నామకరణం (బారసాల): శిశువుకు సంప్రదాయంగా పేరు పెట్టే విధానం

నామకరణం షోడశ సంస్కారాల్లో ఒకటి – శిశువుకు శుభ ముహూర్తంలో, పూజలతో పేరు పెట్టే వేడుక. తెలుగు కుటుంబాల్లో దీన్ని సాధారణంగా బారసాల అని పిలుస్తారు; చాలా ఇళ్లలో ఇది 21వ రోజున, కొందరి ఇళ్లలో 11వ లేదా 12వ రోజున జరుగుతుంది. పుట్టిన నక్షత్ర పాదానికి చెందిన అక్షరంతో పేరు మొదలుపెట్టడం విస్తృతంగా పాటించే సంప్రదాయం.

నామకరణం ఎప్పుడు చేస్తారు?

గృహ్య సూత్రాల్లో జననం తర్వాత పదో రోజు దాటిన తర్వాత, అంటే 11వ లేదా 12వ రోజున నామకరణం చేయమని చెప్పబడిందని పెద్దలు చెబుతారు. అయితే ఆచరణలో కుటుంబాలను బట్టి రోజులు మారుతాయి.

రోజు	ఎవరు ఎక్కువగా పాటిస్తారు
11వ రోజు	పురుడు (సూతకం) ముగిసిన వెంటనే చేసే కుటుంబాలు
12వ లేదా 16వ రోజు	కొన్ని వర్గాలు, ప్రాంతాల ఆచారం
21వ రోజు	తెలుగు ఇళ్లలో బారసాలకు అత్యంత సాధారణమైన రోజు
తర్వాతి శుభదినం	తల్లి, బిడ్డ ఆరోగ్యం లేదా ప్రయాణాల కారణంగా వాయిదా వేసినప్పుడు

రోజుతో పాటు తిథి, వారం, నక్షత్రం కూడా శుభంగా ఉండాలని చాలా మంది పురోహితులను సంప్రదించి ముహూర్తం పెట్టించుకుంటారు.

నక్షత్ర అక్షరాల భావన ఏమిటి?

జ్యోతిష్యంలో 27 నక్షత్రాలు ఉన్నాయి; ప్రతి నక్షత్రానికి నాలుగు పాదాలు. ప్రతి పాదానికి ఒక ప్రత్యేక అక్షరం (ధ్వని) కేటాయించబడింది – మొత్తం 108 అక్షరాలు. శిశువు పుట్టిన సమయంలో చంద్రుడు ఉన్న నక్షత్ర పాదాన్ని బట్టి ఆ అక్షరాన్ని గుర్తిస్తారు.

• ఉదాహరణకు అశ్విని నక్షత్రం నాలుగు పాదాలకు చు, చె, చో, ల అనే అక్షరాలు సంప్రదాయంగా చెబుతారు.
• పుట్టిన సమయం, ప్రదేశం ఆధారంగా పురోహితులు లేదా జ్యోతిష్యులు కచ్చితమైన నక్షత్ర పాదాన్ని చెబుతారు.
• కొన్ని కుటుంబాలు ఈ అక్షరంతో ఒక “నక్షత్ర నామం” పెట్టి, వ్యవహారంలో వేరే పేరు వాడతారు.
• మరికొందరు కుల దైవం, తాతయ్య-నానమ్మల పేర్లను పెట్టే ఆచారం పాటిస్తారు.

నక్షత్ర అక్షరం తప్పనిసరి నియమం కాదు; ఇది ఒక సంప్రదాయ మార్గదర్శకం మాత్రమే. కుటుంబ ఆచారమే ముఖ్యం.

మంచి పేరు ఎంచుకోవడానికి సూచనలు

• అర్థం శుభమైనదిగా, దైవం, ప్రకృతి లేదా మంచి గుణాలకు సంబంధించినదిగా ఉండాలి.
• పలకడానికి, రాయడానికి సులభంగా ఉండాలి.
• ఇంటి పేరుతో కలిసి వినసొంపుగా ఉండాలి.
• పెద్దల పేర్లు పెట్టేటప్పుడు కుటుంబంలో అందరి అంగీకారం తీసుకోవడం మంచిది.

చాలా తెలుగు కుటుంబాలు శ్రీరాముడు, శ్రీకృష్ణుడు, శివుడు, అమ్మవారి సహస్రనామాల్లోని పేర్లను ఎంచుకుంటారు. పేరు అర్థం తెలియకపోతే ఇంట్లోని పెద్దలను లేదా పురోహితులను అడిగి తెలుసుకోవడం మంచిది; పిల్లలు పెద్దయ్యాక తమ పేరు అర్థం తెలుసుకోవడం వారికి గర్వకారణంగా ఉంటుంది.

