నమస్కారం

దు

శ్రీ దుర్గా స్తోత్రం (యుధిష్ఠిర కృతం)

స్తోత్రందుర్గా దేవి

శ్రీ దుర్గా స్తోత్రం (యుధిష్ఠిర కృతం)

విరాటనగరం రమ్యం గచ్ఛమానో యుధిష్ఠిరః |
అస్తువన్మనసా దేవీం దుర్గాం త్రిభువనేశ్వరీం || 1 ||

యశోదాగర్భసంభూతాం నారాయణవరప్రియాం |
నందగోపకులే జాతాం మంగళ్యాం కులవర్ధినీం || 2 ||

కంసవిద్రావణకరీమసురాణాం క్షయంకరీం |
శిలాతటవినిక్షిప్తామాకాశం ప్రతి గామినీం || 3 ||

వాసుదేవస్య భగినీం దివ్యమాల్యవిభూషితాం |
దివ్యాంబరధరాం దేవీం ఖడ్గఖేటకధారిణీం || 4 ||

భారావతరణే పుణ్యే యే స్మరంతి సదాశివాం |
తాన్ వై తారయతే పాపాత్ పంకే గామివ దుర్బలాం || 5 ||

స్తోతుం ప్రచక్రమే భూయో వివిధైః స్తోత్రసంభవైః |
ఆమంత్ర్య దర్శనాకాంక్షీ రాజా దేవీం సహానుజః || 6 ||

నమోఽస్తు వరదే కృష్ణే కుమారి బ్రహ్మచారిణి |
బాలార్కసదృశాకారే పూర్ణచంద్రనిభాననే || 7 ||

చతుర్భుజే చతుర్వక్త్రే పీనశ్రోణిపయోధరే |
మయూరపిచ్ఛవలయే కేయూరాంగదధారిణి || 8 ||

భాసి దేవి యథా పద్మా నారాయణపరిగ్రహః |
స్వరూపం బ్రహ్మచర్యం చ విశదం తవ ఖేచరి || 9 ||

కృష్ణచ్ఛవిసమా కృష్ణా సంకర్షణసమాననా |
బిభ్రతీ విపులౌ బాహూ శక్రధ్వజసముచ్ఛ్రయౌ || 10 ||

పాత్రీ చ పంకజీ ఘంటీ స్త్రీవిశుద్ధా చ యా భువి |
పాశం ధనుర్మహాచక్రం వివిధాన్యాయుధాని చ || 11 ||

కుండలాభ్యాం సుపూర్ణాభ్యాం కర్ణాభ్యాం చ విభూషితా |
చంద్రవిస్పర్ధినా దేవి ముఖేన త్వం విరాజసే || 12 ||

ముకుటేన విచిత్రేణ కేశబంధేన శోభినా |
భుజంగాభోగవాసేన శ్రోణిసూత్రేణ రాజతా || 13 ||

విభ్రాజసే చాబద్ధేన భోగేనేవేహ మందరః |
ధ్వజేన శిఖిపిచ్ఛానాముచ్ఛ్రితేన విరాజసే || 14 ||

కౌమారం వ్రతమాస్థాయ త్రిదివం పావితం త్వయా |
తేన త్వం స్తూయసే దేవి త్రిదశైః పూజ్యసేఽపి చ || 15 ||

త్రైలోక్యరక్షణార్థాయ మహిషాసురనాశిని |
ప్రసన్నా మే సురశ్రేష్ఠే దయాం కురు శివా భవ || 16 ||

జయా త్వం విజయా చైవ సంగ్రామే చ జయప్రదా |
మమాపి విజయం దేహి వరదా త్వం చ సాంప్రతం || 17 ||

వింధ్యే చైవ నగశ్రేష్ఠే తవ స్థానం హి శాశ్వతం |
కాళి కాళి మహాకాళి శీధుమాంసపశుప్రియే || 18 ||

