శ్రీ దుర్గా మానస పూజా
ఉద్యచ్చందనకుంకుమారుణపయోధారాభిరాప్లావితాం
నానానర్ఘ్యమణిప్రవాలఘటితాం దత్తాం గృహాణాంబికే |
ఆమృష్టాం సురసుందరీభిరభితో హస్తాంబుజైర్భక్తితో
మాతః సుందరి భక్తకల్పలతికే శ్రీపాదుకామాదరాత్ || ౧ ||
దేవేంద్రాదిభిరర్చితం సురగణైరాదాయ సింహాసనం
చంచత్కాంచనసంచయాభిరచితం చారుప్రభాభాస్వరమ్ |
ఏతచ్చంపకకేతకీపరిమలం తైలం మహానిర్మలం
గంధోద్వర్తనమాదరేణ తరుణీదత్తం గృహాణాంబికే || ౨ ||
పశ్చాద్దేవి గృహాణ శంభుగృహిణి శ్రీసుందరి ప్రాయశో
గంధద్రవ్యసమూహనిర్భరతరం ధాత్రీఫలం నిర్మలమ్ |
తత్కేశాన్ పరిశోధ్య కంకతికయా మందాకినీస్రోతసి
స్నాత్వా ప్రోజ్జ్వలగంధకం భవతు హే శ్రీసుందరి త్వన్ముదే || ౩ ||
సురాధిపతికామినీకరసరోజనాలీధృతాం
సచందనసకుంకుమాగురుభరేణ విభ్రాజితామ్ |
మహాపరిమలోజ్జ్వలాం సరసశుద్ధకస్తూరికాం
గృహాణ వరదాయిని త్రిపురసుందరి శ్రీప్రదే || ౪ ||
గంధర్వామరకిన్నరప్రియతమాసంతానహస్తాంబుజ-
-ప్రస్తారైర్ధ్రియమాణముత్తమతరం కాశ్మీరజాపింజరమ్ |
మాతర్భాస్వరభానుమండలలసత్కాంతిప్రదానోజ్జ్వలం
చైతన్నిర్మలమాతనోతు వసనం శ్రీసుందరి త్వన్ముదమ్ || ౫ ||
స్వర్ణాకల్పితకుండలే శ్రుతియుగే హస్తాంబుజే ముద్రికా
మధ్యే సారసనా నితంబఫలకే మంజీరమంఘ్రిద్వయే |
హారో వక్షసి కంకణౌ క్వణరణత్కారౌ కరద్వంద్వకే
విన్యస్తం ముకుటం శిరస్యనుదినం దత్తోన్మదం స్తూయతామ్ || ౬ ||
గ్రీవాయాం ధృతకాంతికాంతపటలం గ్రైవేయకం సుందరం
సిందూరం విలసల్లలాటఫలకే సౌందర్యముద్రాధరమ్ |
రాజత్కజ్జలముజ్జ్వలోత్పలదలశ్రీమోచనే లోచనే
తద్దివ్యౌషధినిర్మితం రచయతు శ్రీశాంభవి శ్రీప్రదే || ౭ ||
అమందతరమందరోన్మథితదుగ్ధసింధూద్భవం
నిశాకరకరోపమం త్రిపురసుందరి శ్రీప్రదే |
గృహాణ ముఖమీక్షతుం ముకురబింబమావిద్రుమై-
-ర్వినిర్మితమఘచ్ఛిదే రతికరాంబుజస్థాయినమ్ || ౮ ||
కస్తూరీద్రవచందనాగురుసుధాధారాభిరాప్లావితం
చంచచ్చంపకపాటలాదిసురభిద్రవ్యైః సుగంధీకృతమ్ |
దేవస్త్రీగణమస్తకస్థితమహారత్నాదికుంభవ్రజై-
-రంభఃశాంభవి సంభ్రమేణ విమలం దత్తం గృహాణాంబికే || ౯ ||
కహ్లారోత్పలనాగకేసరసరోజాఖ్యావలీమాలతీ-
-మల్లీకైరవకేతకాదికుసుమై రక్తాశ్వమారాదిభిః |
పుష్పైర్మాల్యభరేణ వై సురభిణా నానారసస్రోతసా
