రాహుకాలం, యమగండం అనేవి సూర్యోదయం నుంచి సూర్యాస్తమయం వరకు ఉన్న పగటి సమయాన్ని ఎనిమిది సమాన భాగాలు చేసి, వారాన్ని బట్టి ఒక్కో భాగాన్ని కేటాయించే అశుభ కాలాలు – ఒక్కొక్కటి సుమారు గంటన్నర. దుర్ముహూర్తం సుమారు 48 నిమిషాల అశుభ ముహూర్తం, వర్జ్యం ఆ రోజు నక్షత్రం ఆధారంగా వచ్చే త్యాజ్య కాలం. ఈ సమయాల్లో కొత్త శుభకార్యాలు, ముఖ్యమైన ప్రారంభాలు చేయకపోవడం తెలుగు కుటుంబాల ఆచారం; అమృత ఘడియలు, అభిజిత్ ముహూర్తం శుభ సమయాలుగా భావిస్తారు.
రాహుకాలం అంటే ఏమిటి?
రాహువు నవగ్రహాల్లో ఒక ఛాయా గ్రహం. ప్రతి రోజూ పగటిలో రాహువు ప్రభావం ఉంటుందని భావించే ఒక భాగాన్ని రాహుకాలం అంటారు. ఈ సమయంలో వివాహ సంబంధ చర్చలు, గృహప్రవేశం, కొత్త వ్యాపారం ప్రారంభం, కొత్త వాహనం కొనుగోలు, ముఖ్యమైన ప్రయాణం మొదలుపెట్టడం వంటివి చేయకూడదని సంప్రదాయం చెబుతుంది.
రాహుకాలం ఎలా లెక్కిస్తారు?
- ఆ రోజు మీ ఊరిలో సూర్యోదయం, సూర్యాస్తమయం సమయాలు తీసుకోండి.
- మధ్య ఉన్న పగటి కాలాన్ని 8 సమాన భాగాలుగా విభజించండి.
- వారాన్ని బట్టి నిర్ణీత భాగమే రాహుకాలం: సోమవారం 2వ భాగం, శనివారం 3వ, శుక్రవారం 4వ, బుధవారం 5వ, గురువారం 6వ, మంగళవారం 7వ, ఆదివారం 8వ భాగం.
సూర్యోదయం ఉదయం 6 గంటలు, సూర్యాస్తమయం సాయంత్రం 6 గంటలు అనుకుంటే ప్రతి భాగం గంటన్నర. క్రింది పట్టికలో ఆ ఉదాహరణ ఆధారంగా సుమారు సమయాలు ఉన్నాయి. నిజమైన సమయాలు ఊరిని, ఋతువును బట్టి మారుతాయి కాబట్టి స్థానిక పంచాంగం చూడండి.
| వారం | రాహుకాలం | యమగండం | గుళిక కాలం |
|---|---|---|---|
| ఆదివారం | 4:30 – 6:00 సా. | 12:00 – 1:30 మ. | 3:00 – 4:30 సా. |
| సోమవారం | 7:30 – 9:00 ఉ. | 10:30 – 12:00 ఉ. | 1:30 – 3:00 మ. |
| మంగళవారం | 3:00 – 4:30 సా. | 9:00 – 10:30 ఉ. | 12:00 – 1:30 మ. |
| బుధవారం | 12:00 – 1:30 మ. | 7:30 – 9:00 ఉ. | 10:30 – 12:00 ఉ. |
| గురువారం | 1:30 – 3:00 మ. | 6:00 – 7:30 ఉ. | 9:00 – 10:30 ఉ. |
| శుక్రవారం | 10:30 – 12:00 ఉ. | 3:00 – 4:30 సా. | 7:30 – 9:00 ఉ. |
| శనివారం | 9:00 – 10:30 ఉ. | 1:30 – 3:00 మ. | 6:00 – 7:30 ఉ. |
యమగండం మరియు గుళిక కాలం
యమగండం కూడా రాహుకాలం లాగే పగటిలో 8వ వంతు కాలం, కానీ ప్రతి వారానికి వేరే భాగం. ఈ సమయాన్ని ప్రయాణాలకు, కొత్త పనుల ప్రారంభానికి అనుకూలం కాదని భావిస్తారు. గుళిక (గుళిక కాలం) శని పుత్రుడైన గుళికుని కాలంగా చెబుతారు. గుళిక కాలంలో చేసిన పని మళ్లీ మళ్లీ జరుగుతుందనే నమ్మకం ఉంది – అందుకే అంత్యక్రియల వంటి వాటికి గుళికను తప్పిస్తారు, కానీ కొందరు ఆస్తి కొనుగోలు వంటి వాటికి దానిని మంచిదిగా భావిస్తారు. దీనిపై అభిప్రాయాలు వేరు కాబట్టి పెద్దల సలహా తీసుకోండి.
దుర్ముహూర్తం అంటే ఏమిటి?
