శ్రీ సుబ్రహ్మణ్య హృదయ స్తోత్రం
అస్య శ్రీసుబ్రహ్మణ్యహృదయస్తోత్రమహామంత్రస్య, అగస్త్యో భగవాన్ ఋషిః, అనుష్టుప్ఛందః, శ్రీసుబ్రహ్మణ్యో దేవతా, సౌం బీజం, స్వాహా శక్తిః, శ్రీం కీలకం, శ్రీసుబ్రహ్మణ్య ప్రసాదసిద్ధ్యర్థే జపే వినియోగః ||
కరన్యాసః –
సుబ్రహ్మణ్యాయ అంగుష్ఠాభ్యాం నమః |
షణ్ముఖాయ తర్జనీభ్యాం నమః |
శక్తిధరాయ మధ్యమాభ్యాం నమః |
షట్కోణసంస్థితాయ అనామికాభ్యాం నమః |
సర్వతోముఖాయ కనిష్ఠికాభ్యాం నమః |
తారకాంతకాయ కరతలకరపృష్ఠాభ్యాం నమః ||
హృదయాది న్యాసః –
సుబ్రహ్మణ్యాయ హృదయాయ నమః |
షణ్ముఖాయ శిరసే స్వాహా |
శక్తిధరాయ శిఖాయై వషట్ |
షట్కోణసంస్థితాయ కవచాయ హుం |
సర్వతోముఖాయ నేత్రత్రయాయ వౌషట్ |
తారకాంతకాయ అస్త్రాయ ఫట్ |
భూర్భువస్సువరోమితి దిగ్బంధః ||
ధ్యానం |
షడ్వక్త్రం శిఖివాహనం త్రినయనం చిత్రాంబరాలంకృతం
వజ్రం శక్తిమసిం త్రిశూలమభయం ఖేటం ధనుశ్చక్రకం |
పాశం కుక్కుటమంకుశం చ వరదం దోర్భిర్దధానం సదా
ధ్యాయామీప్సిత సిద్ధిదం శివసుతం శ్రీద్వాదశాక్షం గుహం ||
లమిత్యాది పంచపూజాం కుర్యాత్ |
పీఠికా |
సత్యలోకే సదానందే మునిభిః పరివేష్టితం |
పప్రచ్ఛుర్మునయః సర్వే బ్రహ్మాణం జగతాం గురుం || 1 ||
భగవన్ సర్వలోకేశ సర్వజ్ఞ కమలాసన |
సదానంద జ్ఞానమూర్తే సర్వభూతహితే రత || 2 ||
బహుధా ప్రోక్తమేతస్య గుహస్య చరితం మహత్ |
హృదయం శ్రోతుమిచ్ఛామః తస్యైవ క్రౌంచభేదినః || 3 ||
బ్రహ్మోవాచ |
శృణ్వంతు మునయః సర్వే గుహ్యాద్గుహ్యతరం మహత్ |
సుబ్రహ్మణ్యస్య హృదయం సర్వభూతహితోదయం || 4 ||
సర్వార్థసిద్ధిదం పుణ్యం సర్వకార్యైక సాధనం |
ధర్మార్థకామదం గుహ్యం ధనధాన్యప్రవర్ధనం || 5 ||
రహస్యమేతద్దేవానాం అదేయం యస్య కస్యచిత్ |
సర్వమిత్రకరం గోప్యం తేజోబలసమన్వితం || 6 ||
ప్రవక్ష్యామి హితార్థం వః పరితుష్టేన చేతసా |
హృత్పద్మకర్ణికామధ్యే ధ్యాయేత్సర్వమనోహరం || 7 ||
అథ హృదయం |
సువర్ణమండపం దివ్యం రత్నతోరణరాజితం |
రత్నస్తంభసహస్రైశ్చ శోభితం పరమాద్భుతం || 8 ||
పరమానందనిలయం భాస్వత్సూర్యసమప్రభం |
దేవదానవగంధర్వగరుడైర్యక్షకిన్నరైః | || 9 ||
సేవార్థమాగతైః సిద్ధైః సాధ్యైరధ్యుషితం సదా |
మహాయోగీంద్రసంసేవ్యం మందారతరుమండితం || 10 ||
మణివిద్రుమవేదీభిర్మహతీభిరుదంచితం |
తన్మధ్యేఽనంతరత్న శ్రీచ్ఛటామండలశోభితం || 11 ||
రత్నసింహాసనం దివ్యం రవికోటిసమప్రభం |
సర్వాశ్చర్యమయం పుణ్యం సర్వతః సుపరిష్కృతం || 12 ||
తన్మధ్యేఽష్టదలం పద్మం ఉద్యదర్కప్రభోదయం |
నిగమాగమరోలంబలంబితం చిన్మయోదయం || 13 ||
దివ్యం తేజోమయం దివ్యం దేవతాభిర్నమస్కృతం |
దేదీప్యమానం రుచిభిర్విశాలం సుమనోహరం || 14 ||
తన్మధ్యే సర్వలోకేశం ధ్యాయేత్సర్వాంగసుందరం |
