నమస్కారం

కా

శ్రీ కాలహస్తీశ్వర స్తోత్రం

సంపాదకత్వం: నవీకరణ
స్తోత్రం
0 వీక్షణలు

శ్రీ కాలహస్తీశ్వర స్తోత్రం 

మహేశ్వరం మహోన్నతం మహేశ్వరం సదానమ-
      ద్గణేశ్వరం గుణాన్వితం గణేశ్వరం జగన్నుతం |
అనీశ్వరం వృషాశ్వరంహసాశ్వరుద్రగామినం 
      సదా భజామి కాలహస్తిసాంబమూర్తిమీశ్వరం ||

నిటాలవిస్ఫుటైకదృక్తటాలవహ్నిచిచ్ఛటా
      లసద్ధ్వనిప్రకృజ్జటాలనిష్ఠహైమనం |
ఘటీభవాదిమౌనిహృత్కుటీభవత్పదం త్రిగుం(విభుం)
      సదా భజామి కాలహస్తిసాంబమూర్తిమీశ్వరం || 

ఘనాఘనాదియజ్ఞభుగ్ఘనాఘనప్రచారకృద్-
      ద్యునాఘనామహస్సుహృద్దృఢాసుహృద్ధనుస్స్వనం |
ఘనాఘనవ్యపేటికాఘనాఘనప్రభంజనం
      సదా భజామి కాలహస్తిసాంబమూర్తిమీశ్వరం || 

జటాకుటీరధన్యధున్యభంగభంగసంఘటా-
      ఘుమంఘుమంఘుమంఘుమద్ధ్వనిధ్వనద్దరీస్ఫుటం |
కటీతటీఘటీకృతోత్కటాజినం కకుప్పటం
      సదా భజామి కాలహస్తిసాంబమూర్తిమీశ్వరం || 

సుధాశనాధిరాట్పురీసుగహ్వరీజమంజరీ-
      స్ఫురన్మరందనిర్ఝరీధురాధురాధురీణగీర్గణం |
విరాట్తురంగమార్గణం విశేషవిష్ణుమార్గణం 
      సదా భజామి కాలహస్తిసాంబమూర్తిమీశ్వరం || 

|| ఇతి శ్రీకాలహస్తీశ్వరస్తోత్రం సంపూర్ణం ||

అర్థం

శ్రీకాళహస్తి స్వామికి ఐదు శ్లోకాలు

ఈ స్తోత్రంలో ఐదు శ్లోకాలు ఉన్నాయి. ప్రతి శ్లోకం సదా భజామి కాలహస్తిసాంబమూర్తిమీశ్వరం అనే పాదంతో ముగుస్తుంది, అంటే అంబతో కూడిన కాలహస్తీశ్వరుణ్ణి ఎల్లప్పుడూ భజిస్తాను అని అర్థం. స్వర్ణముఖి ఒడ్డున ఉన్న శ్రీకాళహస్తి పంచభూత క్షేత్రాల్లో వాయు లింగంగా ప్రసిద్ధి. సాలెపురుగు, పాము, ఏనుగు అనే ముగ్గురు భక్తుల పేర్లతోనే క్షేత్రానికి ఆ పేరు వచ్చిందని స్థలపురాణం చెబుతుంది. స్తోత్రం ఆ కథ చెప్పదు, స్వామి రూపాన్ని వర్ణిస్తుంది.

