నమస్కారం

ఆ

ఆదిత్య హృదయం

స్తోత్రంనవగ్రహాలు

ఆదిత్య హృదయం

తతో యుద్ధపరిశ్రాంతం సమరే చింతయా స్థితం |
రావణం చాగ్రతో దృష్ట్వా యుద్ధాయ సముపస్థితం || 1 ||

దైవతైశ్చ సమాగమ్య ద్రష్టుమభ్యాగతో రణం |
ఉపాగమ్యాబ్రవీద్రామమగస్త్యో భగవానృషిః || 2 ||

రామ రామ మహాబాహో శృణు గుహ్యం సనాతనం |
యేన సర్వానరీన్ వత్స సమరే విజయిష్యసి || 3 ||

ఆదిత్యహృదయం పుణ్యం సర్వశత్రువినాశనం |
జయావహం జపేన్నిత్యమక్షయ్యం పరమం శివం || 4 ||

సర్వమంగళమాంగళ్యం సర్వపాపప్రణాశనం |
చింతాశోకప్రశమనమాయుర్వర్ధనముత్తమం || 5 ||

రశ్మిమంతం సముద్యంతం దేవాసురనమస్కృతం |
పూజయస్వ వివస్వంతం భాస్కరం భువనేశ్వరం || 6 ||

సర్వదేవాత్మకో హ్యేష తేజస్వీ రశ్మిభావనః |
ఏష దేవాసురగణాఀల్లోకాన్ పాతి గభస్తిభిః || 7 ||

ఏష బ్రహ్మా చ విష్ణుశ్చ శివః స్కందః ప్రజాపతిః |
మహేంద్రో ధనదః కాలో యమః సోమో హ్యపాం పతిః || 8 ||

పితరో వసవః సాధ్యా హ్యశ్వినౌ మరుతో మనుః |
వాయుర్వహ్నిః ప్రజాప్రాణ ఋతుకర్తా ప్రభాకరః || 9 ||

ఆదిత్యః సవితా సూర్యః ఖగః పూషా గభస్తిమాన్ |
సువర్ణసదృశో భానుర్హిరణ్యరేతా దివాకరః || 10 ||

హరిదశ్వః సహస్రార్చిః సప్తసప్తిర్మరీచిమాన్ |
తిమిరోన్మథనః శంభుస్త్వష్టా మార్తాండ అంశుమాన్ || 11 ||

హిరణ్యగర్భః శిశిరస్తపనో భాస్కరో రవిః |
అగ్నిగర్భోఽదితేః పుత్రః శంఖః శిశిరనాశనః || 12 ||

వ్యోమనాథస్తమోభేదీ ఋగ్యజుఃసామపారగః |
ఘనవృష్టిరపాం మిత్రో వింధ్యవీథీప్లవంగమః || 13 ||

ఆతపీ మండలీ మృత్యుః పింగళః సర్వతాపనః |
కవిర్విశ్వో మహాతేజా రక్తః సర్వభవోద్భవః || 14 ||

నక్షత్రగ్రహతారాణామధిపో విశ్వభావనః |
తేజసామపి తేజస్వీ ద్వాదశాత్మన్నమోఽస్తు తే || 15 ||

నమః పూర్వాయ గిరయే పశ్చిమాయాద్రయే నమః | [పశ్చిమే గిరయే]
జ్యోతిర్గణానాం పతయే దినాధిపతయే నమః || 16 ||

జయాయ జయభద్రాయ హర్యశ్వాయ నమో నమః |
నమో నమః సహస్రాంశో ఆదిత్యాయ నమో నమః || 17 ||

నమ ఉగ్రాయ వీరాయ సారంగాయ నమో నమః |
నమః పద్మప్రబోధాయ మార్తాండాయ నమో నమః || 18 ||

బ్రహ్మేశానాచ్యుతేశాయ సూర్యాయాదిత్యవర్చసే |
భాస్వతే సర్వభక్షాయ రౌద్రాయ వపుషే నమః || 19 ||

తమోఘ్నాయ హిమఘ్నాయ శత్రుఘ్నాయామితాత్మనే |
కృతఘ్నఘ్నాయ దేవాయ జ్యోతిషాం పతయే నమః || 20 ||

తప్తచామీకరాభాయ వహ్నయే విశ్వకర్మణే |
నమస్తమోఽభినిఘ్నాయ రుచయే లోకసాక్షిణే || 21 ||

నాశయత్యేష వై భూతం తదేవ సృజతి ప్రభుః |
పాయత్యేష తపత్యేష వర్షత్యేష గభస్తిభిః || 22 ||

