నమస్కారం

శి

శ్రీ శివ భుజంగ స్తోత్రం

స్తోత్రంశివుడు

శ్రీ శివ భుజంగం

గలద్దానగండం మిలద్భృంగషండం
చలచ్చారుశుండం జగత్త్రాణశౌండం |
కనద్దంతకాండం విపద్భంగచండం
శివప్రేమపిండం భజే వక్రతుండం || 1 ||

అనాద్యంతమాద్యం పరం తత్త్వమర్థం
చిదాకారమేకం తురీయం త్వమేయం |
హరిబ్రహ్మమృగ్యం పరబ్రహ్మరూపం
మనోవాగతీతం మహఃశైవమీడే || 2 ||

స్వశక్త్యాదిశక్త్యంతసింహాసనస్థం
మనోహారిసర్వాంగరత్నోరుభూషం |
జటాహీందుగంగాస్థిశమ్యాకమౌళిం
పరాశక్తిమిత్రం నుమః పంచవక్త్రం || 3 ||

శివేశానతత్పూరుషాఘోరవామా-
-దిభిః పంచభిర్హృన్ముఖైః షడ్భిరంగైః |
అనౌపమ్య షట్త్రింశతం తత్త్వవిద్యా-
-మతీతం పరం త్వాం కథం వేత్తి కో వా || 4 ||

ప్రవాలప్రవాహప్రభాశోణమర్ధం
మరుత్వన్మణిశ్రీమహఃశ్యామమర్ధం |
గుణస్యూతమేతద్వపుః శైవమంతః
స్మరామి స్మరాపత్తిసంపత్తిహేతుం || 5 ||

స్వసేవాసమాయాతదేవాసురేంద్రా-
-నమన్మౌలిమందారమాలాభిషక్తం |
నమస్యామి శంభో పదాంభోరుహం తే
భవాంభోధిపోతం భవానీవిభావ్యం || 6 ||

జగన్నాథ మన్నాథ గౌరీసనాథ
ప్రపన్నానుకంపిన్విపన్నార్తిహారిన్ |
మహఃస్తోమమూర్తే సమస్తైకబంధో
నమస్తే నమస్తే పునస్తే నమోఽస్తు || 7 ||

విరూపాక్ష విశ్వేశ విశ్వాదిదేవ
త్రయీమూల శంభో శివ త్ర్యంబక త్వం |
ప్రసీద స్మర త్రాహి పశ్యావముక్త్యై
క్షమాం ప్రాప్నుహి త్ర్యక్ష మాం రక్ష మోదాత్ || 8 ||

మహాదేవ దేవేశ దేవాదిదేవ
స్మరారే పురారే యమారే హరేతి |
బ్రువాణః స్మరిష్యామి భక్త్యా భవంతం
తతో మే దయాశీల దేవ ప్రసీద || 9 ||

త్వదన్యః శరణ్యః ప్రపన్నస్య నేతి
ప్రసీద స్మరన్నేవ హన్యాస్తు దైన్యం |
న చేత్తే భవేద్భక్తవాత్సల్యహాని-
-స్తతో మే దయాలో సదా సన్నిధేహి || 10 ||

అయం దానకాలస్త్వహం దానపాత్రం
భవానేవ దాతా త్వదన్యం న యాచే |
భవద్భక్తిమేవ స్థిరాం దేహి మహ్యం
కృపాశీల శంభో కృతార్థోఽస్మి తస్మాత్ || 11 ||

పశుం వేత్సి చేన్మాం తమేవాధిరూఢః
కలంకీతి వా మూర్ధ్ని ధత్సే తమేవ |
ద్విజిహ్వః పునః సోఽపి తే కంఠభూషా
త్వదంగీకృతాః శర్వ సర్వేఽపి ధన్యాః || 12 ||

న శక్నోమి కర్తుం పరద్రోహలేశం
కథం ప్రీయసే త్వం న జానే గిరీశ |
తథాహి ప్రసన్నోఽసి కస్యాపి కాంతా-
-సుతద్రోహిణో వా పితృద్రోహిణో వా || 13 ||

స్తుతిం ధ్యానమర్చాం యథావద్విధాతుం
భజన్నప్యజానన్మహేశావలంబే |
త్రసంతం సుతం త్రాతుమగ్రే మృకండో-
-ర్యమప్రాణనిర్వాపణం త్వత్పదాబ్జం || 14 ||