అనంతాదిత్యసంకాశం ఆశ్రితాభీష్టదాయకం || 15 ||
అచింత్యజ్ఞానవిజ్ఞానతేజోబలసమన్వితం |
సర్వాయుధధరం దివ్యం సర్వాశ్చర్యమయం గుహం || 16 ||
మహార్హ రత్నఖచిత షట్కిరీటవిరాజితం |
శశాంకార్ధకలారమ్య సముద్యన్మౌళిభూషణం || 17 ||
మదనోజ్జ్వలకోదండమంగళభ్రూవిరాజితం |
విస్తీర్ణారుణపద్మశ్రీ విలసద్ద్వాదశేక్షణం || 18 ||
చారుశ్రీవర్ణసంపూర్ణముఖశోభావిభాసురం |
మణిప్రభాసమగ్రశ్రీస్ఫురన్మకరకుండలం || 19 ||
లసద్దర్పణదర్పాఢ్య గండస్థలవిరాజితం |
దివ్యకాంచనపుష్పశ్రీనాసాపుటవిరాజితం || 20 ||
మందహాసప్రభాజాలమధురాధర శోభితం |
సర్వలక్షణలక్ష్మీభృత్కంబుకంధర సుందరం || 21 ||
మహానర్ఘమహారత్నదివ్యహారవిరాజితం |
సమగ్రనాగకేయూరసన్నద్ధభుజమండలం || 22 ||
రత్నకంకణసంభాస్వత్కరాగ్ర శ్రీమహోజ్జ్వలం |
మహామణికవాటాభవక్షఃస్థలవిరాజితం || 23 ||
అతిగాంభీర్యసంభావ్యనాభీనవసరోరుహం |
రత్నశ్రీకలితాబద్ధలసన్మధ్యప్రదేశకం || 24 ||
స్ఫురత్కనకసంవీతపీతాంబరసమావృతం |
శృంగారరససంపూర్ణ రత్నస్తంభోపమోరుకం || 25 ||
స్వర్ణకాహలరోచిష్ణు జంఘాయుగళమండలం |
రత్నమంజీరసన్నద్ధ రమణీయ పదాంబుజం || 26 ||
భక్తాభీష్టప్రదం దేవం బ్రహ్మవిష్ణ్వాదిసంస్తుతం |
కటాక్షైః కరుణాదక్షైస్తోషయంతం జగత్పతిం || 27 ||
చిదానందజ్ఞానమూర్తిం సర్వలోకప్రియంకరం |
శంకరస్యాత్మజం దేవం ధ్యాయేచ్ఛరవణోద్భవం || 28 ||
అనంతాదిత్యచంద్రాగ్ని తేజః సంపూర్ణవిగ్రహం |
సర్వలోకైకవరదం సర్వవిద్యార్థతత్త్వకం || 29 ||
సర్వేశ్వరం సర్వవిభుం సర్వభూతహితే రతం |
ఏవం ధ్యాత్వా తు హృదయం షణ్ముఖస్య మహాత్మనః || 30 ||
సర్వాన్కామానవాప్నోతి సమ్యక్ జ్ఞానం చ విందతి |
శుచౌ దేశే సమాసీనః శుద్ధాత్మా చరితాహ్నికః || 31 ||
ప్రాఙ్ముఖో యతచిత్తశ్చ జపేద్ధృదయముత్తమం |
సకృదేవ మనుం జప్త్వా సంప్రాప్నోత్యఖిలం శుభం || 32 ||
ఇదం సర్వాఘహరణం మృత్యుదారిద్ర్యనాశనం |
సర్వసంపత్కరం పుణ్యం సర్వరోగనివారణం || 33 ||
సర్వకామకరం దివ్యం సర్వాభీష్టప్రదాయకం |
ప్రజాకరం రాజ్యకరం భాగ్యదం బహుపుణ్యదం || 34 ||
గుహ్యాద్గుహ్యతరం భూయో దేవానామపి దుర్లభం |
ఇదం తు నాతపస్కాయ నాభక్తాయ కదాచన || 35 ||
న చాశుశ్రూషవే దేయం న మదాంధాయ కర్హిచిత్ |
సచ్ఛిష్యాయ కులీనాయ స్కందభక్తిరతాయ చ || 36 ||
సతామభిమతాయేదం దాతవ్యం ధర్మవర్ధనం |
య ఇదం పరమం పుణ్యం నిత్యం జపతి మానవః |
తస్య శ్రీ భగవాన్ స్కందః ప్రసన్నో భవతి ధ్రువం || 37 ||
ఇతి శ్రీస్కాందపురాణే సుబ్రహ్మణ్యహృదయస్తోత్రం ||
అర్థం
శ్రీ సుబ్రహ్మణ్య హృదయ స్తోత్రం అనేది స్కందపురాణంలో వచ్చిన అత్యంత పవిత్రమైన రహస్యసూత్రం. ఇందులో భగవాన్ సుబ్రహ్మణ్యుడి దివ్య హృదయాన్ని యోగీలు, దేవతలు, ఋషులు ఎలా ధ్యానిస్తారో అద్భుతంగా వర్ణించబడింది.