ఏష సుప్తేషు జాగర్తి భూతేషు పరినిష్ఠితః |
ఏష ఏవాగ్నిహోత్రం చ ఫలం చైవాగ్నిహోత్రిణాం || 23 ||

వేదాశ్చ క్రతవశ్చైవ క్రతూనాం ఫలమేవ చ |
యాని కృత్యాని లోకేషు సర్వ ఏష రవిః ప్రభుః || 24 ||

ఏనమాపత్సు కృచ్ఛ్రేషు కాంతారేషు భయేషు చ |
కీర్తయన్ పురుషః కశ్చిన్నావసీదతి రాఘవ || 25 ||

పూజయస్వైనమేకాగ్రో దేవదేవం జగత్పతిం |
ఏతత్త్రిగుణితం జప్త్వా యుద్ధేషు విజయిష్యసి || 26 ||

అస్మిన్ క్షణే మహాబాహో రావణం త్వం వధిష్యసి |
ఏవముక్త్వా తదాఽగస్త్యో జగామ చ యథాగతం || 27 ||

ఏతచ్ఛ్రుత్వా మహాతేజా నష్టశోకోఽభవత్తదా |
ధారయామాస సుప్రీతో రాఘవః ప్రయతాత్మవాన్ || 28 ||

ఆదిత్యం ప్రేక్ష్య జప్త్వా తు పరం హర్షమవాప్తవాన్ |
త్రిరాచమ్య శుచిర్భూత్వా ధనురాదాయ వీర్యవాన్ || 29 ||

రావణం ప్రేక్ష్య హృష్టాత్మా యుద్ధాయ సముపాగమత్ |
సర్వయత్నేన మహతా వధే తస్య ధృతోఽభవత్ || 30 ||

అథ రవిరవదన్నిరీక్ష్య రామం
ముదితమనాః పరమం ప్రహృష్యమాణః |
నిశిచరపతిసంక్షయం విదిత్వా
సురగణమధ్యగతో వచస్త్వరేతి || 31 ||

ఇతి ఆదిత్య హృదయం |

అర్థం

ఈ పవిత్రమైన ఆదిత్య హృదయాన్ని అగస్త్య మహర్షి యుద్ధంలో అలసిపోయిన శ్రీరామునికి ఉపదేశిస్తాడు. రావణుడు ఎదుట నిలబడి ఉన్న సందర్భంలో దేవతలు యుద్ధాన్ని దర్శించడానికి వస్తారు; అప్పుడు అగస్త్యుడు రామునికి ఈ శాశ్వతమైన, గూఢమైన ఉపాసనారహస్యాన్ని చెప్పి—“ఇది నీ శత్రువులను జయించే మహామంత్రం” అని సూచిస్తాడు.

ఆదిత్య హృదయం సూర్యుని అంతరంగరూపమైన హృదయతత్త్వాన్ని ధ్యానించడం. ఇది శత్రువులను నాశనం చేసే శక్తిని కలిగిస్తుంది, పాపాలను తొలగిస్తుంది, చింత–శోకాలను నివారిస్తుంది, ఆయుష్షును పెంచుతుంది, విజయాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. అగస్త్యుడు రామునికి సూర్యుని సర్వదేవాత్మకతను వివరిస్తాడు—సూర్యునిలోనే బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్రుడు, స్కందుడు, ఇంద్రుడు, యముడు, కుబేరుడు, వరుణుడు తదితర దేవతల శక్తులు నిక్షిప్తమై ఉన్నాయి.

సర్వలోకాల పాలకుడు, రాత్రి–పగలు, కాలచక్రం, ప్రకృతి, వాయువు, అగ్ని, జలాలు అన్నీ సూర్యుని ప్రభావంతో నడుస్తాయని ఈ స్తోత్రం చెబుతుంది. ఆయన రశ్ములు జగత్తుకు జీవం, పావనం, శక్తి. శిశిరాన్ని తొలగించే తాపవంతుడూ, చీకట్లను ఛేదించే జ్యోతిర్మయుడూ, నక్షత్రగ్రహతారాగణాల అధిపతియు ఆయనే.

అగస్త్యుడు సూర్యుని రూపాలను, పేర్లను, గుణాలను列పట్టి రాముని ధైర్యం, శక్తి, మనోబలం పునరుద్ధరిస్తాడు. సూర్యుడు సృష్టిస్తాడు, లయ చేస్తాడు, పోషిస్తాడు—హోమాలు, వేదాలు, కర్మలు, ధర్మాలు—all function through His presence. “ఈ మంత్రాన్ని జపించే వాడు కష్టాల్లో పడడు” అని రామునికి ధైర్యం ఇచ్చి, యుద్ధంలో మూడు మార్లు జపిస్తే ఖచ్చితంగా విజయం లభిస్తుందని చెబుతాడు.