శిరోదృష్టిహృద్రోగశూలప్రమేహ-
-జ్వరార్శోజరాయక్ష్మహిక్కావిషార్తాన్ |
త్వమాద్యో భిషగ్భేషజం భస్మ శంభో
త్వముల్లాఘయాస్మాన్వపుర్లాఘవాయ || 15 ||

దరిద్రోఽస్మ్యభద్రోఽస్మి భగ్నోఽస్మి దూయే
విషణ్ణోఽస్మి సన్నోఽస్మి ఖిన్నోఽస్మి చాహం |
భవాన్ప్రాణినామంతరాత్మాసి శంభో
మమాధిం న వేత్సి ప్రభో రక్ష మాం త్వం || 16 ||

త్వదక్ష్ణోః కటాక్షః పతేత్త్ర్యక్ష యత్ర
క్షణం క్ష్మా చ లక్ష్మీః స్వయం తం వృణాతే |
కిరీటస్ఫురచ్చామరచ్ఛత్రమాలా-
-కలాచీగజక్షౌమభూషావిశేషైః || 17 ||

భవాన్యై భవాయాపి మాత్రే చ పిత్రే
మృడాన్యై మృడాయాప్యఘఘ్న్యై మఖఘ్నే |
శివాంగ్యై శివాంగాయ కుర్మః శివాయై
శివాయాంబికాయై నమస్త్ర్యంబకాయ || 18 ||

భవద్గౌరవం మల్లఘుత్వం విదిత్వా
ప్రభో రక్ష కారుణ్యదృష్ట్యానుగం మాం |
శివాత్మానుభావస్తుతావక్షమోఽహం
స్వశక్త్యా కృతం మేఽపరాధం క్షమస్వ || 19 ||

యదా కర్ణరంధ్రం వ్రజేత్కాలవాహ-
-ద్విషత్కంఠఘంటాఘణాత్కారనాదః |
వృషాధీశమారుహ్య దేవౌపవాహ్యం
తదా వత్స మా భీరితి ప్రీణయ త్వం || 20 ||

యదా దారుణాభాషణా భీషణా మే
భవిష్యంత్యుపాంతే కృతాంతస్య దూతాః |
తదా మన్మనస్త్వత్పదాంభోరుహస్థం
కథం నిశ్చలం స్యాన్నమస్తేఽస్తు శంభో || 21 ||

యదా దుర్నివారవ్యథోఽహం శయానో
లుఠన్నిఃశ్వసన్నిఃసృతావ్యక్తవాణిః |
తదా జహ్నుకన్యాజలాలంకృతం తే
జటామండలం మన్మనోమందిరం స్యాత్ || 22 ||

యదా పుత్రమిత్రాదయో మత్సకాశే
రుదంత్యస్య హా కీదృశీయం దశేతి |
తదా దేవదేవేశ గౌరీశ శంభో
నమస్తే శివాయేత్యజస్రం బ్రవాణి || 23 ||

యదా పశ్యతాం మామసౌ వేత్తి నాస్మా-
-నయం శ్వాస ఏవేతి వాచో భవేయుః |
తదా భూతిభూషం భుజంగావనద్ధం
పురారే భవంతం స్ఫుటం భావయేయం || 24 ||

యదా యాతనాదేహసందేహవాహీ
భవేదాత్మదేహే న మోహో మహాన్మే |
తదా కాశశీతాంశుసంకాశమీశ
స్మరారే వపుస్తే నమస్తే స్మరామి || 25 ||

యదాపారమచ్ఛాయమస్థానమద్భి-
-ర్జనైర్వా విహీనం గమిష్యామి మార్గం |
తదా తం నిరుంధన్కృతాంతస్య మార్గం
మహాదేవ మహ్యం మనోజ్ఞం ప్రయచ్ఛ || 26 ||

యదా రౌరవాది స్మరన్నేవ భీత్యా
వ్రజామ్యత్ర మోహం మహాదేవ ఘోరం |
తదా మామహో నాథ కస్తారయిష్య-
-త్యనాథం పరాధీనమర్ధేందుమౌళే || 27 ||

యదా శ్వేతపత్రాయతాలంఘ్యశక్తేః
కృతాంతాద్భయం భక్తవాత్సల్యభావాత్ |
తదా పాహి మాం పార్వతీవల్లభాన్యం
న పశ్యామి పాతారమేతాదృశం మే || 28 ||

ఇదానీమిదానీం మృతిర్మే భవిత్రీ-
-త్యహో సంతతం చింతయా పీడితోఽస్మి |
కథం నామ మా భూన్మృతౌ భీతిరేషా
నమస్తే గతీనాం గతే నీలకంఠ || 29 ||

