నవగ్రహాలు అంటే జ్యోతిష శాస్త్రంలో, ఆలయ ఆరాధనలో పూజించే తొమ్మిది గ్రహ దేవతలు: సూర్యుడు, చంద్రుడు, కుజుడు (అంగారకుడు), బుధుడు, గురువు (బృహస్పతి), శుక్రుడు, శని, రాహువు, కేతువు. ప్రతి గ్రహానికి ఒక వారం, రంగు, ధాన్యం సంప్రదాయంగా ముడిపడి ఉన్నాయి. చాలా శివాలయాల్లో ఉండే నవగ్రహ మండపంలో ప్రదక్షిణ చేసి, నవధాన్యాలు, దీపం సమర్పించి పూజించడం సాధారణ విధానం.
నవగ్రహాలు ఎవరు?
నవగ్రహాలు కేవలం ఆకాశంలోని గ్రహాలు మాత్రమే కాదు; భక్తులు వీరిని పరమేశ్వరుని ఆజ్ఞ ప్రకారం కర్మఫలాలను అందించే దేవతలుగా ఆరాధిస్తారు. వీరిలో రాహువు, కేతువు ఛాయా గ్రహాలు; వీరికి భౌతిక గ్రహ రూపం లేదు. అమృత మథన సమయంలో దేవతల వరుసలో కూర్చొని అమృతం స్వీకరించిన స్వర్భానువు శిరస్సును విష్ణువు సుదర్శన చక్రంతో ఖండించగా, శిరస్సు రాహువుగా, శరీరం కేతువుగా మారిందని పురాణ కథనం.
ప్రతి గ్రహానికి చెందిన వారం, రంగు, ధాన్యం
కింది పట్టిక తెలుగు ప్రాంతాల్లో విస్తృతంగా పాటించే సంప్రదాయాన్ని చూపిస్తుంది. కొన్ని ప్రాంతాలు, కుటుంబాల్లో స్వల్ప తేడాలు ఉండవచ్చు.
| గ్రహం | వారం | రంగు | ధాన్యం |
|---|---|---|---|
| సూర్యుడు | ఆదివారం | ఎరుపు | గోధుమలు |
| చంద్రుడు | సోమవారం | తెలుపు | బియ్యం |
| కుజుడు | మంగళవారం | ఎరుపు | కందులు |
| బుధుడు | బుధవారం | ఆకుపచ్చ | పెసలు |
| గురువు | గురువారం | పసుపు | శనగలు |
| శుక్రుడు | శుక్రవారం | తెలుపు | బొబ్బర్లు |
| శని | శనివారం | నలుపు / నీలం | నువ్వులు |
| రాహువు | — | నలుపు / పొగ రంగు | మినుములు |
| కేతువు | — | రంగురంగుల / పొగ రంగు | ఉలవలు |
రాహు కేతువులకు ప్రత్యేక వారం లేదు. అయితే చాలామంది రాహుకాల సమయంలో రాహువుకు, మంగళ లేదా శనివారాల్లో రాహు కేతువులకు పూజలు చేస్తారు.
నవధాన్యాలు అంటే ఏమిటి?
పై పట్టికలోని తొమ్మిది ధాన్యాలను కలిపి నవధాన్యాలు అంటారు: గోధుమలు, బియ్యం, కందులు, పెసలు, శనగలు, బొబ్బర్లు, నువ్వులు, మినుములు, ఉలవలు. నవగ్రహ శాంతి, హోమాలు, గృహప్రవేశం, వివాహం వంటి శుభకార్యాలలో నవధాన్యాలను ఉపయోగిస్తారు. ఆలయ నవగ్రహ మండపంలో ఆయా గ్రహాల వద్ద కొద్దిగా ధాన్యం ఉంచడం, లేదా ధాన్య దానం చేయడం కూడా ఆచారం.
ఆలయంలో నవగ్రహ ప్రదక్షిణ ఎలా చేయాలి?
- ముందుగా ఆలయంలోని ప్రధాన దైవాన్ని దర్శించుకోవడం చాలా ఆలయాల్లో ఆచారం; స్థానిక సంప్రదాయం వేరైతే అర్చకుల సూచన పాటించండి.
- నవగ్రహ మండపం వద్ద చేతులు జోడించి నమస్కరించండి.
- మండపం చుట్టూ సాధారణంగా తొమ్మిది ప్రదక్షిణలు చేస్తారు; కొందరు ఏడు లేదా పదకొండు చేస్తారు.
- ప్రదక్షిణ సమయంలో నవగ్రహ నామాలు లేదా "ఓం నవగ్రహేభ్యో నమః" అని మనసులో స్మరించవచ్చు.
- నువ్వుల నూనె దీపం, నవధాన్యాలు లేదా ఆయా రంగు వస్త్రాలు సమర్పించవచ్చు.
- చాలా ఆలయాల్లో నవగ్రహ విగ్రహాలను భక్తులు తాకకూడదనే నియమం ఉంది; దానిని గౌరవించండి.
ఇంట్లో నవగ్రహ పూజ
ఇంట్లో రోజువారీ దీపారాధనలో నవగ్రహ స్తోత్రం పఠించడం సులభమైన మార్గం. నవగ్రహ శాంతి హోమం వంటి విశేష పూజలు శాస్త్రోక్తంగా జరగాలి కాబట్టి, వాటిని కుటుంబ పురోహితుల ఆధ్వర్యంలోనే చేయించుకోవడం మంచిది.