కృతానుయాత్రా భూతైస్త్వం వరదా కామచారిణీ |
భారావతారే యే చ త్వాం సంస్మరిష్యంతి మానవాః || 19 ||

ప్రణమంతి చ యే త్వాం హి ప్రభాతే తు నరా భువి |
న తేషాం దుర్లభం కించిత్ పుత్రతో ధనతోఽపి వా || 20 ||

దుర్గాత్ తారయసే దుర్గే తత్ త్వం దుర్గా స్మృతా జనైః |
కాంతారేష్వవసన్నానాం మగ్నానాం చ మహార్ణవే |
దస్యుభిర్వా నిరుద్ధానాం త్వం గతిః పరమా నృణాం || 21 ||

జలప్రతరణే చైవ కాంతారేష్వటవీషు చ |
యే స్మరంతి మహాదేవి న చ సీదంతి తే నరాః || 22 ||

త్వం కీర్తిః శ్రీర్ధృతిః సిద్ధిర్హ్రీర్విద్యా సంతతిర్మతిః |
సంధ్యా రాత్రిః ప్రభా నిద్రా జ్యోత్స్నా కాంతిః క్షమా దయా || 23 ||

నృణాం చ బంధనం మోహం పుత్రనాశం ధనక్షయం |
వ్యాధిం మృత్యుం భయం చైవ పూజితా నాశయిష్యసి || 24 ||

సోఽహం రాజ్యాత్పరిభ్రష్టః శరణం త్వాం ప్రపన్నవాన్ |
ప్రణతశ్చ యథా మూర్ధ్నా తవ దేవి సురేశ్వరి || 25 ||

త్రాహి మాం పద్మపత్రాక్షి సత్యే సత్యా భవస్వ నః |
శరణం భవ మే దుర్గే శరణ్యే భక్తవత్సలే || 26 ||

ఏవం స్తుతా హి సా దేవీ దర్శయామాస పాండవం |
ఉపగమ్య తు రాజానమిదం వచనమబ్రవీత్ || 27 ||

దేవ్యువాచ |
శృణు రాజన్ మహాబాహో మదీయం వచనం ప్రభో |
భవిష్యత్యచిరాదేవ సంగ్రామే విజయస్తవ || 28 ||

మమ ప్రసాదాన్నిర్జిత్య హత్వా కౌరవవాహినీం |
రాజ్యం నిష్కంటకం కృత్వా భోక్ష్యసే మేదినీం పునః || 29 ||

భ్రాతృభిః సహితో రాజన్ ప్రీతిం ప్రాప్స్యసి పుష్కలాం |
మత్ప్రసాదాచ్చ తే సౌఖ్యమారోగ్యం చ భవిష్యతి || 30 ||

యే చ సంకీర్తయిష్యంతి లోకే విగతకల్మషాః |
తేషాం తుష్టా ప్రదాస్యామి రాజ్యమాయుర్వపుః సుతం || 31 ||

ప్రవాసే నగరే చాపి సంగ్రామే శత్రుసంకటే |
అటవ్యాం దుర్గకాంతారే సాగరే గహనే గిరౌ || 32 ||

యే స్మరిష్యంతి మాం రాజన్ యథాఽహం భవతా స్మృతా |
న తేషాం దుర్లభం కించిదస్మిల్లోకే భవిష్యతి || 33 ||

ఇదం స్తోత్రవరం భక్త్యా శృణుయాద్వా పఠేత వా |
తస్య సర్వాణి కార్యాణి సిద్ధిం యాస్యంతి పాండవాః || 34 ||

మత్ప్రసాదాచ్చ వః సర్వాన్విరాటనగరే స్థితాన్ |
న ప్రజ్ఞాస్యంతి కురవో నరా వా తన్నివాసినః || 35 ||

ఇత్యుక్త్వా వరదా దేవీ యుధిష్ఠిరమరిందమం |
రక్షాం కృత్వా చ పాండూనాం తత్రైవాంతరధీయత || 36 ||

