శ్రీ శివ గద్యం (శ్రీ శివాపదాన దండక స్తోత్రం)
శైలాదికృతనిషేవణ కైలాసశిఖరభూషణ తత్వార్థగోచర చంద్రార్ధశేఖర పాశాయుధకులార్థ్యస్మితాపాంగ కోపారుణకటాక్ష భస్మితానంగ సస్మితాపాంగ ఊరీకృతవిభూతి దివ్యాంగరాగ గౌరీపరిగృహీతసవ్యాంగభాగ అంగానుషంగ పావితనరాస్థిదేశ గంగాతరంగభాసితజటాప్రదేశ వందనాభిరతాఖండల స్యందనాయితభూమండల ఆశ్రితదాసతాపసకదంబ చక్రీకృతార్కశీతకరబింబ ఆదృతపురాణవేతండ స్వీకృతసుమేరుకోదండ ఖర్వీకృతాసురమదానుపూర్వీవికాస-దర్వీకరేశ్వర గృహీతమౌర్వీవిలాస-వీణామునీంద్రఖ్యాపిత గరిమ పౌరుష బాణాధికార స్థాపితపరమపూరుష అనిలాశనవిహితనైపథ్య కమలాసనవిహితసారథ్య విశ్వాధికత్వపరికలితోపలంభ అశ్వాయితాద్యవచోగుంభ కుందస్మయహర కాంతిప్రకర మందస్మితలవ శాంతత్రిపుర నాదబిందుకళాభిజ్ఞాస్పద భూరిభద్ర స్వేదబిందులవావిర్భావిత వీరభద్రత్రస్తరక్షా పరతంత్రధ్వస్తదక్షాధ్వరతంత్ర కిరీటనీతవివిధవేధఃకపాల చపేటాఘాత శిథిలభాస్వత్కపోల విజృంభితవిక్రమోద్దండ స్తంభితచక్రిదోర్దండ బ్రహ్మస్తవోచితమహాహర్ష జిహ్వస్వభావ జనదురాధర్ష వసుంధరాధరసుతోపలాలన జరందరాసురశిరోనిపాతన కోపాహతపతితాంతక వ్యాపాదితసమదాంధక పరసంహననజటాసంభృతపరభాగగౌర నరసింహనియమనాలంబితశరభావతార ప్రసన్న భయమోచన విభిన్నభగలోచన ప్రపంచదహనకారక విరించివదనహారక సంచారపూతమందర పంచాయుధాతిసుందర అపనీతదక్షానన అభినీత భిక్షాటన ధారితమేరుకానన కుసుమమాలికాలంకార దారితదారుకావనకులపాలికాహంకార సమావర్జితభక్తమానసానుసార పరావర్తితదృప్తతాపసాభిచార వైయాసికోక్తిగోచర వైయాఘ్రకృత్తిభాసుర గతపరికర్మకృతస్పృహ కృతకరిచర్మపరిగ్రహ స్వధ్యానశమితపాతకప్రసంగ విధ్యాదివిబుధపూజితస్వలింగ శాంతమానసానురోధ క్షాంతతాపసాపరాధ పాలానలవలన భీషణ హాలాహలగరళభూషణ అరుణాంశుకందళమణిఫణికుండల చరణాగ్రయంత్రిత దశకంధరభుజమండల ఆనందతాండవ నటనానుబంధ గోవిందపూజితచరణారవింద వినయానతామృతాశన సహస్రాహితప్రమోద తనయాభిలాషిమాధవతపస్యాకృత ప్రసాద దివ్యాస్త్ర దానతోషిత భృగుసూనునమ్య నవ్యాభాగభావితహరిరూపరమ్య వందితాగతశ్రుతిధర నందిపాలిత ప్రతీహార బుద్ధనానారహస్యశతమన్యుముఖామరభక్తిగోచర దుగ్ధపానార్థ తపస్యదుపమన్యువిశ్రాణితదుగ్ధసాగర అధికచాలిత దుష్టపీడాకరణ హరివిరించాపదృష్ట చూడాచరణ అంచద్ధర్మవృషాధార అధర్మప్రక్షాళనాదర పంచబ్రహ్మమయాకార వేదాశ్వవరోహితస్వామ్య శ్వేతాశ్వతరోపనిషద్గమ్య చాపల్యరహిత రమ్యస్వభావ కైవల్యవచనగమ్యప్రభావ అఖర్వమఖాదిరాజ్యప్రతాప అధర్వశిఖానువాద్యస్వరూప అగర్వనరస్తుతిముదిత అధర్వవరస్తుతివిదిత నాదాంతవిభావనీయ ప్రణతార్తిహర ప్రణవార్థసార ముగ్ధలావణ్యాధార శుద్ధచైతన్యాకార ఆశీవిషధారక కాశీపురనాయక హృదంబుజకృతవిలాస చిదంబరకృతనివాస ఆకర్ణచలితాపాంగ గోకర్ణరచితానంగ ఘోరాసురపుర ధూమకేతు స్మిత వారాకరగత రామసేతుస్థిత రక్షణలీలావిలాస దక్షిణకైలాసవాస ఆతామ్రలోలనయన ఏకామ్రమూలభవన ఆభీలవిధుసేవన శ్రీశైలశిఖరపావన ద్రాక్షామధుర వాగ్గుంభ రుద్రాక్షరుచిరదోస్తంభ కాలకంఠరుచిఘటితలావణ్యనీలకంఠముఖి నిహితకారుణ్య సేవాపరతంత్రపాలక శైవాగమతంత్రకారక సర్గస్థితిసంహృతిత్రయస్థేయ గర్భశ్రుతియంత్రిత గాయత్ర్యనుసంధేయ అధ్యాసితవరనికుంజగృహహిమాహార్య అధ్యాపితహరివిరించిముఖశివాచార్య అర్చితానంతవిహార సచ్చిదానందశరీర విజయీభవ విజయీభవ ||
