శ్రీ త్రిపురసుందరీ స్తోత్రం
ధ్యానం |
బాలార్కమండలాభాసాం చతుర్బాహాం త్రిలోచనాం |
పాశాంకుశ శరాఞ్శ్చాపాన్ ధారయంతీం శివాం భజే || 1 ||
బాలార్కయుతతైజసాం త్రినయనాం రక్తాంబరోల్లాసినీం |
నానాలంకృతిరాజమానవపుషం బాలేందు యుక్ శేఖరాం |
హస్తైరిక్షుధనుః సృణిం సుమశరాం పాశం ముదాబిభ్రతీం
శ్రీచక్రస్థిత సుందరీం త్రిజగతామాధారభూతాం భజే || 2 ||
పద్మరాగ ప్రతీకాశాం సునేత్రాం చంద్రశేఖరాం
నవరత్నలసద్భూషాం భూషితాపాదమస్తకాం || 3 ||
పాశాంకుశౌ పుష్ప శరాన్ దధతీం పుండ్రచాపకం
పూర్ణ తారుణ్య లావణ్య తరంగిత కళేబరాం || 4 ||
స్వ సమానాకారవేషకామేశాశ్లేష సుందరాం |
చతుర్భుజే చంద్రకళావతంసే
కుచోన్నతే కుంకుమ రాగ శ్రోణే
పుండ్రేక్షు పాశాంకుశ పుష్పబాణ హస్తే
నమస్తే జగదేక మాతః ||
స్తోత్రం ||
శ్రీం బీజే నాద బిందుద్వితయ శశి కళాకారరూపే స్వరూపే
మాతర్మే దేహి బుద్దిం జహి జహి జడతాం పాహిమాం దీన దీనం |
అజ్ఞాన ధ్వాంత నాశక్షమరుచిరుచిర ప్రోల్లసత్పాద పద్మే
బ్రహ్మేశాద్యఃసురేంద్రైః సురగణ వినతైః సంస్తుతాం త్వాం నమామి || 1 ||
కల్పో సంపరణ కల్పిత తాండవస్య
దేవస్య ఖండపరశోః పరభైరవస్య |
పాశాంకుశైక్షవశరాసన పుష్పబాణా
ససాక్షిణీ విజయతే తవ మూర్తిరేకా || 2 ||
హ్రీంకారమేవ తవనామ గృణంతి యేవా
మాతః త్రికోణనిలయే త్రిపురే త్రినేత్రే |
త్వత్సంస్మృతౌ యమభటాభి భవం విహాయ
దీవ్యంతి నందన వనే సహలోకపాలైః || 3 ||
ఋణాంకానల భానుమండలలసచ్ఛ్రీచక్రమధ్యేస్థితాం
బాలార్కద్యుతి భాసురాం కరతలైః పాశాంకుశౌ బిభ్రతీం |
చాపం బాణమపి ప్రసన్నవదనాం కౌసుంభవస్త్రాన్వితాం
తాం త్వాం చంద్రకళావతంసముకుటాం చారుస్మితాం భావయే || 4 ||
సర్వజ్ఞతాం సదసివాక్పటుతాం ప్రసూతే
దేవి త్వదంఘ్రి నరసిరుహయోః ప్రణామః |
కించిత్స్ఫురన్ముకుటముజ్వలమాతపత్రం
ద్వౌచామరే చ మహతీం వసుధాం దధాతి || 5 ||
కళ్యాణవృష్టిభిరివామృతపూరితాభిః
లక్ష్మీ స్వయంవరణమంగళదీపకాభిః |
సేవాభిరంబ తవపాదసరోజమూలే
నాకారికిమ్మనసి భక్తిమతాం జనానాం || 6 ||
శివశక్తిః కామః క్షితిరథరవిః శాంత కిరణః
స్మరో హంసః శక్రస్తదను చ పరామారహరయః |
అమీ హృల్లేఖాభిస్తి సృభిరవసానేషు ఘటితా
భజంతే వర్ణాస్తే తవజనని నామవయవతాం || 7 ||
కదాకాలే మాతః కథయకలితా లక్తకరసం
పిబేయం విద్యార్ధీ తవ చరణ నిర్ణేజనజలం |
ప్రకృత్యా మూకానామపి చ కవితా కారణతయా
సదాధత్తే వాణీ ముఖకమల తాంబూల రసతాం || 8 ||
అర్థం
ఈ శ్రీ త్రిపురసుందరీ స్తోత్రం, దేవిని శ్రీచక్రంలో ధ్యానించే విధంగా, ఆమె దివ్యరూపాన్ని అతి మాధుర్యంతో వర్ణించే అద్భుతమైన శక్తి-స్తుతి. ధ్యానశ్లోకాలలో దేవి బాలార్కమండలంలా కాంతివంతమైన, త్రినేత్రసుందరి, పాశాంకుశ ధనుస్సుబాణాలను ధరించిన, శివతత్త్వంలో ఐక్యతగా నిలిచే రూపిణిగా దర్శనమిస్తుంది. ఆమె శ్రీచక్రంలో ప్రకాశమానమై, నవరత్నాభరణాలతో అలంకరించబడి, పూర్ణతారుణ్యంతో వికసించిన సౌందర్యస్వరూపిణిగా చూపబడుతుంది.
