శ్రీ ఏకదంతస్తోత్రం
గృత్సమద ఉవాచ |
మదాసురం సుశాంతం వై దృష్ట్వా విష్ణుముఖాః సురాః |
భృగ్వాదయశ్చ యోగీంద్రా ఏకదంతం సమాయయుః ||1||
ప్రణమ్య తం ప్రపూజ్యాఽఽదౌ పునస్తే నేమురాదరాత్ |
తుష్టువుర్హర్షసంయుక్తా ఏకదంతం గజాననం ||2||
దేవర్షయ ఊచుః |
సదాత్మరూపం సకలాదిభూత-
-మమాయినం సోఽహమచింత్యబోధం |
అథాదిమధ్యాంతవిహీనమేకం
తమేకదంతం శరణం వ్రజామః ||3||
అనంతచిద్రూపమయం గణేశ-
-మభేదభేదాదివిహీనమాద్యం |
హృది ప్రకాశస్య ధరం స్వధీస్థం
తమేకదంతం శరణం వ్రజామః ||4||
సమాధిసంస్థం హృది యోగినాం తు
ప్రకాశరూపేణ విభాంతమేవం |
సదా నిరాలంబసమాధిగమ్యం
తమేకదంతం శరణం వ్రజామః ||5||
స్వబింబభావేన విలాసయుక్తం
ప్రకృత్య మాయాం వివిధస్వరూపం |
సువీర్యకం తత్ర దదాతి యో వై
తమేకదంతం శరణం వ్రజామః ||6||
యదీయ వీర్యేణ సమర్థభూతం
స్వమాయయా సంరచితం చ విశ్వం |
తురీయకం హ్యాత్మకవిత్తిసంజ్ఞం
తమేకదంతం శరణం వ్రజామః ||7||
త్వదీయసత్తాధరమేకదంతం
గుణేశ్వరం యం గుణబోధితారం |
భజంత ఆద్యం తమజం త్రిసంస్థా-
-స్తమేకదంతం శరణం వ్రజామః ||8||
తతస్త్వయా ప్రేరితనాదకేన
సుషుప్తిసంజ్ఞం రచితం జగద్వై |
సమానరూపం చ తథైకభూతం
తమేకదంతం శరణం వ్రజామః ||9||
తదేవ విశ్వం కృపయా ప్రభూతం
ద్విభావమాదౌ తమసా విభాతం |
అనేకరూపం చ తథైకభూతం
తమేకదంతం శరణం వ్రజామః ||10||
తతస్త్వయా ప్రేరితకేన సృష్టం
సుసూక్ష్మభావం జగదేకసంస్థం |
సుసాత్త్వికం స్వప్నమనంతమాద్యం
తమేకదంతం శరణం వ్రజామః ||11||
తత్ స్వప్నమేవం తపసా గణేశ
సుసిద్ధిరూపం ద్వివిధం బభూవ |
సదైకరూపం కృపయా చ తే య-
-త్తమేకదంతం శరణం వ్రజామః ||12||
త్వదాజ్ఞయా తేన సదా హృదిస్థ
తథా సుసృష్టం జగదంశరూపం |
విభిన్నజాగ్రన్మయమప్రమేయం
తమేకదంతం శరణం వ్రజామః ||13||
తదేవ జాగ్రద్రజసా విభాతం
విలోకితం త్వత్కృపయా స్మృతేశ్చ |
బభూవ భిన్నం చ సదైకరూపం
తమేకదంతం శరణం వ్రజామః ||14||
తదేవ సృష్ట్వా ప్రకృతిస్వభావా-
-త్తదంతరే త్వం చ విభాసి నిత్యం |
ధియః ప్రదాతా గణనాథ ఏక-
-స్తమేకదంతం శరణం వ్రజామః ||15||
సర్వే గ్రహా భాని యదాజ్ఞయా చ
ప్రకాశరూపాణి విభాంతి ఖే వై |
భ్రమంతి నిత్యం స్వవిహారకార్యా-
-త్తమేకదంతం శరణం వ్రజామః ||16||
త్వదాజ్ఞయా సృష్టికరో విధాతా
త్వదాజ్ఞయా పాలక ఏవ విష్ణుః |
త్వదాజ్ఞయా సంహరకో హరో వై
తమేకదంతం శరణం వ్రజామః ||17||
యదాజ్ఞయా భూస్తు జలే ప్రసంస్థా
యదాజ్ఞయాఽఽపః ప్రవహంతి నద్యః |
స్వతీరసంస్థశ్చ కృతః సముద్ర-