దృష్ట్వా కౌస్తుభమప్సరోగణమపి ప్రక్రాంతవాదామిథో
గీర్వాణాః కతివానసంతి భువనే భారా దివః కేవలం |
నిష్క్రాంతే గరళేద్రుతే సురగణే నిశ్చేష్టితే విష్టపే
మాభైష్టేతి గిరావిరాసధురియో దేవస్తమేవస్తుమః ||
ఇతి శ్రీనీలకంఠదీక్షిత విరచితం శివాపదానగద్య స్తోత్రం ||
అర్థం
ఈ దండక స్తోత్రంలో భగవాన్ నీలకంఠ శివుడి అపారమైన వైభవం, అనేక రూపాలు, అనంతగుణాలు కవిత్మయంగా వరుసగా వర్ణించబడతాయి. ఈ గద్య స్తోత్రం శివుని సగుణ-నిర్గుణ తత్వాలను ఒకే ప్రవాహంలా తీసుకెళ్లడంతో పాటు, ఆయన యోగేశ్వరత్వం, జగద్బీజతత్వం, భక్తపరాధీనత, కరుణ, శక్తి, పరమాత్మస్వరూపం అన్నీ ఒకే చోట ఉజ్వలంగా ప్రత్యక్షమవుతాయి.
స్తోత్రం ప్రారంభంలో శివుడు కైలాసశిఖరంపై దివ్యమైన కాంతితో వెలుగుతున్న దేవాదిదేవుడిగా కనిపిస్తాడు. చంద్రార్ధశేఖరుడు, పాశాయుధధారి, కోపారుణకటాక్షంతో అజ్ఞానాన్ని భస్మం చేసే పరమతేజోరూపి. జటాజూటంలో ప్రవహించే గంగలోకం పావనం. గౌరీదేవితో సకలతత్వసమేతంగా, సమస్త జీవుల హృదయాల్లో నిలిచే పరమాత్మ.
శివుడు భస్మాంగరాగి, భూతనాధుడు, తపోవనాల సంరక్షకుడు. సురాసురమునీలాచలనాలన్నిటినీ తన లీలామయ చేతలతో నియంత్రించే జగన్నాయకుడు. సుమేరు, మందరాద్రి, హిమాన్వంతాది పర్వతాలు కూడా ఆయన శక్తి ముందు విలీనమైపోతాయి. యోగినీ, మునివర్యులు, సిద్ధులు, దేవగణాలు—all gaze upon him as the Supreme Consciousness.
త్రిపురాసురవధం, అంధకాసురసంహారం, దక్షయజ్ఞవినాశనం, గజాసురవధం వంటి మహాగాధలు శివుని వీరత్వాన్ని స్తోత్రంలో ప్రత్యక్షంగా నిలుపుతాయి. ఆయన కోపంలో సృష్టిని ధగధగలాడించే రుద్రుడు; కానీ వెంటనే అతి కరుణామూర్తి, భయమోచకుడు, భక్తరక్షకుడు కూడా. హాలాహల విషాన్ని సేవించి విశ్వాన్ని రక్షించిన నీలకంఠుని కరుణ ఈ స్తోత్రంలో విశేషంగా ప్రశంసింపబడుతుంది.
అయన పంచకృత్యకర్త — సృష్టి, స్థితి, సంహార, తీరోభావ, అనుగ్రహ. శివుని పాదపద్మాలు భక్తులకు శరణ్యము. కైలాసవాసి, ఏకామ్రనాథ, కాశీనాథ, చిదంబరనాథ—అన్ని రూపాలూ ఒకే పరమాత్మ స్వరూపం. శివుని స్మరణతోనే పాపాలు నశిస్తాయి, భయాలు కరుగుతాయి, భక్తికి స్థిరత్వం లభిస్తుంది.
ఈ స్తోత్రం అంతమున భగవానుని చరణాలకు సంపూర్ణ శరణాగతి ప్రకటిస్తూ, శివునే రక్షకుడు, శివునే తారకుడు, శివునే జీవుని అంతిమాశ్రయం అని పునరుద్ఘాటిస్తుంది.
Benefits
• ఏకాగ్రత, మనశ్శాంతి, భక్తి పెరుగుతుంది
• శివుని కరుణకటాక్షం లభిస్తుంది
• అడ్డంకులు, దోషాలు, పాపాలు తొలగుతాయి
• శివతత్వంపై లోతైన ధ్యానం సిద్ధిస్తుంది
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
శ్రీ శివ గద్యం (శివాపదాన దండక స్తోత్రం) రచించినది ఎవరు?
శివాపదాన దండకంలో అపదానం అనే మాటకు అర్థం ఏమిటి?
శివ గద్యాన్ని దండకం అని ఎందుకు అంటారు?
శివ గద్యంలో ఏ క్షేత్రాలు, ఆలయాల ప్రస్తావన ఉంది?
శివ గద్యం చివరి శ్లోకం ఏ కథను గుర్తు చేస్తుంది?
వ్యాఖ్యలు
వ్యాఖ్య రాయడానికి లాగిన్ అవ్వండి
వ్యాఖ్యలు లోడ్ అవుతున్నాయి...