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే విరాటపర్వణి అష్టమోఽధ్యాయే యుధిష్ఠిర కృత శ్రీ దుర్గా స్తోత్రం |

అర్థం

శ్రీ దుర్గా స్తోత్రం (యుధిష్ఠిర కృతం) మహాభారతంలో విరాటపర్వంలో వచ్చే అత్యంత పవిత్రమైన దుర్గాస్తుతి. అరణ్యంలో భ్రమణం చేస్తున్న యుధిష్ఠిరుడు, తనను మరియు పాండవులను రక్షించమని దుర్గామాతను స్తుతిస్తూ చేసిన హృదయపూర్వక ప్రార్థనే ఇది.

స్తోత్రంలో మొదట యుధిష్ఠిరుడు దేవిని త్రిభువనేశ్వరీ, యశోదా గర్భంలో జన్మించినా, నందగోప కులానికి మంగళకరమైన శక్తి, కంసుని సంహరించిన దివ్యరూపిణి అని స్తుతిస్తాడు. శిలపై విసిరినా ఆకాశానికి ఎదిగి దుష్టులను భయపెట్టిన శక్తి ఆమెనే.

వాసుదేవుని సోదరి, దివ్యాభరణాలతో శోభిల్లే, ఖడ్గం–ఖేటకాన్ని ధరించి రక్షణకర రూపం తీసుకుంటే—ఆమె దుర్గామాతే. పాపపు బురదలో మునిగిపోయిన వారి రక్షణకరమైన పడవ లాంటి శక్తి ఆమె అని యుధిష్ఠిరుడు చెబుతున్నాడు.

తరువాత, దేవి యొక్క దివ్యరూపం—చతుర్భుజ, కాంతిమయ ముఖం, కమలసమన్విత రూపం, మయూరపిచ్ఛాల అలంకారం, అద్భుత కౌమారవ్రత శక్తి—అన్నీ యుధిష్ఠిరుడు దర్శించాలనే భావంతో స్తుతిస్తాడు. ఆమె చేతిలో పాశం, ధనుస్సు, చక్రం, ఖడ్గం, వివిధ ఆయుధాలు—సంరక్షణ, శౌర్యం, జ్ఞానం, క్షేమం ప్రసాదించేవి.

దేవి విజయాన్నిచ్చునది, సంగ్రామంలో రక్షణనిచ్చునది, దుర్గాదేవి అన్నపేరును దుర్గాలను దాటించేవారై అందుకే పొందింది. అడవుల్లో, సముద్రాల్లో, పర్వతాల్లో, శత్రుశిబిరాల్లో—ఎటువంటి సంకటంలో ఉన్నా ఆమె స్మరణ మాత్రమే రక్షణ కరంగా నిలుస్తుంది.

ఆమె కీర్తి, శ్రీ, ధృతి, సిద్ధి, విద్యా, సంధ్యా, కాంతి, జ్యోత్స్న, నిద్ర, దయ వంటి అన్ని శక్తిరూపాలు. బంధనం, మోహం, వ్యాధి, పుత్రనష్టం, ధననష్టం, మృత్యువు—ఇవన్నీ ఆమె పూజతో తొలగిపోతాయి.

యుధిష్ఠిరుడు తన రాజ్యం కోల్పోయి, దుర్గాదేవిని శరణు కోరుతూ ప్రార్థిస్తాడు. దేవిని స్తుతించగా, దేవి ప్రత్యక్షమై అతనికి విజయభరోసా ఇస్తుంది:
“త్వరలో నీకు సంగ్రామ విజయం లభిస్తుంది. కౌరవులను జయించి రాజ్యాన్ని తిరిగి పొందుతావు. పాండవులందరికీ కాపాడతాను.”