ఆమె పాశం (ఆసక్తులను అదుపుచేయు శక్తి), అంకుశం (మార్గనిర్దేశనం), పుష్పబాణాలు (శుద్ధప్రేరణ), చాపం (సృజనశక్తి) అనే వైదికార్థాలతో ఈ స్తోత్రం లోతైన తత్త్వాన్ని సూచిస్తుంది. త్రిపురసుందరీ “జగదేక మాత”గా—జగత్తంతటినీ పోషించే పరాశక్తిగా—ధ్యానించమని ఉపదేశిస్తుంది.
స్తోత్రపాఠంలో శ్రీం, హ్రీం వంటి శక్తి బీజాలు ఆమె పరమస్వరూపాన్ని ప్రకటిస్తాయి. దేవి అజ్ఞానం తొలగించి జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించే వాక్దేవత, శక్తి, చైతన్యరూపిణి. పరభైరవునితో కలసి జగత్తును నడిపించే శివశక్తి ఏకరూపం ఆమె మూర్తిమాత్రం. త్రికోణనిలయిగా, త్రినేత్రగా ప్రకటించబడిన ఆమెను స్మరించగానే యమదూతులు భయపడే శక్తి, నందనవనానందాన్ని ప్రసాదించే మంగళస్వరూపం అవుతుంది.
అనంతర శ్లోకాలలో ఆమె అజ్ఞానాంధకారాన్ని తొలగించే తేజస్సు, శ్రీచక్రమధ్య దివ్యప్రతిష్ఠ, పాశాంకుశ ధారణ, కౌసుంభవస్త్రసౌందర్యం, చంద్రకళావతంసం వంటి లక్షణాలు వివరించబడుతాయి. ఆమె పాదసేవ భక్తునికి సర్వజ్ఞత, వాక్పటుత్వం, ఐశ్వర్యం, కవితాసాహిత్య సామర్థ్యం అందిస్తుంది. చివరగా భక్తుడు తన అజ్ఞానాన్ని తొలగించమని, ఆమె పాదোদకాన్ని పానం చేయజేయమని ప్రార్థిస్తూ—ముకుడైనవారికీ వాక్ప్రసాదమిచ్చే దేవిని స్మరిస్తాడు.
ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించే వాడిలో శుద్ధభక్తి, జ్ఞానోదయం, కళాభివృద్ధి, వాక్పటుత్వం, మంగళభాగ్యం, పాపనాశనం కలుగుతాయి. త్రిపురసుందరీ దేవిని హృదయంలో ప్రతిష్ఠించే శక్తి ఈ స్తోత్రంలో అద్భుతంగా నిండి ఉంది.
Benefits:
• అజ్ఞానం, దోషాలు, మానసిక అంధకారం తొలగింపు
• వాక్పటుత్వం, కవితా ప్రతిభ, విద్యాభివృద్ధి
• శ్రీచక్ర అనుగ్రహం, శాంతి, మంగళం, రోగనివారణ
• భక్తికి ధారాళంగా ఆశీర్వాదం, అంతర్ముఖ ధ్యాన శక్తి
• శత్రు-దోష నివారణ, ప్రసన్నత, ఐశ్వర్యప్రాప్తి
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
శ్రీ త్రిపురసుందరీ స్తోత్రం అంటే ఏమిటి?
ఈ స్తోత్రాన్ని ఎప్పుడు పఠించాలి?
శ్రీ త్రిపురసుందరీ స్తోత్ర పఠనం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు ఏమిటి?
ఈ స్తోత్రాన్ని ఎవరు పఠించాలి?
ఈ స్తోత్రాన్ని ఎన్నిసార్లు పఠించాలి?
శ్రీ త్రిపురసుందరీ స్తోత్రం యొక్క మూలం ఏమిటి?
వ్యాఖ్యలు
వ్యాఖ్య రాయడానికి లాగిన్ అవ్వండి
వ్యాఖ్యలు లోడ్ అవుతున్నాయి...