శ్రీ రంగ గద్యం
చిదచిత్పరతత్త్వానాం తత్త్వాయాథార్థ్యవేదినే |
రామానుజాయ మునయే నమో మమ గరీయసే ||
స్వాధీనత్రివిధచేతనాఽచేతన స్వరూపస్థితి ప్రవృత్తిభేదం, క్లేశకర్మాద్యశేషదోషాసంస్పృష్టం, స్వాభావికానవధికాతిశయ జ్ఞానబలైశ్వర్య వీర్యశక్తితేజస్సౌశీల్య వాత్సల్య మార్దవార్జవ సౌహార్ద సామ్య కారుణ్య మాధుర్య గాంభీర్య ఔదార్య చాతుర్య స్థైర్య ధైర్య శౌర్య పరాక్రమ సత్యకామ సత్యసంకల్ప కృతిత్వ కృతజ్ఞతాద్యసంఖ్యేయ కల్యాణగుణ గణౌఘ మహార్ణవం, పరబ్రహ్మభూతం, పురుషోత్తమం, శ్రీరంగశాయినం, అస్మత్స్వామినం, ప్రబుద్ధనిత్యనియామ్య నిత్యదాస్యైకరసాత్మస్వభావోఽహం, తదేకానుభవః తదేకప్రియః, పరిపూర్ణం భగవంతం విశదతమానుభవేన నిరంతరమనుభూయ, తదనుభవజనితానవధికాతిశయ ప్రీతికారితాశేషావస్థోచిత అశేషశేషతైకరతిరూప నిత్యకింకరో భవాని |
స్వాత్మనిత్య నియామ్య నిత్యదాస్యైకరసాత్మ స్వభావానుసంధానపూర్వక భగవదనవధికాతిశయ స్వామ్యాద్యఖిల గుణగణానుభవ జనితానవధికాతిశయ ప్రీతికారితాశేషావస్థోచితాశేష శేషతైకరతిరూప నిత్యకైంకర్య ప్రాప్త్యుపాయభూతభక్తి తదుపాయ సమ్యగ్ జ్ఞానతదుపాయ సమీచీనక్రియా తదనుగుణసాత్త్వికతాఽఽస్తిక్యాది సమస్తాత్మగుణవిహీనః, దురుత్తరానంత తద్విపర్యయ జ్ఞానక్రియానుగుణానాది పాపవాసనా మహార్ణవాంతర్నిమగ్నః, తిలతైలవద్దారువహ్నివద్దుర్వివేచ త్రిగుణ క్షణక్షరణ స్వభావాచేతన ప్రకృతివ్యాప్తిరూప దురత్యయ భగవన్మాయా తిరోహిత స్వప్రకాశః, అనాద్యవిద్యాసంచితానంతాశక్య విస్రంసన కర్మపాశ ప్రగ్రథితః, అనాగతానంతకాల సమీక్షయాఽప్యదృష్టసంతారోపాయః, నిఖిలజంతుజాతశరణ్య, శ్రీమన్నారాయణ, తవ చరణారవిందయుగళం శరణమహం ప్రపద్యే ||
ఏవమవస్థితస్యాప్యర్థిత్వమాత్రేణ, పరమకారుణికో భగవాన్, స్వానుభవ ప్రీత్యోపనీతైకాంతికాత్యంతిక నిత్యకైంకర్యైకరతిరూప నిత్యదాస్యం దాస్యతీతి విశ్వాసపూర్వకం భగవంతం నిత్యకింకరతాం ప్రార్థయే ||
తవానుభూతిసంభూతప్రీతికారిత దాసతాం |
దేహి మే కృపయా నాథ న జానే గతిమన్యథా ||
సర్వావస్థోచితాశేష శేషతైకరతిస్తవ |
భవేయం పుండరీకాక్ష త్వమేవైవం కురుష్వ మాం ||
ఏవంభూత తత్త్వ యాథాత్మ్యావబోధ తదిచ్ఛారహితస్యాపి, ఏతదుచ్చారణమాత్రావలంబనేన, ఉచ్యమానార్థ పరమార్థనిష్ఠం మే మనస్త్వమేవాద్యైవ కారయ ||
అపార కరుణాంబుధే, అనాలోచిత విశేషాశేష లోకశరణ్య, ప్రణతార్తిహర, ఆశ్రితవాత్సల్యైక మహోదధే, అనవరతవిదిత నిఖిలభూతజాత యాథాత్మ్య, సత్యకామ, సత్యసంకల్ప, ఆపత్సఖ, కాకుత్స్థ, శ్రీమన్, నారాయణ, పురుషోత్తమ, శ్రీరంగనాథ, మమ నాథ, నమోఽస్తు తే ||
ఇతి శ్రీభగవద్రామానుజ విరచితం శ్రీ రంగ గద్యం |
అర్థం
శ్రీ రంగ గద్యం భగవద్రామానుజాచార్యులు శ్రీరంగనాథుడి సన్నిధిలో ఉచ్చరించిన పరమ భక్తిరసభరిత ప్రపత్తి. ఈ గద్యము పరబ్రహ్మస్వరూపుడైన శ్రీమన్నారాయణుని అనంత కల్యాణగుణాలను, తన దాస్యస్వరూపాన్ని పూర్తిగా గ్రహించిన భక్తుని సంపూర్ణ శరణాగతిని మధురంగా వ్యక్తపరుస్తుంది.