శ్లోకాల వారీగా

మొదటి శ్లోకం శివుణ్ణి మహేశ్వరం మహోన్నతం అని, గణాలకు అధిపతి అని, తనపై మరో ఈశ్వరుడు లేనివాడు అని, వృషభాన్ని వాహనంగా చేసుకున్నవాడు అని పిలుస్తుంది. రెండో శ్లోకం నుదుటి కంటి నుంచి వెలువడే అగ్ని జ్వాలలను, కుంభసంభవుడైన అగస్త్యుడు మొదలైన మునుల హృదయాలనే కుటీరాలుగా చేసుకున్న పాదాలను వర్ణిస్తుంది. మూడో శ్లోకం ఆయనను యజ్ఞ భాగం స్వీకరించేవానిగా, శత్రువులను వణికించే ధనుష్టంకారం కలవానిగా చూపిస్తుంది. నాలుగో శ్లోకంలో జటాజూటంలోని గంగా తరంగాల శబ్దం ఘుమంఘుమం అని వినిపిస్తుంది; నడుముకు చర్మాంబరం, దిక్కులే వస్త్రంగా ఉన్న రూపం కనిపిస్తుంది. ఐదో శ్లోకం విష్ణువునే బాణంగా చేసుకున్న త్రిపుర సంహార ఘట్టాన్ని సూచిస్తుంది.

ఛందస్సు, పఠనం

లఘు గురు అక్షరాలు వరుసగా మారే పంచచామర ఛందస్సులో ఈ స్తోత్రం ఉంది. శివ తాండవ స్తోత్రం కూడా ఇదే ఛందస్సు కాబట్టి రెండింటి నడక ఒకేలా ఉంటుంది. పాఠంలో రచయిత పేరు లేదు. సోమవారాలు, మహాశివరాత్రి, కార్తీక మాసంలో, శ్రీకాళహస్తి దర్శనానికి వెళ్ళే రోజున భక్తులు దీన్ని చదువుకుంటారు.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

శ్రీ కాలహస్తీశ్వర స్తోత్రం ఏ క్షేత్రంలోని శివుణ్ణి స్తుతిస్తుంది?
తిరుపతి దగ్గర స్వర్ణముఖి నది ఒడ్డున ఉన్న శ్రీకాళహస్తిలోని కాలహస్తీశ్వరుణ్ణి ఈ స్తోత్రం స్తుతిస్తుంది. పంచభూత క్షేత్రాల్లో ఇది వాయు లింగ క్షేత్రం.
కాలహస్తీశ్వర స్తోత్రంలో ఎన్ని శ్లోకాలు ఉన్నాయి, వాటి ముగింపు పాదం ఏమిటి?
ఇందులో ఐదు శ్లోకాలు ఉన్నాయి. ప్రతి శ్లోకం సదా భజామి కాలహస్తిసాంబమూర్తిమీశ్వరం అనే పాదంతో ముగుస్తుంది, కాబట్టి మొత్తం స్తోత్రం రెండు మూడు నిమిషాల్లో పూర్తవుతుంది.
కాలహస్తీశ్వర స్తోత్రం శివ తాండవ స్తోత్రంలా ఎందుకు వినిపిస్తుంది?
రెండూ లఘు గురు అక్షరాలు వరుసగా మారే పంచచామర ఛందస్సులో ఉన్నాయి. నాలుగో శ్లోకంలో జటల్లోని గంగా అలల శబ్దాన్ని ఘుమంఘుమం అని పలికే పద్ధతి కూడా తాండవ స్తోత్రాన్ని గుర్తుకుతెస్తుంది.
కాలహస్తీశ్వర స్తోత్రంలో సాంబమూర్తి అంటే అర్థం ఏమిటి?
సాంబ అంటే అంబతో కూడినవాడు. శ్రీకాళహస్తిలో స్వామి జ్ఞానప్రసూనాంబ అమ్మవారితో కొలువై ఉంటాడు, అందుకే ప్రతి శ్లోకం కాలహస్తి సాంబమూర్తిని భజిస్తాను అని ముగుస్తుంది.
శ్రీ కాలహస్తీశ్వర స్తోత్రాన్ని ఎవరు రచించారు?
స్తోత్ర పాఠంలో రచయిత పేరు లేదు. sanskritdocuments.org దీన్ని స్తోత్రార్ణవం అనే సంకలనం నుంచి తీసుకున్నట్టు పేర్కొంటుంది; ధూర్జటి రాసిన తెలుగు శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకం దీనికి వేరు.

వ్యాఖ్యలు

వ్యాఖ్య రాయడానికి లాగిన్ అవ్వండి

వ్యాఖ్యలు లోడ్ అవుతున్నాయి...