శ్రీ దేవ్యథర్వశీర్షం
ఓం సర్వే వై దేవా దేవీముపతస్థుః కాసి త్వం మహాదేవీతి || 1 ||
సాఽబ్రవీదహం బ్రహ్మస్వరూపిణీ |
మత్తః ప్రకృతిపురుషాత్మకం జగత్ |
శూన్యం చాశూన్యం చ || 2 ||
అహమానందానానందౌ |
అహం విజ్ఞానావిజ్ఞానే |
అహం బ్రహ్మాబ్రహ్మణి వేదితవ్యే |
అహం పంచభూతాన్యపంచభూతాని |
అహమఖిలం జగత్ || 3 ||
వేదోఽహమవేదోఽహం |
విద్యాఽహమవిద్యాఽహం |
అజాఽహమనజాఽహం |
అధశ్చోర్ధ్వం చ తిర్యక్చాహం || 4 ||
అహం రుద్రేభిర్వసుభిశ్చరామి |
అహమాదిత్యైరుత విశ్వదేవైః |
అహం మిత్రావరుణావుభౌ బిభర్మి |
అహమింద్రాగ్నీ అహమశ్వినావుభౌ || 5 ||
అహం సోమం త్వష్టారం పూషణం భగం దధామి |
అహం విష్ణుమురుక్రమం బ్రహ్మాణముత ప్రజాపతిం దధామి || 6 ||
అ॒హం ద॑ధామి॒ ద్రవి॑ణం హ॒విష్మ॑తే సుప్రా॒వ్యే॒3 యజ॑మానాయ సున్వ॒తే |
అ॒హం రాష్ట్రీ॑ సం॒గమ॑నీ॒ వసూ॑నాం చికి॒తుషీ॑ ప్రథ॒మా య॒జ్ఞియా॑నాం |
అ॒హం సు॑వే పి॒తర॑మస్య మూ॒ర్ధన్మమ॒ యోని॑ర॒ప్స్వంతః స॑ము॒ద్రే |
య ఏవం వేద | స దేవీం సంపదమాప్నోతి || 7 ||
తే దేవా అబ్రువన్ –
నమో దేవ్యై మహాదేవ్యై శివాయై సతతం నమః |
నమః ప్రకృత్యై భద్రాయై నియతాః ప్రణతాః స్మ తాం || 8 ||
తామ॒గ్నివ॑ర్ణాం॒ తప॑సా జ్వలం॒తీం వై॑రోచ॒నీం క॑ర్మఫ॒లేషు॒ జుష్టా”మ్ |
దు॒ర్గాం దే॒వీం శర॑ణం ప్రప॑ద్యామహేఽసురాన్నాశయిత్ర్యై తే నమః || 9 ||
(ఋ.వే.8.100.11)
దే॒వీం వాచ॑మజనయంత దే॒వాస్తాం వి॒శ్వరూ॑పాః ప॒శవో॑ వదంతి |
సా నో॑ మం॒ద్రేష॒మూర్జం॒ దుహా॑నా ధే॒నుర్వాగ॒స్మానుప॒ సుష్టు॒తైతు॑ || 10 ||
కాలరాత్రీం బ్రహ్మస్తుతాం వైష్ణవీం స్కందమాతరం |
సరస్వతీమదితిం దక్షదుహితరం నమామః పావనాం శివాం || 11 ||
మహాలక్ష్మ్యై చ విద్మహే సర్వశక్త్యై చ ధీమహి |
తన్నో దేవీ ప్రచోదయాత్ || 12 ||
అదితిర్హ్యజనిష్ట దక్ష యా దుహితా తవ |
తాం దేవా అన్వజాయంత భద్రా అమృతబంధవః || 13 ||
కామో యోనిః కమలా వజ్రపాణి-
ర్గుహా హసా మాతరిశ్వాభ్రమింద్రః |
పునర్గుహా సకలా మాయయా చ
పురూచ్యైషా విశ్వమాతాదివిద్యోం || 14 ||
ఏషాఽఽత్మశక్తిః |
ఏషా విశ్వమోహినీ |
పాశాంకుశధనుర్బాణధరా |
ఏషా శ్రీమహావిద్యా |
య ఏవం వేద స శోకం తరతి || 15 ||
నమస్తే అస్తు భగవతి మాతరస్మాన్పాహి సర్వతః || 16 ||
సైషాష్టౌ వసవః |
సైషైకాదశ రుద్రాః |
సైషా ద్వాదశాదిత్యాః |
సైషా విశ్వేదేవాః సోమపా అసోమపాశ్చ |
సైషా యాతుధానా అసురా రక్షాంసి పిశాచా యక్షా సిద్ధాః |
సైషా సత్త్వరజస్తమాంసి |
సైషా బ్రహ్మవిష్ణురుద్రరూపిణీ |
సైషా ప్రజాపతీంద్రమనవః |
సైషా గ్రహనక్షత్రజ్యోతీంషి | కలాకాష్ఠాదికాలరూపిణీ |
తామహం ప్రణౌమి నిత్యం |
పాపాపహారిణీం దేవీం భుక్తిముక్తిప్రదాయినీం |
అనంతాం విజయాం శుద్ధాం శరణ్యాం శివదాం శివాం || 17 ||