నవగ్రహ స్తోత్రం ఏమిటి?
ఇంట్లో రోజూ పఠించడానికి అత్యంత ప్రసిద్ధమైనది వేదవ్యాస మహర్షికి ఆపాదించబడిన నవగ్రహ స్తోత్రం. ఇందులో ఒక్కో గ్రహానికి ఒక్కో శ్లోకం చొప్పున తొమ్మిది శ్లోకాలు, చివరలో ఫలశ్రుతి ఉంటాయి. సూర్యుని గురించిన మొదటి శ్లోకం ఇది:
జపాకుసుమ సంకాశం కాశ్యపేయం మహాద్యుతిం, తమోరిం సర్వపాపఘ్నం ప్రణతోస్మి దివాకరం
మందార పువ్వు వంటి ఎరుపు కాంతి గలవాడు, కశ్యప మహర్షి కుమారుడు, చీకటిని తొలగించేవాడు అయిన సూర్యునికి నమస్కరిస్తున్నాను అని దీని భావం. ఇలాగే మిగతా ఎనిమిది శ్లోకాలు ఒక్కో గ్రహ స్వరూపాన్ని వర్ణిస్తాయి. ఉదయం దీపారాధన తర్వాత ఈ స్తోత్రాన్ని ఒకసారి పఠించడం కొన్ని నిమిషాల్లోనే పూర్తయ్యే సులభమైన సాధన. నమ్మకమైన పుస్తకం నుంచి లేదా పెద్దల దగ్గర ఉచ్చారణ నేర్చుకోండి.
రత్నాల విషయంలో జాగ్రత్త
ప్రతి గ్రహానికి ఒక రత్నం సంప్రదాయంగా చెప్పబడినప్పటికీ, రత్నాలు ధరించడం వ్యక్తిగత నిర్ణయం. ఖరీదైన రత్నాలు కొనే ముందు అనుభవజ్ఞులైన పండితుల సలహా తీసుకోండి; భక్తి, సత్ప్రవర్తన, దానం కంటే ఏ రత్నమూ గొప్పది కాదని పెద్దలు చెబుతారు.
ప్రసిద్ధ నవగ్రహ క్షేత్రాలు ఏవి?
శ్రీకాళహస్తి
ఆంధ్రప్రదేశ్లోని శ్రీకాళహస్తీశ్వర ఆలయం పంచభూత క్షేత్రాల్లో వాయు లింగ క్షేత్రం. ఇక్కడ రాహు కేతు సర్ప దోష నివారణ పూజలు చాలా ప్రసిద్ధి చెందాయి. గ్రహణ సమయాల్లో కూడా ఈ ఆలయం తెరిచి ఉంటుందని ప్రసిద్ధి. పూజల సమయాలు, టికెట్ల వివరాల కోసం దేవస్థానం అధికారిక సమాచారాన్ని మాత్రమే చూడండి.
తమిళనాడులోని నవగ్రహ ఆలయాలు
కుంభకోణం పరిసరాల్లో ఒక్కో గ్రహానికి ప్రత్యేక ఆలయం ఉంది. వాటిని కలిపి నవగ్రహ యాత్రగా దర్శిస్తారు:
- సూర్యుడు — సూర్యనార్ కోయిల్
- చంద్రుడు — తింగళూర్
- కుజుడు — వైదీశ్వరన్ కోయిల్
- బుధుడు — తిరువెణ్కాడు
- గురువు — ఆలంగుడి
- శుక్రుడు — కంజనూర్
- శని — తిరునళ్ళారు
- రాహువు — తిరునాగేశ్వరం
- కేతువు — కీళ్పెరుంపళ్ళం
నవగ్రహ పూజలో గుర్తుంచుకోవలసినవి
- గ్రహ పూజ భయంతో కాక భక్తి, కృతజ్ఞతతో చేయాలి.
- జాతక విషయాలు, దోష నివారణల గురించి అనుభవజ్ఞులైన పండితుల సలహా మాత్రమే తీసుకోండి; భయపెట్టి ఖరీదైన పూజలు అమ్మే వారి పట్ల జాగ్రత్తగా ఉండండి.
- ఉపవాసం చేయాలనుకుంటే ఆరోగ్యాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకోండి; అవసరమైతే వైద్యుల సలహా తీసుకోండి.
- ధాన్య దానం, అన్నదానం వంటి సేవ నవగ్రహ ఆరాధనలో ముఖ్యమైన భాగంగా పెద్దలు చెబుతారు.
ముఖ్యాంశాలు
- నవగ్రహాలు: సూర్యుడు, చంద్రుడు, కుజుడు, బుధుడు, గురువు, శుక్రుడు, శని, రాహువు, కేతువు.
- ఏడు గ్రహాలకు వారాలు ఉన్నాయి; రాహు కేతువులు ఛాయా గ్రహాలు.
- నవధాన్యాలు: గోధుమలు, బియ్యం, కందులు, పెసలు, శనగలు, బొబ్బర్లు, నువ్వులు, మినుములు, ఉలవలు.
- నవగ్రహ మండపంలో సాధారణంగా తొమ్మిది ప్రదక్షిణలు చేస్తారు; విగ్రహాలను తాకకూడదనే నియమం చాలా చోట్ల ఉంది.
- శ్రీకాళహస్తి రాహు కేతు పూజలకు, కుంభకోణం పరిసరాలు నవగ్రహ యాత్రకు ప్రసిద్ధి.