ఆమె ఇంకా చెబుతుంది—
ఈ స్తోత్రాన్ని భక్తితో పఠించే వారికి రాజ్యం, ఆయుష్యం, ఆరోగ్యం, సంతానం, సంపద అన్నీ అనాయాసంగా లభిస్తాయి. అడవుల్లో, సముద్రాల్లో, యుద్ధాల్లో, నగరాల్లో—ఎక్కడైనా ఆమె స్మరణ దైవరక్షణనిస్తుంది.

Benefits:
• సంగ్రామ, శత్రు, ప్రమాద విముక్తి
• రాజయోగం, విజయం, శక్తి, ధైర్యము
• కుటుంబరక్షణ, ఆరోగ్య లాభం, పాపనాశనం
• దుర్ఘటనలు, మోహం, భయం తొలగింపు
• ప్రయాణ, అడవి, సముద్ర సంకటాల్లో రక్షణ
• దేవి ప్రసన్నత, కర్మసిద్ధి, మానసిక శాంతి

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

యుధిష్ఠిర కృత దుర్గా స్తోత్రం మహాభారతంలో ఏ సందర్భంలో వస్తుంది?
పన్నెండేళ్ల వనవాసం ముగిశాక అజ్ఞాతవాసం కోసం పాండవులు విరాటనగరానికి వెళ్తుండగా ధర్మరాజు మనసులోనే దుర్గను స్తుతిస్తాడు. స్తోత్రం చివరి వాక్యం దీన్ని విరాటపర్వం ఎనిమిదో అధ్యాయంలోనిదిగా చెబుతుంది.
విరాటనగరం రమ్యం దుర్గా స్తోత్రంలో యశోద, కంసుల ప్రస్తావన ఎందుకు?
యశోద గర్భాన నందగోపుని ఇంట పుట్టి, కంసుడు రాతికి విసిరేయగా ఆకాశానికి ఎగిరిన బాలికే దుర్గ అని రెండు, మూడు శ్లోకాలు చెబుతాయి. అందుకే నాలుగో శ్లోకం ఆమెను వాసుదేవుని సోదరి అని పిలుస్తుంది.
యుధిష్ఠిరుని దుర్గా స్తోత్రం దుర్గ అనే పేరుకు ఇచ్చే అర్థం ఏమిటి?
దుర్గాత్ తారయసే దుర్గే తత్ త్వం దుర్గా స్మృతా జనైః అని 21వ శ్లోకం చెబుతుంది. దుర్గమమైన కష్టాల నుంచి దాటిస్తుంది కాబట్టే జనులు ఆమెను దుర్గ అని పిలుస్తారని దీని భావం.
యుధిష్ఠిరునికి దుర్గాదేవి ఇచ్చిన వరం ఏమిటి?
త్వరలోనే యుద్ధంలో విజయం సాధించి, కౌరవసేనను ఓడించి, సోదరులతో కలిసి మళ్లీ రాజ్యం ఏలుతావని దేవి చెబుతుంది. విరాటనగరంలో ఉన్నంతకాలం కౌరవులు గానీ అక్కడి ప్రజలు గానీ పాండవులను గుర్తుపట్టరని కూడా హామీ ఇస్తుంది.
యుధిష్ఠిర కృత దుర్గా స్తోత్రాన్ని ప్రయాణాలకు ముందు ఎందుకు చదువుతారు?
ప్రవాసంలో, నగరంలో, యుద్ధంలో, అడవిలో, సముద్రంలో, కొండల్లో తనను స్మరించేవారికి దుర్లభమైనది ఏదీ ఉండదని దేవి 32, 33 శ్లోకాల్లో చెబుతుంది. ఆ మాట వల్లే దూర ప్రయాణాలు, కొత్త ఊరిలో స్థిరపడే సమయాల్లో దీన్ని పఠించడం అలవాటు.

వ్యాఖ్యలు

వ్యాఖ్య రాయడానికి లాగిన్ అవ్వండి

వ్యాఖ్యలు లోడ్ అవుతున్నాయి...