సంప్రదాయంలో పగటిని 15 ముహూర్తాలుగా విభజిస్తారు; ఒక్కో ముహూర్తం సుమారు 48 నిమిషాలు (పగటి పొడవును బట్టి మారుతుంది). ఈ 15 ముహూర్తాల్లో వారాన్ని బట్టి ఒకటి లేదా రెండు ముహూర్తాలను దుర్ముహూర్తాలుగా పరిగణిస్తారు. ఈ సమయంలో శుభకార్యాలు, ముఖ్యమైన సంతకాలు, కొత్త ప్రారంభాలు చేయకపోవడం మంచిదని భావిస్తారు. దుర్ముహూర్తం సమయం రోజు రోజుకూ మారుతుంది కాబట్టి తెలుగు పంచాంగంలో ప్రతి రోజుకు విడిగా ఇస్తారు.
వర్జ్యం మరియు అమృత ఘడియలు
వర్జ్యం
వర్జ్యం (త్యాజ్యం) అంటే విడిచిపెట్టవలసిన సమయం. ఇది వారం మీద కాకుండా ఆ రోజు నక్షత్రం మీద ఆధారపడుతుంది. ప్రతి నక్షత్రంలో ఒక నిర్ణీత స్థానం నుంచి సుమారు 4 ఘడియల (సుమారు గంటన్నర, నక్షత్ర కాలాన్ని బట్టి కొంచెం మారుతుంది) కాలం వర్జ్యం. ఇది పగలు గానీ రాత్రి గానీ రావచ్చు, కొన్ని రోజుల్లో అసలు రాకపోవచ్చు కూడా. ముహూర్తాలు నిర్ణయించేటప్పుడు తెలుగు పంచాంగాల్లో వర్జ్యానికి చాలా ప్రాముఖ్యత ఉంది.
అమృత ఘడియలు (అమృత కాలం)
అమృత ఘడియలు కూడా నక్షత్రం ఆధారంగా వచ్చే సుమారు 4 ఘడియల కాలం – కానీ ఇవి శుభప్రదం. పూజలు, మంత్ర జపం, శుభకార్యాల ప్రారంభానికి అమృత ఘడియలను మంచి సమయంగా చూస్తారు.
అభిజిత్ ముహూర్తం – మధ్యాహ్నపు శుభ సమయం
పగటి 15 ముహూర్తాల్లో ఎనిమిదవది అభిజిత్ ముహూర్తం. ఇది స్థానిక మధ్యాహ్నం చుట్టూ సుమారు 48 నిమిషాలు ఉంటుంది. ఇది చాలా శక్తివంతమైన శుభ సమయమని, ఇతర దోషాలను కూడా తగ్గిస్తుందని సంప్రదాయంలో చెబుతారు. అత్యవసరంగా ఏదైనా పని మొదలుపెట్టాల్సి వచ్చి మంచి ముహూర్తం దొరకనప్పుడు అభిజిత్ను ఎంచుకుంటారు. కొన్ని సంప్రదాయాల్లో బుధవారం అభిజిత్ను ఉపయోగించరు; మీ పురోహితుని అభిప్రాయం తీసుకోండి.
ఈ సమయాల్లో ఏమి చేయకూడదు, ఏమి చేయవచ్చు?
సాధారణంగా తప్పించేవి
- వివాహం, నిశ్చితార్థం, గృహప్రవేశం, ఉపనయనం వంటి శుభకార్యాల ప్రారంభం.
- కొత్త వ్యాపారం, దుకాణం, కొత్త ఉద్యోగంలో చేరడం.
- కొత్త వాహనం, బంగారం, ఆస్తి కొనుగోలు.
- ముఖ్యమైన ప్రయాణాలు మొదలుపెట్టడం.
నిశ్చింతగా చేయవచ్చు
- నిత్య పూజ, జపం, దైవ స్మరణ – వీటికి ఏ సమయమూ అడ్డు కాదు.
- ఇప్పటికే జరుగుతున్న రోజువారీ పనులు, ఉద్యోగం, చదువు.
- కొన్ని ప్రాంతాల్లో రాహుకాలంలోనే దుర్గాదేవికి, రాహువుకు ప్రత్యేక పూజ చేసే ఆచారం ఉంది – మంగళవారం, శుక్రవారం రాహుకాల దుర్గా పూజ ప్రసిద్ధం.
ఈ కాలాలు భయపడటానికి కాదు, ముఖ్యమైన ప్రారంభాలకు మంచి సమయం ఎంచుకోవడానికి ఒక మార్గదర్శకం మాత్రమే. ఆసుపత్రి, అత్యవసర పరిస్థితుల్లో సమయం కోసం ఆగకూడదు.
ముఖ్యాంశాలు
- రాహుకాలం, యమగండం, గుళిక – పగటిలో 8వ వంతు, వారాన్ని బట్టి మారుతాయి.
- దుర్ముహూర్తం – సుమారు 48 నిమిషాలు, రోజుకు ఒకటి లేదా రెండు.
- వర్జ్యం, అమృత ఘడియలు – నక్షత్రం ఆధారంగా, సుమారు 4 ఘడియలు.
- అభిజిత్ ముహూర్తం – మధ్యాహ్నం చుట్టూ ఉండే శుభ సమయం.
- సమయాలు ఊరిని బట్టి మారుతాయి; స్థానిక పంచాంగం చూడండి.
- పూజ, జపం ఏ సమయంలోనైనా చేయవచ్చు; అత్యవసరాల్లో ముహూర్తం కోసం ఆగకండి.