అమర్యాదమేవాహమాబాలవృద్ధం
హరంతం కృతాంతం సమీక్ష్యాస్మి భీతః |
మృతౌ తావకాంఘ్ర్యబ్జదివ్యప్రసాదా-
-ద్భవానీపతే నిర్భయోఽహం భవాని || 30 ||

జరాజన్మగర్భాధివాసాదిదుఃఖా-
-న్యసహ్యాని జహ్యాం జగన్నాథ దేవ |
భవంతం వినా మే గతిర్నైవ శంభో
దయాలో న జాగర్తి కిం వా దయా తే || 31 ||

శివాయేతి శబ్దో నమఃపూర్వ ఏష
స్మరన్ముక్తికృన్మృత్యుహా తత్త్వవాచీ |
మహేశాన మా గాన్మనస్తో వచస్తః
సదా మహ్యమేతత్ప్రదానం ప్రయచ్ఛ || 32 ||

త్వమప్యంబ మాం పశ్య శీతాంశుమౌళి-
-ప్రియే భేషజం త్వం భవవ్యాధిశాంతౌ |
బహుక్లేశభాజం పదాంభోజపోతే
భవాబ్ధౌ నిమగ్నం నయస్వాద్య పారం || 33 ||

అనుద్యల్లలాటాక్షివహ్నిప్రరోహై-
-రవామస్ఫురచ్చారువామోరుశోభైః |
అనంగభ్రమద్భోగిభూషావిశేషై-
-రచంద్రార్ధచూడైరలం దైవతైర్నః || 34 ||

అకంఠేకలంకాదనంగేభుజంగా-
-దపాణౌకపాలాదఫాలేనలాక్షాత్ |
అమౌళౌశశాంకాదవామేకలత్రా-
-దహం దేవమన్యం న మన్యే న మన్యే || 35 ||

మహాదేవ శంభో గిరీశ త్రిశూలిం-
-స్త్వయీదం సమస్తం విభాతీతి యస్మాత్ |
శివాదన్యథా దైవతం నాభిజానే
శివోఽహం శివోఽహం శివోఽహం శివోఽహం || 36 ||

యతోఽజాయతేదం ప్రపంచం విచిత్రం
స్థితిం యాతి యస్మిన్యదేకాంతమంతే |
స కర్మాదిహీనః స్వయంజ్యోతిరాత్మా
శివోఽహం శివోఽహం శివోఽహం శివోఽహం || 37 ||

కిరీటే నిశేశో లలాటే హుతాశో
భుజే భోగిరాజో గలే కాలిమా చ |
తనౌ కామినీ యస్య తత్తుల్యదేవం
న జానే న జానే న జానే న జానే || 38 ||

అనేన స్తవేనాదరాదంబికేశం
పరాం భక్తిమాసాద్య యం యే నమంతి |
మృతౌ నిర్భయాస్తే జనాస్తం భజంతే
హృదంభోజమధ్యే సదాసీనమీశం || 39 ||

భుజంగప్రియాకల్ప శంభో మయైవం
భుజంగప్రయాతేన వృత్తేన క్లుప్తం |
నరః స్తోత్రమేతత్పఠిత్వోరుభక్త్యా
సుపుత్రాయురారోగ్యమైశ్వర్యమేతి || 40 ||

ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్యస్య శ్రీగోవిందభగవత్పూజ్యపాదశిష్యస్య శ్రీమచ్ఛంకరభగవతః కృతౌ శివ భుజంగం |

అర్థం

“శ్రీ శివ భుజంగం” అనే స్తోత్రం శివుని పాషాణస్ఫురితవిలాసాన్ని, భుజంగం (సప్తపద పదరుచులను కలిగించిన శివసన్నిధి) రూపంలో మార్మోగ్రతతో వర్ణిస్తుంది. ఇందులో భక్తుడు విశేషంగా శివుని విభిన్న రూపాలు — చతుర్భుజ, పంచవక్త్ర, జటావ్హి గంగాప్రసాదాధారుడు, ఆధ్యాత్మిక తూర్యం—ఇక్కడి తత్త్వరూపాన్ని గూర్చి స్మరిస్తాడు. శివుడు కాని రూపాలు భయంకరమయినా భక్తులకోసం రక్షకత్వం, వైద్యం, సంపద, ఇంద్రియ విజయం, మానసిక శాంతి ఇస్తాయని వివరిస్తారు.

