నమస్కారం

వి

శ్రీ విష్ణు షట్పదీ స్తోత్రం

సంపాదకత్వం: నవీకరణ
స్తోత్రంశ్రీ మహావిష్ణువు
0 వీక్షణలు

శ్రీ విష్ణు షట్పదీ స్తోత్రం

అవినయమపనయ విష్ణో
దమయ మనః శమయ విషయమృగతృష్ణాం |
భూతదయాం విస్తారయ
తారయ సంసారసాగరతః || 1 ||

దివ్యధునీమకరందే
పరిమళపరిభోగసచ్చిదానందే |
శ్రీపతిపదారవిందే
భవభయఖేదచ్ఛిదే వందే || 2 ||

సత్యపి భేదాపగమే
నాథ తవాఽహం న మామకీనస్త్వం |
సాముద్రో హి తరంగః
క్వచన సముద్రో న తారంగః || 3 ||

ఉద్ధృతనగ నగభిదనుజ
దనుజకులామిత్ర మిత్రశశిదృష్టే |
దృష్టే భవతి ప్రభవతి
న భవతి కిం భవతిరస్కారః || 4 ||

మత్స్యాదిభిరవతారై-
-రవతారవతావతా సదా వసుధాం |
పరమేశ్వర పరిపాల్యో
భవతా భవతాపభీతోఽహం || 5 ||

దామోదర గుణమందిర
సుందరవదనారవింద గోవింద |
భవజలధిమథనమందర
పరమం దరమపనయ త్వం మే || 6 ||

నారాయణ కరుణామయ
శరణం కరవాణి తావకౌ చరణౌ |
ఇతి షట్పదీ మదీయే
వదనసరోజే సదా వసతు || 7 ||

ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్యస్య శ్రీగోవిందభగవత్పూజ్యపాదశిష్యస్య శ్రీమచ్ఛంకరభగవతః కృతౌ షట్పదీ స్తోత్రం సంపూర్ణం |

అర్థం

1. [అవినయమపనయ విష్ణో… — విష్ణు, మనోధైర్యాన్నీ సంయమించునివాడు; మనస్సుని దమయి, వాపర్స్-భావాలని శాంతంచేసి, భూతరూపాలపై కరుణ ప్రసారం చేసి, సంసారసరుగును బయటకు తీర్చివేయుచున్నావన్న ప్రార్థన.]
 2. [దివ్యధునీమకరందే… — విష్ణు స్వరూపం దివ్యమధురత, సచ్చిదానంద సౌరభ్యం; పాదారవిందం ఆశ్రయం అవుతూ భవభయాన్ని క్షయింపజేసును.]
 3. [సత్యపి భేదాపగమే… — నాథా! నీతిలోనూ సత్యంలోనూ నా ఆశావహత; సముద్రాన్ని తరం చేయగలవాని నీదైనవాడని నమ్మకంతో వందిస్తున్నాను.]
 4. [ఉద్ధృతనగ నగభిదనుజ… — ఉన్నతమైన వీరత్వంతో, ధనుజులపై విజయసంతోషంతో స్థితమైనది చూసి భక్తి వేస్తున్నట్లు; నీ ప్రసాదమే ప్రభవనికి కారణమని గుర్తుచేస్తుంది.]
 5. [మత్స్యాదిభిరవతారై… — మత్స్యకూర్మ వరాహ నృసింహాది అవతారుల ద్వారా సర్వభూమిని పునరుద్ధరించి పరిపాలించినా నీ మహిమ కావ్యంగా అభ్యర్థన.]
 6. [దామోదర గుణమందిర… — దామోదర రూపం, గోవింద హాస్యాన్ని కలిగించే రూపం; నరసార్ధక శట్లతో సముద్రమథనానికి తుల్యం చేసిన నీ గొప్పత్వానికి వినమ्र వందనం.]
 7. [నారాయణ కరుణామయ… — నారాయణా! కరుణామూర్తిగా నీ పాదాల శరణం కొల్పోయి రచయిత ప్రార్ధనగా ఈ శ్లోకమును ప్రతిరోజూ పదునుగా పలుకునివ్వును.]