నామకరణం వేడుక దశలు

పురోహితుల సంప్రదాయాన్ని బట్టి క్రమం కొద్దిగా మారుతుంది. చాలా కుటుంబాల్లో కనిపించే స్థూల క్రమం:

1. శుద్ధి: ఇల్లు శుభ్రం చేసి, తల్లి, బిడ్డ స్నానం చేసి కొత్త బట్టలు ధరిస్తారు. పుణ్యాహవాచనంతో పురుడు శుద్ధి చేస్తారు.
2. గణపతి పూజ, సంకల్పం: తండ్రి గోత్రం, శిశువు జన్మ నక్షత్రం చెప్పి సంకల్పం చేస్తారు.
3. నవగ్రహ పూజ లేదా హోమం: కొన్ని కుటుంబాలు శిశువు ఆయుష్షు, ఆరోగ్యం కోసం చేయిస్తారు.
4. పేరు చెప్పడం: తండ్రి లేదా తాత శిశువు కుడి చెవిలో మెల్లగా పేరు చెబుతారు. చాలా ఇళ్లలో పళ్లెంలో పోసిన బియ్యం మీద బంగారు ఉంగరంతో పేరు రాస్తారు.
5. ఉయ్యాల వేడుక: బారసాలలో శిశువును అలంకరించిన ఉయ్యాలలో వేసి, ముత్తైదువలు జోల పాటలు పాడతారు. ఇది తెలుగు బారసాలలో ప్రత్యేక ఆకర్షణ.
6. ఆశీర్వాదం: పెద్దలు అక్షతలు వేసి ఆశీర్వదిస్తారు; బంధువులు కానుకలు ఇస్తారు.
7. భోజనం, తాంబూలం: అతిథులకు భోజనం, ముత్తైదువలకు తాంబూలం ఇస్తారు.

మేనమామ, అమ్మమ్మ ఇంటి పాత్ర

చాలా తెలుగు కుటుంబాల్లో బారసాలకు మేనమామ ప్రత్యేకంగా కానుకలు తెస్తారు. శిశువుకు మొదటి బట్టలు, వెండి లేదా బంగారు ఆభరణాలు అమ్మమ్మ ఇంటి వైపు నుంచి రావడం చాలా చోట్ల ఆనవాయితీ. ఈ ఆచారాలు ప్రాంతాన్ని, కుటుంబాన్ని బట్టి మారుతాయి.

ఇంట్లో సరళంగా నామకరణం చేసుకోవాలంటే?

పెద్ద వేడుక చేయలేని పరిస్థితుల్లో కూడా నామకరణాన్ని ఇంట్లో సరళంగా, శ్రద్ధగా చేసుకోవచ్చు. ముఖ్యమైనది శుద్ధి, దైవ ప్రార్థన, పెద్దల ఆశీర్వాదం.

1. ఇల్లు శుభ్రం చేసి, పూజగదిలో దీపం వెలిగించండి.
2. పసుపు గణపతిని పూజించి, కుల దైవాన్ని, ఇష్ట దైవాన్ని స్మరించండి.
3. పళ్లెంలో బియ్యం పోసి, ఎంచుకున్న పేరును రాసి, శిశువు చెవిలో పేరు చెప్పండి.
4. ఇంట్లోని పెద్దలు అక్షతలు వేసి ఆశీర్వదించాలి; దేవుడికి నైవేద్యం పెట్టి హారతి ఇవ్వండి.

తర్వాత వీలైనప్పుడు దగ్గరలోని దేవాలయంలో శిశువు పేరుతో అర్చన చేయించుకోవడం కూడా చాలా కుటుంబాలు పాటిస్తాయి. ప్రభుత్వ జనన ధృవీకరణ పత్రంలో పేరు నమోదు చేయించడం కూడా మర్చిపోకండి.

ఆరోగ్య జాగ్రత్తలు

నవజాత శిశువుకు రోగనిరోధక శక్తి ఇంకా పూర్తిగా ఏర్పడదు. అందుకే ఎక్కువ మంది అతిథులు బిడ్డను ఎత్తుకోవడం, ముద్దాడటం తగ్గించాలి; హోమం పొగ, పెద్ద శబ్దాల నుంచి బిడ్డను దూరంగా ఉంచాలి. తల్లి విశ్రాంతికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. సందేహాలుంటే శిశువైద్యులను సంప్రదించండి.

ముఖ్యాంశాలు

• నామకరణం (బారసాల) శిశువుకు పేరు పెట్టే సంస్కారం.
• 11వ, 12వ లేదా 21వ రోజు – కుటుంబ ఆచారం ప్రకారం చేస్తారు; తెలుగు ఇళ్లలో 21వ రోజు ఎక్కువ.
• 27 నక్షత్రాలు × 4 పాదాలు = 108 అక్షరాలు; జన్మ నక్షత్ర పాదాక్షరంతో పేరు పెట్టడం సంప్రదాయం.
• ప్రధాన ఘట్టాలు: శుద్ధి, గణపతి పూజ, చెవిలో పేరు చెప్పడం, బియ్యం మీద పేరు రాయడం, ఉయ్యాల వేడుక.
• శిశువు ఆరోగ్యం, తల్లి విశ్రాంతి అన్నింటికంటే ముఖ్యం.