స్తోత్రం అనేక లీలల్ని (త్రిపురనాశనం, హాలాహలతపనం, రుద్రతత్వం) స్మరింపజేస్తుంది — వీటివల్ల శివుని మహిమ మరియు సృష్టి, స్థితి, లయలో ఆయన పాత్ర స్పష్టం అవుతుంది. భక్తుడు జటామండలంలో శివుని సన్నిధిని భావించి, తన బాధలు, రోగాలు, భయాలు, ఆర్థిక భరాలు, కుటుంబ సంక్షోభాలు వగైరా కారణంగా నెగ్గవలసిన పరిస్థితుల్లో శివుడిని పిలుస్తాడు. శివుడిదే వాక్ప్రత్యయం, సంరక్షణ శక్తి; తాను భక్తుడు విసురుకొని వచ్చిన అపరాధాలు, ఇతరుల పాపాలు అన్ని శివదయతో శమిస్తాయని స్తోత్రం ఉత్తేజిపిస్తుంది.

స్తోత్రం పఠనంతో శివాభిముఖత, రక్షణ కలుగడం, రోగనివారణ, భయ విమోచన, ధన-పుత్రలాభం వంటి ఫలితం భక్తునికి లభిస్తాయని పుష్పదంత సంప్రదాయం సూచిస్తుంది. పఠనం శుద్ధితాత్మకతతో, భక్తితో ఉంటే ప్రత్యేక ఫలితాలు వస్తాయని, మరియు మరణానంతర Mukti కోసం కూడా ఇది సహాయపడుతుంది అని చెప్పబడింది.

Benefits
• రోగనివారణ, అరోగ్య లభ్యం మరియు పునరుజ్జీవనం
• భయవిమోచన, శత్రురూప సమస్యల నుంచి రక్షణ
• ఆర్థిక-సాంఘిక సులభతలు: ధనం, పుత్రార్థం, కీర్తి
• మనోధైర్యం, ధ్యాన స్థితి మరియు ఆధ్యాత్మిక సంకల్ప శక్తి
• పాపక్షయం, శివలోకసంభవానికి దారితీసే రచన

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

శివ భుజంగ స్తోత్రాన్ని ఎవరు రచించారు?
స్తోత్రం చివరి వాక్యం దీనిని గోవింద భగవత్పాదుల శిష్యుడైన శ్రీ శంకర భగవత్పాదుల కృతిగా చెబుతుంది. ఇది సుబ్రహ్మణ్య భుజంగం వంటి ఇతర భుజంగ స్తోత్రాల నుంచి వేరైనది.
ఈ శివ స్తోత్రానికి భుజంగం అనే పేరు ఎందుకు వచ్చింది?
ఇది భుజంగప్రయాత ఛందస్సులో రాయబడింది, పాము కదలిక లాంటి లయ కలిగిన వృత్తం అది. 40వ శ్లోకమే భుజంగప్రయాతేన వృత్తేన క్లుప్తం అని ఈ విషయం చెబుతుంది.
శివ భుజంగం మొదటి శ్లోకం శివునిపై కాకుండా ఎవరిపై ఉంది?
మొదటి శ్లోకం వక్రతుండుడైన గణపతికి నమస్కారం, చివర భజే వక్రతుండం అని ఉంటుంది. 2వ శ్లోకం నుంచి శివుని స్తుతి మొదలవుతుంది.
శివ భుజంగంలో మరణ సమయం గురించిన శ్లోకాలు ఏవి?
20 నుంచి 31 వరకు ఉన్న శ్లోకాలు యమదూతలు వచ్చే సమయాన్ని, బంధువులు ఏడ్చే క్షణాన్ని ఊహించి ఆ వేళ మనసు శివుని పాదాలపై నిలవాలని ప్రార్థిస్తాయి. 14వ శ్లోకం మార్కండేయుని యముని నుంచి కాపాడిన కథను గుర్తుచేస్తుంది.
శివ భుజంగంలో శివోఽహం అని ఎక్కడ వస్తుంది?
36, 37 శ్లోకాలు శివోఽహం అనే పదాన్ని నాలుగుసార్లు పునరావృతం చేస్తూ ముగుస్తాయి. 38వ శ్లోకం న జానే న జానే అంటూ శివునితో సమానమైన దేవుడు లేడని చెబుతుంది.

వ్యాఖ్యలు

వ్యాఖ్య రాయడానికి లాగిన్ అవ్వండి

వ్యాఖ్యలు లోడ్ అవుతున్నాయి...