తామ్రాంభోజనివాసినీం భగవతీం శ్రీచండికాం పూజయే || ౧౦ ||
మాంసీగుగ్గులచందనాగురురజః కర్పూరశైలేయజై-
-ర్మాధ్వీకైః సహ కుంకుమైః సురచితైః సర్పిర్భిరామిశ్రితైః |
సౌరభ్యస్థితిమందిరే మణిమయే పాత్రే భవేత్ ప్రీతయే
ధూపోఽయం సురకామినీవిరచితః శ్రీచండికే త్వన్ముదే || ౧౧ ||
ఘృతద్రవపరిస్ఫురద్రుచిరరత్నయష్ట్యాన్వితో
మహాతిమిరనాశనః సురనితంబినీనిర్మితః |
సువర్ణచషకస్థితః సఘనసారవర్త్యాన్విత-
-స్తవ త్రిపురసుందరి స్ఫురతి దేవి దీపో ముదే || ౧౨ ||
జాతీసౌరభనిర్భరం రుచికరం శాల్యోదనం నిర్మలం
యుక్తం హింగుమరీచజీరసురభిర్ద్రవ్యాన్వితైర్వ్యంజనైః |
పక్వాన్నేన సపాయసేన మధునా దధ్యాజ్యసమ్మిశ్రితం
నైవేద్యం సురకామినీవిరచితం శ్రీచండికే త్వన్ముదే || ౧౩ ||
లవంగకలికోజ్జ్వలం బహులనాగవల్లీదలం
సజాతిఫలకోమలం సఘనసారపూగీఫలమ్ |
సుధామధురిమాకులం రుచిరరత్నపాత్రస్థితం
గృహాణ ముఖపంకజే స్ఫురితమంబ తాంబూలకమ్ || ౧౪ ||
శరత్ప్రభవచంద్రమః స్ఫురితచంద్రికాసుందరం
గలత్సురతరంగిణీలలితమౌక్తికాడంబరమ్ |
గృహాణ నవకాంచనప్రభవదండఖండోజ్జ్వలం
మహాత్రిపురసుందరి ప్రకటమాతపత్రం మహత్ || ౧౫ ||
మాతస్త్వన్ముదమాతనోతు సుభగస్త్రీభిః సదాఽఽందోలితం
శుభ్రం చామరమిందుకుందసదృశం ప్రస్వేదదుఃఖాపహమ్ |
సద్యోఽగస్త్యవసిష్ఠనారదశుకవ్యాసాదివాల్మీకిభిః
స్వే చిత్తే క్రియమాణ ఏవ కురుతాం శర్మాణి వేదధ్వనిః || ౧౬ ||
స్వర్గాంగణే వేణుమృదంగశంఖ-
-భేరీనినాదైరూపగీయమానా |
కోలాహలైరాకలితా తవాస్తు
విద్యాధరీనృత్యకలా సుఖాయ || ౧౭ ||
దేవి భక్తిరసభావితవృత్తే
ప్రీయతాం యది కుతోఽపి లభ్యతే |
తత్ర లౌల్యమపి సత్ఫలమేకం
జన్మకోటిభిరపీహ న లభ్యమ్ || ౧౮ ||
ఏతైః షోడశభిః పద్యైరుపచారోపకల్పితైః |
యః పరాం దేవతాం స్తౌతి స తేషాం ఫలమాప్నుయాత్ || ౧౯ ||
ఇతి దుర్గాతంత్రే శ్రీ దుర్గా మానస పూజా స్తోత్రమ్ ||
అర్థం
శ్రీ దుర్గా మానస పూజా అనేది భౌతిక పూజాసామగ్రి లేకపోయినా, మనసులోనే దేవిని అత్యంత శ్రద్ధతో, శ్రద్ధాయుక్తంగా పూజించడానికి రిషులిచ్చిన దివ్య విధానం. ఈ స్తోత్రం మనసులో జరిగే శ్రీఛండికాదేవి యొక్క పూర్ణ ఉపచార పూజను అద్భుతమైన కవితా రూపంలో వర్ణిస్తుంది.