వియదీకారసంయుక్తం వీతిహోత్రసమన్వితం |
అర్ధేందులసితం దేవ్యా బీజం సర్వార్థసాధకం || 18 ||
ఏవమేకాక్షరం బ్రహ్మ యతయః శుద్ధచేతసః |
ధ్యాయంతి పరమానందమయా జ్ఞానాంబురాశయః || 19 ||
వాఙ్మాయా బ్రహ్మసూస్తస్మాత్ షష్ఠం వక్త్రసమన్వితం |
సూర్యోఽవామశ్రోత్రబిందుసంయుక్తష్టాత్తృతీయకః |
నారాయణేన సమ్మిశ్రో వాయుశ్చాధరయుక్తతః |
విచ్చే నవార్ణకోఽర్ణః స్యాన్మహదానందదాయకః || 20 ||
హృత్పుండరీకమధ్యస్థాం ప్రాతఃసూర్యసమప్రభాం |
పాశాంకుశధరాం సౌమ్యాం వరదాభయహస్తకాం |
త్రినేత్రాం రక్తవసనాం భక్తకామదుఘాం భజే || 21 ||
నమామి త్వాం మహాదేవీం మహాభయవినాశినీం |
మహాదుర్గప్రశమనీం మహాకారుణ్యరూపిణీం || 22 ||
యస్యాః స్వరూపం బ్రహ్మాదయో న జానంతి తస్మాదుచ్యతే అజ్ఞేయా |
యస్యా అంతో న లభ్యతే తస్మాదుచ్యతే అనంతా |
యస్యా లక్ష్యం నోపలక్ష్యతే తస్మాదుచ్యతే అలక్ష్యా |
యస్యా జననం నోపలభ్యతే తస్మాదుచ్యతే అజా |
ఏకైవ సర్వత్ర వర్తతే తస్మాదుచ్యతే ఏకా |
ఏకైవ విశ్వరూపిణీ తస్మాదుచ్యతే నైకా |
అత ఏవోచ్యతే అజ్ఞేయానంతాలక్ష్యాజైకా నైకేతి || 23 ||
మంత్రాణాం మాతృకా దేవీ శబ్దానాం జ్ఞానరూపిణీ |
జ్ఞానానాం చిన్మయాతీతా శూన్యానాం శూన్యసాక్షిణీ |
యస్యాః పరతరం నాస్తి సైషా దుర్గా ప్రకీర్తితా || 24 ||
తాం దుర్గాం దుర్గమాం దేవీం దురాచారవిఘాతినీం |
నమామి భవభీతోఽహం సంసారార్ణవతారిణీం || 25 ||
ఇదమథర్వశీర్షం యోఽధీతే స పంచాథర్వశీర్షజపఫలమాప్నోతి |
ఇదమథర్వశీర్షమజ్ఞాత్వా యోఽర్చాం స్థాపయతి |
శతలక్షం ప్రజప్త్వాఽపి సోఽర్చాసిద్ధిం న విందతి |
శతమష్టోత్తరం చాస్య పురశ్చర్యావిధిః స్మృతః |
దశవారం పఠేద్యస్తు సద్యః పాపైః ప్రముచ్యతే |
మహాదుర్గాణి తరతి మహాదేవ్యాః ప్రసాదతః | 26 ||
సాయమధీయానో దివసకృతం పాపం నాశయతి |
ప్రాతరధీయానో రాత్రికృతం పాపం నాశయతి |
సాయం ప్రాతః ప్రయుంజానో అపాపో భవతి |
నిశీథే తురీయసంధ్యాయాం జప్త్వా వాక్సిద్ధిర్భవతి |
నూతనాయాం ప్రతిమాయాం జప్త్వా దేవతాసాన్నిధ్యం భవతి |
ప్రాణప్రతిష్ఠాయాం జప్త్వా ప్రాణానాం ప్రతిష్ఠా భవతి |
భౌమాశ్విన్యాం మహాదేవీసన్నిధౌ జప్త్వా మహామృత్యుం తరతి |
స మహామృత్యుం తరతి |
య ఏవం వేద |
ఇత్యుపనిషత్ || 27 ||
ఇతి దేవ్యథర్వశీర్షం |
అర్థం
శ్రీ దేవ్యథర్వశీర్షం దేవీ ఉపనిషద్గా ప్రసిద్ధి పొందిన పరమశక్తి ఉపదేశం. ఇందులో సర్వదేవతలు దేవిని “నీవెవరు?” అని ప్రశ్నించగా, దేవి స్వయంగా తన పరబ్రహ్మస్వరూపాన్ని వెల్లడిస్తుంది. ఆమె బ్రహ్మం, ప్రకృతి, పురుషుడు, శూన్యం, అశూన్యం—అన్నింటి ఆధారభూతురాలు. ఆనందం, అనానందం, విజ్ఞానం, అవిజ్ఞానం, వేదం, అవేదం, అజత్వం, జన్మతోకం—అన్నీ ఆమె రూపాలే అని దేవి తెలియజేస్తుంది.