ఆచార్యుడు మొదట భగవంతుని తత్త్వం — జీవ, జడ, పరతత్త్వాల నిజస్వరూపాన్ని గ్రహింపజేసే మహాగురువైన రామానుజుని నమస్కరిస్తాడు. తరువాత, శ్రీరంగనాథుడు అపారమైన జ్ఞాన, బల, ఐశ్వర్య, శౌర్య, కరుణ, సౌశీల్య, వాత్సల్య మొదలైన అనేకావధి గుణాలతో నిండిన పరబ్రహ్మస్వరూపుడని వర్ణిస్తాడు. జగత్తులో చిత్–అచిత్‌ సమస్తానికి ఆధారమైన, అవినాశితుడైన, శంఖచక్రగదాధారి విష్ణువు భగవంతుడిని “అస్మత్స్వామి”గా హృదయంలో నిలుపుకుంటాడు.
భక్తుడు తన స్వరూపాన్ని పూర్తిగా అనుభవించి, తాను నిత్యదాస్యస్వరూపుడనియు, శ్రీరంగనాథుడే తన ఏకైక ఆనందమూ లక్ష్యమూ అనియు గ్రహించి, నిరంతర అనుభవంతో భగవంతునికి సేవ చేసే నిత్యకింకరుడిగా ఉండాలని కోరుకుంటాడు. తనలోని అవిద్య, పాపవాసనలు, కర్మబంధాలు, మాయాచ్ఛాదన అన్నీ ఎంత దాటరానివో స్పష్టపరస్తూ, ఇంత దుర్గతిలో ఉన్న తనకు శ్రీమన్నారాయణుడే శరణ్యుడని అరిచినట్లుగా ప్రకటించి, ఆయన చరణారవిందాలనే పరమాశ్రయంగా తీసుకుంటాడు.
ప్రభువు పరమకారుణికుడు కావున, ఆయన చిత్తమే రక్షణకు కారణమని నమ్మి, స్వానుభూతి పుట్టించే శాశ్వత దాస్యాన్ని తనకు ప్రసాదించమని ప్రార్థిస్తాడు. తనలో ఏ సంగీతమూ, ఏ జ్ఞానపరిపక్వతయూ లేకపోయినా, కేవలం ఈ గద్యం ఉచ్చారణతోనే, ఇక్కడ చెప్పిన తత్త్వవాస్తవాలపై తన మనస్సును నిలపమని, దానిని విశ్వాసపూర్వకంగా భగవంతుని సమక్షంలో సమర్పిస్తాడు.
అపారకరుణామృతసముద్రమైన, ప్రణతరక్షకుడైన, విశ్వశరణ్యుడైన శ్రీరంగనాథుడికి భక్తి పూర్వక నమస్కారముతో గద్యం ముగుస్తుంది. మొత్తం గద్యం భక్తుని పూర్తి స్వీయనిస్సహాయక స్థితిని, భగవంతుని పరిపూర్ణ రక్షకస్వరూపాన్ని, శరణాగతియొక్క మధురతను అద్భుతంగా తెలియజేస్తుంది.
Benefits:
• సంపూర్ణ శరణాగతి భావం పెరుగుతుంది
• మనస్సులో అహంకారం, కర్మబంధాల భారము తగ్గుతుంది
• భగవంతుని సాన్నిధ్యం, శాంతి, కరుణ లభిస్తాయి
• సేవాభావం, దాస్యస్వభావం వికసిస్తుంది
• జీవనంలో దివ్యానుభూతి మరియు ధర్మబోధ పెరుగుతుంది
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
శ్రీ రంగ గద్యాన్ని ఎవరు, ఎక్కడ రచించారు?
శ్రీ రంగ గద్యానికి శరణాగతి గద్యం, శ్రీ వైకుంఠ గద్యాలకు తేడా ఏమిటి?
శ్రీ రంగ గద్యంలో తిలతైలవత్, దారువహ్నివత్ అనే ఉపమానం ఏమి చెబుతుంది?
శ్రీ రంగ గద్యం చివరి భాగంలో రామానుజులు ఏమి కోరుకుంటారు?
శ్రీ రంగ గద్యాన్ని ఆలయాల్లో ఏ రోజున ప్రత్యేకంగా పఠిస్తారు?
వ్యాఖ్యలు
వ్యాఖ్య రాయడానికి లాగిన్ అవ్వండి
వ్యాఖ్యలు లోడ్ అవుతున్నాయి...