రాముడు ఆయన మాటలు విని శోకం విడిచి, పవిత్రతతో ఆదిత్యుని ధ్యానించి అపారమైన ఆనందం పొందాడు. ధనుస్సును ఎత్తుకొని యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యాడు. రాముని భక్తి చూసి రవిచంద్రుడు దేవతల మధ్య ఆనందంతో ప్రకాశించి—“ఇప్పుడు రావణ సంహారం సమీపంలో ఉంది” అని సూచించాడు.

ఈ విధంగా ఆదిత్య హృదయం భక్తికి, ధైర్యానికి, ఆత్మవిశ్వాసానికి, విజయం కోసం అవసరమైన దివ్యబలం అందించే వేదోక్త ఉపాసన.

Benefits
    •    శత్రునాశనం, శుభవిజయం, ధైర్యం, ఆత్మస్థైర్యం లభిస్తాయి
    •    మానసిక ఒత్తిడి, చింత, శోకాలు తొలగుతాయి
    •    సూర్యదోషం, ఆరోగ్య సమస్యలు, బలహీనతలకు శాంతి
    •    ఉద్యోగం, పరీక్షలు, యుద్ధసమానమైన పరిస్థితుల్లో విజయం
    •    ఆయుష్షు, తేజస్సు, శరీరబలం, మానసికబలం పెరుగుదల

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

ఆదిత్య హృదయం రామాయణంలో ఏ సందర్భంలో వస్తుంది?
ఇది వాల్మీకి రామాయణం యుద్ధకాండలో, రావణునితో చివరి యుద్ధానికి ముందు వస్తుంది. యుద్ధంతో అలసి చింతలో ఉన్న రామునికి, దేవతలతో కలిసి యుద్ధం చూడడానికి వచ్చిన అగస్త్య మహర్షి దీనిని ఉపదేశిస్తాడు.
ఆదిత్య హృదయాన్ని మూడుసార్లు జపించమని అగస్త్యుడు ఎందుకు చెప్పాడు?
ఏతత్త్రిగుణితం జప్త్వా అని 26వ శ్లోకం చెబుతుంది: మూడుసార్లు జపిస్తే యుద్ధంలో గెలుస్తావని. రాముడు మూడుసార్లు ఆచమనం చేసి, సూర్యుని చూస్తూ జపించి, ధనుస్సు అందుకున్నాడని 29వ శ్లోకం వివరిస్తుంది.
ఆదిత్య హృదయంలో సూర్యుని ఏ నామాలు వస్తాయి?
10 నుంచి 13 శ్లోకాల్లో ఆదిత్య, సవిత, సూర్య, పూష, భాను, హిరణ్యరేత, దివాకర, సప్తసప్తి, మార్తాండ, హిరణ్యగర్భ, వ్యోమనాథ, తమోభేది వంటి నామాలు వరుసగా వస్తాయి. సూర్యుడే బ్రహ్మ, విష్ణు, శివ, స్కంద, ప్రజాపతి అని 8వ శ్లోకం చెబుతుంది.
ఆదిత్య హృదయం 25వ శ్లోకం ఏమి చెబుతుంది?
ఆపదల్లో, కష్టాల్లో, అడవుల్లో, భయ సమయాల్లో సూర్యుని కీర్తించేవాడు కుంగిపోడు అని అగస్త్యుడు రాఘవునికి చెబుతాడు. కష్ట కాలంలో ఈ స్తోత్రం చదవడానికి ఎక్కువగా ఉదహరించే శ్లోకం ఇదే.
ఆదిత్య హృదయంలో ఎన్ని శ్లోకాలు, ఎప్పుడు పఠిస్తారు?
ఇందులో 31 శ్లోకాలు ఉన్నాయి, పఠనానికి సుమారు ఎనిమిది నిమిషాలు పడుతుంది. ఉదయిస్తున్న సూర్యునికి ఎదురుగా చదవడం సంప్రదాయం; ఆదివారాల్లో, రథసప్తమి రోజున ప్రత్యేకంగా పారాయణం చేస్తారు.

వ్యాఖ్యలు

వ్యాఖ్య రాయడానికి లాగిన్ అవ్వండి

వ్యాఖ్యలు లోడ్ అవుతున్నాయి...