పంచభూతాలకు మూలరూపం ఆమె, విశ్వానికి ఆత్మస్వరూపం కూడా ఆమె. రుద్రులు, వసువులు, ఆదిత్యులు, విశ్వదేవతలు, ఇంద్ర–అగ్ని–అశ్వినులు, సోమ–పూషణ–భగ–విష్ణు–బ్రహ్మ–ప్రజాపతి వంటి సర్వదేవతల శక్తి ఆమె నుంచే ఉద్భవిస్తుంది. యజ్ఞం, ధర్మం, కర్మఫలాలు, రక్షణ, పోషణ—అన్నీ ఆమె చేతనే నడుస్తాయి.
దేవి స్వయంగా రాష్ట్రీ, యజ్ఞియ, జ్ఞానస్వరూపిణి, అప్స్వంతః సముద్రవాసిని అని ప్రకటిస్తుంది. ఆమెలో ధ్యానం, భక్తి, యజ్ఞం, జ్ఞానం—all attain completion.
దేవతలు ఆమెను శరణాగతుల రక్షకురాలిగా, అసుర నాశినిగా, దుర్గారూపిణిగా స్తుతిస్తారు. వాక్దేవి, కాలరాత్రి, సరస్వతి, లక్ష్మి, మహామాయ, మహావిద్య, స్కందమాత—అన్ని రూపాలలో ఆమెనే దర్శిస్తారు. కామం, వజ్రపాణి, గుహ్యశక్తులు, మాయ—all manifestations of the divine mother.
ఇది దేవీ ఆత్మశక్తి: విశ్వమోహినీ, శ్రీమహావిద్య, పాశ–అంకుశ–ధనుః–బాణధారిణి, భుక్తి–ముక్తి ప్రసాదినీ. ఆమె భగవతి, మాతృరూపిణి, పాపాపహారిణీ, దుర్గస్వరూపిణి, జీవితసముద్రం దాటించే శరణ్యామూర్తి.
దేవి అజ్ఞేయ, అనంత, అలక్ష్య, అజ, ఏక, నైక రూపిణిగా వర్ణించబడుతుంది—అంటే ఆమెను పూర్తిగా నిర్వచించడం అసాధ్యం; ఆమె సంగ్రహరూపం అనంతం. మంత్రాల, శబ్దాల, జ్ఞానాల, శూన్యతల సాక్షి ఆమె. ఏ శక్తికంటే పైగా ఉన్నది కూడా ఆమెనే.
అంతిమంగా ఈ ఉపనిషత్తు చెప్తుంది—ఈ దేవ్యథర్వశీర్షాన్ని తెలియకుండా దేవిని ఆరాధించినా సిద్దిలభ్యం కష్టం. దీనిని పఠించడం పాపనాశనం, దుర్ఘటనవిముక్తి, మహామృత్యుంజయ ఫలితం, వాక్సిద్ధి, దేవతాసాన్నిధ్యం, భయనివారణ, శక్తిప్రాప్తి వంటి మహా ఫలితాలను ఇస్తుంది.
Benefits:
• పాపనాశనం, బాధల నివారణ
• దుర్గాబలప్రాప్తి, రక్షణ
• వాక్సిద్ధి, జ్ఞానవృద్ధి, మనోశక్తి
• దుష్ట, గ్రహ, అఘోర ప్రభావాల నివారణ
• మహామృత్యుంజయసమాన రక్షణ
• భక్తికి బలం, ఆత్మబలము, శాంతి
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
దేవ్యథర్వశీర్షం ఏ ప్రశ్నతో మొదలవుతుంది?
దేవ్యథర్వశీర్షంలో ఋగ్వేద మంత్రాలు ఎక్కడ కనిపిస్తాయి?
దేవ్యథర్వశీర్షంలో నవార్ణ మంత్రం ఎలా దాగి ఉంది?
దేవ్యథర్వశీర్షం ఫలశ్రుతి ఏ సమయాల్లో జపించాలని చెబుతుంది?
దేవ్యథర్వశీర్షం పారాయణం ఎంత సేపు పడుతుంది, ఎప్పుడు ఎక్కువగా చదువుతారు?
వ్యాఖ్యలు
వ్యాఖ్య రాయడానికి లాగిన్ అవ్వండి
వ్యాఖ్యలు లోడ్ అవుతున్నాయి...