సారాంశం:
విష్ణు షట్పదీ స్తోత్రం సూటిగా, హృదయపూర్వకంగా విష్ణుని అయశ్వర్యమును, అవతారల మహత్యమును, భక్తి-శరణాగత ఫలములను పిలుస్తుంది. ప్రతి శ్లోకము విష్ణుని ఒక గుణాన్నిఅభివర్ణిస్తుంది — చిత్తశాంతి, దివ్యసౌందర్యం, న్యాయపరమైన పరిపాలన, అవతారాల మధ్యింతితత్వం, సముద్రమథన సారూప్యత మరియు దయామూర్తిగా పాద శరణాగతత్వం. ఇది చిన్న, అయినా ప్రభావవంతమైన మంగళస్వరూపమై భక్తుని సంసారం తత్క్షణం నుండి విముక్తి పరచగలదు; నిరంతర పఠనంతో భక్తికి భరోసా, రక్షణ, మరియు అంతిమ ఆశ్రయం ప్రసాదిస్తుంది.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

విష్ణు షట్పదీ స్తోత్రానికి షట్పదీ అనే పేరు ఎందుకు వచ్చింది?
షట్పది అంటే ఆరు కాళ్లది, అంటే తుమ్మెద; ఈ స్తోత్రంలో ప్రార్థనగా ఆరు శ్లోకాలు ఉన్నాయి. “ఇతి షట్పదీ మదీయే వదనసరోజే సదా వసతు” అనే ఏడో శ్లోకం ఈ తుమ్మెద నా ముఖపద్మంలో ఎప్పుడూ నివసించాలని ఆ పేరునే చమత్కారంగా వాడుకుంటుంది.
విష్ణు షట్పదీ స్తోత్రాన్ని ఎవరు రచించారు?
శ్రీ గోవింద భగవత్పాదుల శిష్యులైన శంకర భగవత్పాదుల కృతి అని స్తోత్రం చివరి వాక్యం చెబుతుంది. ఆదిశంకరాచార్యుల రచనలకు సాధారణంగా కనిపించే ముగింపు వాక్యం ఇదే.
విష్ణు షట్పదీ మొదటి శ్లోకంలో భక్తుడు ఏమి అడుగుతాడు?
“అవినయమపనయ విష్ణో” అంటూ తనలోని అహంకారాన్ని తొలగించమని, మనసును అదుపులో పెట్టి విషయాలనే ఎండమావుల దాహాన్ని చల్లార్చమని కోరుతాడు. జీవులపై దయను విస్తరింపజేసి సంసార సాగరం దాటించమని కూడా అదే శ్లోకంలో ప్రార్థిస్తాడు.
షట్పదీ స్తోత్రం మూడో శ్లోకంలోని అల, సముద్రం పోలిక ఏమిటి?
భేదం తొలగిపోయినా “నేను నీవాడినే, నీవు నావాడివి కావు” అని ఆ శ్లోకం చెబుతుంది. అల సముద్రానిదే గానీ సముద్రం ఎప్పుడూ అలది కాదు అనే పోలికతో శంకరులు అద్వైతాన్నీ భక్తినీ కలిపి చూపారని పెద్దలు వివరిస్తారు.
విష్ణు షట్పదీ స్తోత్రం చదవడానికి ఎంత సమయం పడుతుంది?
ఇందులో ఏడు చిన్న శ్లోకాలే ఉన్నాయి కాబట్టి నెమ్మదిగా చదివినా సుమారు రెండు నిమిషాలు పడుతుంది. సులువుగా కంఠస్థం అవుతుంది కాబట్టి చాలామంది రోజువారీ విష్ణు పూజకు ముందు దీనిని చదువుతారు.

వ్యాఖ్యలు

వ్యాఖ్య రాయడానికి లాగిన్ అవ్వండి

వ్యాఖ్యలు లోడ్ అవుతున్నాయి...