేవత అని గుర్తిస్తాడు.
    11.    వేద సహజమైనది, భూతపంచకాన్ని బహుళంగా వీక్షించి సౌమ్యవేదనని ప్రసాదిస్తుందన్నారు.
    12.    అతిశయ సంపత్తి కలవైన దేవి ప్రజలను ఆహార, భోగసంపదలతో నిర్వహిస్తుందని వర్ణించాడు.
    13.    అవిపరి తేజోమయ స్వరూపం జ్ఞానశక్తి రూపంగా ప్రకాశిస్తుందని ప్రతిపాదించాడు.
    14.    పంచవింశతి తత్త్వాలయ కథనం — మాయాకంచుకలోని ప్రధాన తత్త్వాలు ఆమెరూపమని శ్లోకం చెబుతుంది.
    15.    శివశక్తి యొక్క స్వాతంత్య్రం, విచ్ఛిన్న విభేదాలుగా అనేక రూపాలు తత్త్వముగా తెలిసేలా ఆమె ప్రసిద్ధి.
    16.    గురు, మంత్ర, దేవత, ప్రాణం — ఇవన్నీ సమైక్యంగా అతని రూపంలో వెలిగించే ఆమెను వందిస్తున్నారు.
    17.    పరాత్పరానందరూపిణి, సర్వాత్మనామంతరాత్మ, శ్రీవిద్యారూపిణి అని ఘనాదరణ.
    18.    దర్శన, ఆచరణ అన్ని బుద్ధులు తెలుసుకునే నియమయూపాయాల రూపమని బోధిస్తాడు.
    19.    మణి మంత్రౌషధాల వంటి ప్రకాశవంతమైన తత్త్వోపదేశ రూపిణిగా ఆమె ప్రత్యక్షంగా ప్రకటిస్తాడు.
    20.    స్థలం, కాలం, పదార్థాల అన్నింటిలో ఆమె తత్త్వరూపం ప్రకాశిస్తుందని అంతరంగంగా చెప్పాడు.
    21.    ప్రతిభహరమైన కల్యాణగుణాలతో విశ్వోత్తీర్ణత కలిగించే దేవి అన్న ఘనవేణు నిలిపాడు.
    22.    ఈ పజ్ఞాపనాలన్ని స్తోత్రము పూర్తి చేసి, మూలంగా భూమీపై తిరిగి నమస్కరించాడు — అలా ఎంతగానో నమస్కారాల రీతి.

⸻

సారాంశం:

శ్రీ కామాక్షీ స్తోత్రం (బ్రహ్మకృతం) లో బ్రహ్ముడు త్రిపురసుందరీ—కామాక్షీ యొక్క యశస్సు, తత్త్వస్వరూపం, ధ్యానరూపం, మంత్రశక్తి, భౌతిక-ఆధ్యాత్మిక పర్యవేక్షణని సారంగా ఘనంగా వర్ణించాడు. ఈ స్తోత్రం బుద్ధి, జ్ఞానం, భక్తి మరియు మోక్ష వైపుల నిమిత్తం ఆమె ప్రసాదాన్ని కోరే ప్రాచీన నమస్కార మంత్రము. దీన్ని మనఃపూర్వకమైన ధ్యానంతో పఠిస్తే ఆ తత్త్వజ్ఞానప్రకాశం లభిస్తుంది.