ఇది ఒక హృదయ-మండల ధ్యానం, అందులో:
• సువర్ణ మండపం,
• రత్నస్తంభాల వేలాది వరుసలు,
• అష్టదళ పద్మం,
• రత్నసింహాసనం,
• అనంత జ్యోతిస్వరూపం,
• ఆరు ముఖాలు, పన్నెండు లోచనాలు, శక్తి ఆయుధాలు,
• మణికుండలాలు, పుష్పశోభిత ముఖం, మహామంత్రమయ కాంతి
అన్నీ పరబ్రహ్మస్వరూపంగా విరాజిల్లుతాయి.
సుబ్రహ్మణ్యుడు:
• జ్ఞానరూపుడు,
• కరుణానిధి,
• భక్తల అభీష్టాలను తీర్చేవాడు,
• జ్యోతిర్మయుడు,
• తారకాసుర వధకుడు,
• సర్వకామప్రదాత
అని హృదయంలో ప్రకాశిస్తాడు.
ఈ హృదయస్థోత్రం యోగుల ధ్యానం కోసం రూపొందిన అత్యున్నత శాక్త–యోగ–స్కంద తత్త్వ సమ్మేళనం.
ఇది పఠన, జపన, ధ్యానాలన్నింటికీ శ్రేష్ఠమైన ప్రాణసూత్రంగా పరిగణించబడింది.
ముఖ్య భావాలు:
• స్కందుని అంతఃహృదయ మండలం పరమయోగానికి ద్వారం
• ధ్యానంలో ఆయన రూపం సూర్యకోటుల కాంతితో మెరిసుతుంది
• భక్తుని మనసులోని పాపభయాలు కరిగిపోతాయి
• శారీరక – మానసిక – ఆధ్యాత్మిక శక్తులు బలపడతాయి
• ధనం, ఆరోగ్యం, యశస్సు, సంతానం, తేజస్సు లభిస్తాయి
ప్రాధాన్యం:
ఇది గుహ్యాద్గుహ్యతరం — అత్యంత రహస్యమైన స్కంద హృదయ తత్త్వం.
భక్తి & శుద్ధి ఉన్నవారు మాత్రమే దీనిని జపించాలి అని శాస్త్రం చెబుతుంది.
సారాంశం:
ఈ హృదయ స్తోత్రం స్కందుడి దివ్యరూపాన్ని హృదయంలో దర్శింపజేసే మహా మంత్ర-ధ్యానం. రత్నభవనం, దివ్యసింహాసనం, అష్టదళ పద్మం మధ్య స్కందుని జ్ఞానరూప కాంతిని ధ్యానించే విధానాన్ని ఇది నేర్పుతుంది.
పఠించినవారికి:
• సర్వరోగ నాశనం
• ఆయుష్షు, శక్తి, తేజస్సు
• ధనం, సంతానం, విజయం
• శత్రునాశనం
• బాధల తొలగింపు
• భక్తి, జ్ఞానం, సమాధిశాంతి
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
శ్రీ సుబ్రహ్మణ్య హృదయ స్తోత్రం ఏమిటి?
ఈ స్తోత్రాన్ని ఎప్పుడు, ఎలా పఠించాలి?
శ్రీ సుబ్రహ్మణ్య హృదయ స్తోత్రం పఠించడం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు ఏమిటి?
ఈ స్తోత్రాన్ని ఎవరు పఠించవచ్చు?
ఈ స్తోత్రాన్ని ఎన్నిసార్లు జపించాలి?
శ్రీ సుబ్రహ్మణ్య హృదయ స్తోత్రం యొక్క మూలం ఏమిటి?
వ్యాఖ్యలు
వ్యాఖ్య రాయడానికి లాగిన్ అవ్వండి
వ్యాఖ్యలు లోడ్ అవుతున్నాయి...