నమస్కారం

గా

శ్రీ గాయత్రీ స్తోత్రం

సంపాదకత్వం: నవీకరణ
స్తోత్రం
0 వీక్షణలు

శ్రీ గాయత్రీ స్తోత్రం

నమస్తే దేవి గాయత్రి సావిత్రి త్రిపదేఽక్షరే |
అజరే అమరే మాతస్త్రాహి మాం భవసాగరాత్ ||1||

నమస్తే సూర్యసంకాశే సూర్యసావిత్రి కోమలే |
బ్రహ్మవిద్యే మహావిద్యే వేదమాతర్నమోస్తు తే ||2||

అనంతకోటిబ్రహ్మాండవ్యాపిని బ్రహ్మచారిణి |
నిత్యానందే మహామాయే పరేశాని నమోస్తు తే ||3||

త్వం బ్రహ్మా త్వం హరిః సాక్షాద్రుద్రస్త్వమింద్రదేవతా |
మిత్రస్త్వం వరుణస్త్వం చ త్వమగ్నిరశ్వినౌ భగః ||4||

పూషార్యమా మరుత్వాంశ్చ ఋషయోఽపి మునీశ్వరాః |
పితరో నాగయక్షాశ్చ గంధర్వాప్సరసాం గణాః ||5||

రక్షోభూతపిశాచాశ్చ త్వమేవ పరమేశ్వరి |
ఋగ్యజుస్సామవేదాశ్చ అథర్వాంగిరసాని చ ||6||

త్వమేవ పంచభూతాని తత్త్వాని జగదీశ్వరి |
బ్రాహ్మీ సరస్వతీ సంధ్యా తురీయా త్వం మహేశ్వరి ||7||

త్వమేవ సర్వశాస్త్రాణి త్వమేవ సర్వసంహితాః |
పురాణాని చ మంత్రాణి మహాగమ మతాని చ ||8||

తత్సద్బ్రహ్మస్వరూపా త్వం కంచిత్సదసదాత్మికా |
పరాత్పరేశి గాయత్రి నమస్తే మాతరంబికే ||9||

చంద్రే కలాత్మికే నిత్యే కాలరాత్రి స్వధే స్వరే |
స్వాహాకారేఽగ్నివక్త్రే త్వాం నమామి జగదీశ్వరి ||10||

నమో నమస్తే గాయత్రి సావిత్రి త్వాం నమామ్యహం |
సరస్వతి నమస్తుభ్యం తురీయే బ్రహ్మరూపిణి ||11||

అపరాధసహస్రాణి త్వసత్కర్మశతాని చ |
మత్తో జాతాని దేవేశి త్వం క్షమస్వ దినే దినే ||12 ||ఇతి వసిష్ఠసంహితాయాం గాయత్రీ స్తోత్రం సంపూర్ణం||

అర్థం

1.    నమస్తే దేవి గాయత్రీ — ఓ గాయత్రీ దేవీ! త్రిపదాక్షర రూపిణీ, అజరామర మాతా! భవసాగరంలో నుండి మమ్మల్ని రక్షించుము.
    2.    సూర్యసావిత్రి కోమలే — సూర్యుని ప్రకాశంతో తేజోమయినీ! బ్రహ్మవిద్యా స్వరూపిణీ, వేదమాతా! నీకు నమస్కారం.
    3.    అనంతకోటి బ్రహ్మాండవ్యాపిని — అసంఖ్యాక విశ్వాలను వ్యాపించిన పరమాత్మస్వరూపిణీ! మహామాయా, పరేశానీ, నీకు ప్రణామం.
    4.    త్వం బ్రహ్మా త్వం హరిః సాక్షాత్ — నీవే బ్రహ్మ, నీవే విష్ణు, నీవే రుద్ర, నీవే ఇంద్ర — అన్ని దేవతల మూలస్వరూపమయినీ.
    5.    మరుతులు, ఋషులు, మునులు, పితృదేవతలు, యక్షులు, గంధర్వులు, అప్సరసలు — వీరందరూ నీ సాక్షాత్కారంలోనే ఉన్నాయి.
    6.    రక్షసులు, పిశాచులు, భూతగణాలు, వేదాలు — ఇవన్నీ నీ శక్తిలోని విభిన్న రూపాలు.
    7.    పంచభూతాలు, తత్త్వాలు, సంధ్య, సరస్వతీ, బ్రాహ్మీ, తురీయ స్థితి — ఇవన్నీ నీ చిత్తశక్తి యొక్క పరిణామాలు.
    8.    సర్వశాస్త్రాలు, సంహితలు, పురాణాలు, మంత్రాలు, ఆగమాలు — ఇవన్నీ నీ జ్ఞానస్వరూపం.
    9.    తత్-సత్ బ్రహ్మ స్వరూపిణీ — నీవు సత్ మరియు అసత్ రెండింటినీ మించిన పరమాత్మస్వరూపిణి.
    10.    చంద్రకళా, కాలరాత్రి, స్వధా, స్వాహా — ఈ సమస్త శక్తుల రూపంగా నీకు నమస్కారం.
    11.    సావిత్రి, సరస్వతీ, తురీయ రూపిణీ బ్రహ్మస్వరూపిణి — నీకు పునఃపునః నమస్కారం.
    12.    అపరాధసహస్రాణి — నా తప్పులన్నింటినీ దినదినమూ క్షమించు దేవేశి!