స్తోత్రం తొలి శ్లోకాలలో భక్తుడు దుర్గమ్మ పాదాలపై దివ్య స్నేహంతో అలంకరించబడిన పాదుకలను సమర్పిస్తాడు. ఆమెపై ఉదయచంద్ర అరుణ కాంతితో మెరిసే పయస్సు, సువాసన గంధాలు, కుంకుమాలు, పుష్పాలు, నైవేద్యాలు—all offered mentally with pure devotion.
పూజలో భక్తుడు అమూల్యమైన రత్నాలతో అలంకరించిన సింహాసనాన్ని కర్పణ చేస్తాడు. ఆ సింహాసనంపై దేవిని స్వాగతిస్తూ, దేవలోక సుందరీమణులు ఆమెను సువాసన గంధాలతో మర్దనం చేస్తున్నట్టుగా ధ్యానిస్తాడు.
తరువాత భక్తుడు గంగా స్నానం, దివ్య సుగంధాలు, కస్తూరి, అగరు, చందన, కుంకుమ—all గంధాలు ఆమె చర్మాన్ని సువాసనతో నింపుతున్నట్లుగా ఆవిష్కరించుకుంటాడు. ఆమె భ్రూలతలు, నేత్రాలు, జడాలు, కేశాలు—all divine beauty described like a meditation.
అలంకారములలో కుండలాలు, ముకుటం, హారం, కంకణాలు, మంజీరాలు—all ornaments she wears through the devotee’s mind. ప్రతి ఉపచారం దేవిలో ఆనందాన్ని పుట్టించడానికి రూపొందించబడింది.
దుర్గాదేవి ముఖాన్ని అద్దంలో దర్శించాలనే భావనతో ముకురార్చన, కస్తూరి-చందన ధూపం, దీపం—all done mentally. తరువాత నైవేద్యం — పాయసం, అన్నం, మధుర వంటకాలు, తాంబూలం అర్పిస్తాడు.
అత్యంత అద్భుతంగా, మానసికంగా పరమానందాన్ని కలిగించే పతాకం, చామరం కూడా దేవికి సమర్పణగా ఊహిస్తాడు. దేవదేవతలు, గంధర్వులు, కిన్నరులు, విద్యాధరులు ఆమెను నృత్యసంగీతాలతో ఆరాధిస్తున్నట్లు దర్శించుకుంటాడు.
చివరగా, భక్తుడు స్వయంగా తన భక్తిని దేవికి సమర్పిస్తూ —
“నిజమైన ప్రేమతో చేసిన మానస పూజ ప్రపంచంలోని ఏ జన్మల్లోనూ సులభంగా లభించని మహాఫలాన్ని ఇస్తుంది”
అని ధ్యానిస్తూ స్తోత్రాన్ని ముగిస్తాడు.
ఈ మానస పూజ, దేవి ప్రేమతో చేసిన ధ్యానం మాత్రమే దేవికి అత్యంత ప్రీతికరమైనది என ప్రకటిస్తుంది.
Benefits
• ఇంట్లో లేదా ఎక్కడైనా భౌతిక పూజ చేయలేని వారికి అత్యంత శక్తివంతమైన పూజ
• మనసు శుభ్రపడుతుంది, చింతలు తొలగిపోతాయి
• భక్తి, ధ్యానం, ఏకాగ్రత, దైవానుభవం పెరుగుతుంది
• దేవి అనుగ్రహంతో శాంతి, రక్షణ, ధైర్యం, ఐశ్వర్యం లభిస్తాయి
• చండీకా ఉపాసనలో ముఖ్యమైన పుణ్యం పొందబడుతుంది
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
శ్రీ దుర్గా మానస పూజా స్తోత్రం అంటే ఏమిటి?
ఈ స్తోత్రాన్ని ఎప్పుడు మరియు ఎలా పఠించాలి?
శ్రీ దుర్గా మానస పూజా స్తోత్ర పఠనం వల్ల కలిగే ప్రధాన ప్రయోజనాలు ఏమిటి?
ఈ స్తోత్రాన్ని ఎవరు పఠించాలి?
ఈ స్తోత్రాన్ని ఎన్నిసార్లు పఠించాలి?
ఈ మానస పూజా స్తోత్రం యొక్క మూలం ఏమిటి?
వ్యాఖ్యలు
వ్యాఖ్య రాయడానికి లాగిన్ అవ్వండి
వ్యాఖ్యలు లోడ్ అవుతున్నాయి...