-స్తమేకదంతం శరణం వ్రజామః ||18||
యదాజ్ఞయా దేవగణా దివిస్థా
యచ్ఛంతి వై కర్మఫలాని నిత్యం |
యదాజ్ఞయా శైలగణాః స్థిరా వై
తమేకదంతం శరణం వ్రజామః ||19||
యదాజ్ఞయా శేష ఇలాధరో వై
యదాజ్ఞయా మోహద ఏవ కామః |
యదాజ్ఞయా కాలధరోఽర్యమా చ
తమేకదంతం శరణం వ్రజామః ||20||
యదాజ్ఞయా వాతి విభాతి వాయు-
-ర్యదాజ్ఞయాఽగ్నిర్జఠరాదిసంస్థః |
యదాజ్ఞయేదం సచరాచరం చ
తమేకదంతం శరణం వ్రజామః ||21||
తదంతరిక్షం స్థితమేకదంతం
త్వదాజ్ఞయా సర్వమిదం విభాతి |
అనంతరూపం హృది బోధకం త్వాం
తమేకదంతం శరణం వ్రజామః ||22||
సుయోగినో యోగబలేన సాధ్యం
ప్రకుర్వతే కః స్తవనే సమర్థః |
అతః ప్రణామేన సుసిద్ధిదోఽస్తు
తమేకదంతం శరణం వ్రజామః ||23||
గృత్సమద ఉవాచ |
ఏవం స్తుత్వా గణేశానం దేవాః సమునయః ప్రభుం |
తూష్ణీం భావం ప్రపద్యైవ ననృతుర్హర్షసంయుతాః ||24||
స తానువాచ ప్రీతాత్మా దేవర్షీణాం స్తవేన వై |
ఏకదంతో మహాభాగాన్ దేవర్షీన్ భక్తవత్సలః ||25||
ఏకదంత ఉవాచ |
స్తోత్రేణాహం ప్రసన్నోఽస్మి సురాః సర్షిగణాః ఖలు |
వృణుధ్వం వరదోఽహం వో దాస్యామి మనసీప్సితం ||26||
భవత్కృతం మదీయం యత్ స్తోత్రం ప్రీతిప్రదం చ తత్ |
భవిష్యతి న సందేహః సర్వసిద్ధిప్రదాయకం ||27||
యద్యదిచ్ఛతి తత్తద్వై ప్రాప్నోతి స్తోత్రపాఠకః |
పుత్రపౌత్రాదికం సర్వం కలత్రం ధనధాన్యకం ||28||
గజాశ్వాదికమత్యంతం రాజ్యభోగాదికం ధ్రువం |
భుక్తిం ముక్తిం చ యోగం వై లభతే శాంతిదాయకం ||29||
మారణోచ్చాటనాదీని రాజ్యబంధాదికం చ యత్ |
పఠతాం శృణ్వతాం నృణాం భవేత్తద్బంధహీనతా ||30||
ఏకవింశతివారం యః శ్లోకానేవైకవింశతిం |
పఠేద్వై హృది మాం స్మృత్వా దినాని త్వేకవింశతిం ||31||
న తస్య దుర్లభం కించిత్త్రిషు లోకేషు వై భవేత్ |
అసాధ్యం సాధయేన్మర్త్యః సర్వత్ర విజయీ భవేత్ ||32||
నిత్యం యః పఠతి స్తోత్రం బ్రహ్మీభూతః స వై నరః |
తస్య దర్శనతః సర్వే దేవాః పూతా భవంతి చ ||33||
ఏవం తస్య వచః శ్రుత్వా ప్రహృష్టా అమరర్షయః |
ఊచుః సర్వే కరపుటైర్భక్త్యా యుక్తా గజాననం ||34||
ఇతి శ్రీముద్గలపురాణే ఏకదంతచరితే పంచపంచాశత్తమోఽధ్యాయే శ్రీ ఏకదంత స్తోత్రం |
అర్థం
1. గృత్సమద ఋషి గణపతిని దర్శించి, విష్ణుముఖ సురులు మరియు యోగేశ్వరులు ఏకదంతుని వద్దకు భక్తితో చేరుకున్నారు.
2. వారు గణపతికి నమస్కరించి, ఆనందభరిత హృదయంతో ఏకదంతుడిని స్తుతించారు.
3. దేవర్షులు గణపతిని సదాత్మరూపుడిగా, సర్వప్రపంచానికి మూలమైన, అవ్యక్తమైన, అచింత్యజ్ఞానమూర్తిగా స్తుతించారు.