⸻

సారాంశం:

ఈ గాయత్రీ స్తోత్రంలో వసిష్ఠ మహర్షి గాయత్రీ దేవిని సర్వదేవతల ఆత్మరూపిణిగా వర్ణిస్తాడు. ఆమె బ్రహ్మ, విష్ణు, శివ రూపములోనూ, వేదమాతగా, జ్ఞానరూపిణిగా, మోక్షప్రదాత్రిగా, సర్వతత్త్వముల అధిష్ఠాత్రిగా ప్రతిష్ఠించబడింది. భక్తుడు తన పాపక్షమాపణతో, వినమ్రతతో, గాయత్రీ జపంలో లేదా పఠనంలో పాల్గొన్నపుడు — ఆత్మజ్ఞానం, మానసిక శుద్ధి, భయనివారణ, మరియు శాంతి లభిస్తాయని వేదాంతం చెబుతుంది.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

శ్రీ గాయత్రీ స్తోత్రం ఏ గ్రంథంలోనిది?
స్తోత్రం చివరి వాక్యం "ఇతి వసిష్ఠసంహితాయాం గాయత్రీ స్తోత్రం" అని చెబుతుంది, అంటే ఇది వసిష్ఠ సంహితలో భాగంగా లభిస్తుంది. ఇందులో మొత్తం 12 శ్లోకాలు ఉన్నాయి.
గాయత్రీ మంత్రానికీ శ్రీ గాయత్రీ స్తోత్రానికీ తేడా ఏమిటి?
గాయత్రీ మంత్రం ఋగ్వేదంలోని మూడు పాదాల సావిత్రీ మంత్రం, దాన్ని ఉపనయనంలో ఉపదేశంగా పొంది జపిస్తారు. ఈ స్తోత్రం ఆ మంత్రాధిదేవతను "త్రిపదే అక్షరే" అని సంబోధిస్తూ చేసే 12 శ్లోకాల స్తుతి, దీన్ని సాధారణ పారాయణంగా చదువుతారు.
గాయత్రీ స్తోత్రంలోని 4 నుంచి 8 శ్లోకాలు ఏమి చెబుతాయి?
బ్రహ్మ, హరి, రుద్రుడు, ఇంద్రుడు, మిత్ర వరుణులు, అశ్వినీ దేవతల నుంచి ఋషులు, పితరులు, నాగ యక్ష గంధర్వుల వరకు, నాలుగు వేదాలు, పురాణాలు, ఆగమాలు అన్నీ గాయత్రియే అని ఈ శ్లోకాలు చెబుతాయి. "త్వమేవ" అనే పదం పదే పదే రావడం ఈ భాగానికి ప్రత్యేకత.
గాయత్రీ స్తోత్రం చివరి శ్లోకంలో భక్తుడు ఏమి కోరుకుంటాడు?
పన్నెండవ శ్లోకం "అపరాధసహస్రాణి" అంటూ తన వల్ల జరిగిన వేలాది తప్పులను, వందలాది దుష్కర్మలను రోజూ క్షమించమని దేవేశిని వేడుకుంటుంది. ఈ స్తోత్రానికి ప్రత్యేక ఫలశ్రుతి లేదు, క్షమాప్రార్థనతోనే ముగుస్తుంది.
శ్రీ గాయత్రీ స్తోత్రాన్ని సాధారణంగా ఎప్పుడు పఠిస్తారు?
సంధ్యావందనం, గాయత్రీ జపం పూర్తయిన తర్వాత ఈ 12 శ్లోకాలు చదవడం చాలా ఇళ్లలో అలవాటు, పారాయణానికి మూడు నాలుగు నిమిషాలు పడుతుంది. శ్రావణ పౌర్ణమి యజుర్వేద ఉపాకర్మ మరుసటి రోజు జరిగే గాయత్రీ జపం రోజున కూడా దీన్ని చదువుతారు.

వ్యాఖ్యలు

వ్యాఖ్య రాయడానికి లాగిన్ అవ్వండి

వ్యాఖ్యలు లోడ్ అవుతున్నాయి...