4. గణేశుడు అనంతచైతన్యస్వరూపుడై, హృదయంలో జ్ఞానప్రకాశంగా వెలిగేవాడని, ఆయననే శరణాగతమవుతున్నామన్నారు.
5. యోగులు సమాధిలో అనుభవించే ఆ ప్రకాశమయ రూపమే గణపతి అని వారు స్తుతించారు.
6. గణేశుడు మాయా రూపంలో జగత్తును లీలగా సృష్టించి, తన శక్తిని అందిస్తాడని స్తోత్రం వివరిస్తుంది.
7. జగత్ సృష్టి గణపతి వీర్యశక్తితోనే సాధ్యమైందని, ఆయన చైతన్యమే తురీయావస్థ అని చెప్పారు.
8. సత్వగుణమూర్తుడైన గణపతి గుణాలకు అధిపతిగా సర్వాధారుడని దేవతలు వర్ణించారు.
9–11. ఆయన ప్రేరణతో సృష్టి సుషుప్తి, స్వప్న, జాగ్రత్ రూపాలలో విభజించబడిందని తెలిపారు.
12–15. గణేశుని కృపతో స్వప్నసృష్టి రూపం సాధన ద్వారా సాక్షాత్కరమవుతుంది; ఆయన ధియకు మూలమూర్తి.
16–21. సూర్యుడు, చంద్రుడు, వాయువు, అగ్ని, భూమి మొదలైన అన్ని దేవతలు, భూతాలు ఆయన ఆజ్ఞచే నడుస్తాయి.
9. సర్వమూ ఆయన చైతన్యంతోనే విభాసిస్తుంది; హృదయంలో అనుభూతమయ్యే బోధరూపుడే గణపతి.
10. యోగులు మాత్రమే ఆయనను సాక్షాత్కరించగలరని, సాధకులు ఆయనను భక్తితో నమస్కరించాలి అని చెప్పారు.
24–25. దేవతలు స్తోత్రం ముగించగా, ఏకదంతుడు సంతోషించి వారిని ఆశీర్వదించాడు.
26–27. గణపతి అన్నాడు—“ఈ స్తోత్రంతో నేను ప్రసన్నుడనయ్యాను, దీన్ని పఠించే వారికి అన్ని సిద్ధులు లభిస్తాయి.”
28–30. ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించినవారికి పుత్రపౌత్రాదులు, ధనం, భోగం, రాజ్యం, ముక్తి, విజయాలు అన్నీ లభిస్తాయి; బంధనాలు తొలగుతాయి.
31–33. ఈ స్తోత్రంలోని 21 శ్లోకాలను 21 రోజులపాటు పఠించినవాడు త్రిలోకాల్లో సాధించలేనిది ఏదీ ఉండదు; ఆయన దర్శనమే పవిత్రతనిస్తుంది.
11. దేవతలు ఆనందంతో గణపతిని ప్రణమిల్లి కృతజ్ఞత వ్యక్తం చేశారు.
సారాంశం:
శ్రీ ఏకదంత స్తోత్రం గణపతిని జగత్ సృష్టి, స్థితి, లయల ఆధారముగా స్తుతిస్తుంది. ఆయన చైతన్యమే జగత్తుకి మూలం, సమస్త దేవతలు ఆయన ఆజ్ఞచే కర్మచేస్తారు. స్తోత్రం చివర భాగంలో గణేశుడు స్తోత్రపఠకులకు ఆశీస్సుగా సంపద, విజయాలు, ముక్తి, శాంతి అన్నీ ప్రసాదిస్తానని హామీ ఇస్తాడు. ఈ స్తోత్రం జ్ఞానాన్ని పెంపొందించి, భక్తికి దారి చూపుతుంది. దీన్ని భక్తితో పఠించినవారు లోక, పారలోక శ్రేయస్సు పొందుతారు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
శ్రీ ఏకదంత స్తోత్రం అంటే ఏమిటి?
ఈ స్తోత్రాన్ని ఎప్పుడు మరియు ఎలా పఠించాలి?
శ్రీ ఏకదంత స్తోత్రం పఠించడం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు ఏమిటి?
ఈ స్తోత్రాన్ని ఎవరు పఠించవచ్చు?
ఈ స్తోత్రాన్ని ఎన్నిసార్లు పఠించాలి?
శ్రీ ఏకదంత స్తోత్రం యొక్క మూలం ఏమిటి?
వ్యాఖ్యలు
వ్యాఖ్య రాయడానికి లాగిన్ అవ్వండి
వ్యాఖ్యలు లోడ్ అవుతున్నాయి...

