శ్రీ కాళికాష్టకం
ధ్యానం –
గలద్రక్తముండావళీకంఠమాలా
మహాఘోరరావా సుదంష్ట్రా కరాళా |
వివస్త్రా శ్మశానాలయా ముక్తకేశీ
మహాకాలకామాకులా కాళికేయం || 1 ||
భుజేవామయుగ్మే శిరోఽసిం దధానా
వరం దక్షయుగ్మేఽభయం వై తథైవ |
సుమధ్యాఽపి తుంగస్తనా భారనమ్రా
లసద్రక్తసృక్కద్వయా సుస్మితాస్యా || 2 ||
శవద్వంద్వకర్ణావతంసా సుకేశీ
లసత్ప్రేతపాణిం ప్రయుక్తైకకాంచీ |
శవాకారమంచాధిరూఢా శివాభి-
-శ్చతుర్దిక్షుశబ్దాయమానాఽభిరేజే || 3 ||
స్తుతిః –
విరంచ్యాదిదేవాస్త్రయస్తే గుణాస్త్రీన్
సమారాధ్య కాళీం ప్రధానా బభూవుః |
అనాదిం సురాదిం మఖాదిం భవాదిం
స్వరూపం త్వదీయం న విందంతి దేవాః || 1 ||
జగన్మోహినీయం తు వాగ్వాదినీయం
సుహృత్పోషిణీ శత్రుసంహారణీయం |
వచస్తంభనీయం కిముచ్చాటనీయం
స్వరూపం త్వదీయం న విందంతి దేవాః || 2 ||
ఇయం స్వర్గదాత్రీ పునః కల్పవల్లీ
మనోజాస్తు కామాన్ యథార్థం ప్రకుర్యాత్ |
తథా తే కృతార్థా భవంతీతి నిత్యం
స్వరూపం త్వదీయం న విందంతి దేవాః || 3 ||
సురాపానమత్తా సుభక్తానురక్తా
లసత్పూతచిత్తే సదావిర్భవత్తే |
జపధ్యానపూజాసుధాధౌతపంకా
స్వరూపం త్వదీయం న విందంతి దేవాః || 4 ||
చిదానందకందం హసన్మందమందం
శరచ్చంద్రకోటిప్రభాపుంజబింబం |
మునీనాం కవీనాం హృది ద్యోతయంతం
స్వరూపం త్వదీయం న విందంతి దేవాః || 5 ||
మహామేఘకాళీ సురక్తాపి శుభ్రా
కదాచిద్విచిత్రాకృతిర్యోగమాయా |
న బాలా న వృద్ధా న కామాతురాపి
స్వరూపం త్వదీయం న విందంతి దేవాః || 6 ||
క్షమస్వాపరాధం మహాగుప్తభావం
మయా లోకమధ్యే ప్రకాశీకృతం యత్ |
తవ ధ్యానపూతేన చాపల్యభావాత్
స్వరూపం త్వదీయం న విందంతి దేవాః || 7 ||
యది ధ్యానయుక్తం పఠేద్యో మనుష్య-
-స్తదా సర్వలోకే విశాలో భవేచ్చ |
గృహే చాష్టసిద్ధిర్మృతే చాపి ముక్తిః
స్వరూపం త్వదీయం న విందంతి దేవాః || 8 ||
ఇతి శ్రీమచ్ఛంకరాచార్య విరచితం శ్రీ కాళికాష్టకం ||
అర్థం
శ్రీ కాళికాష్టకం—శ్రీ శంకరాచార్యులు రచించిన ఈ మహా స్తోత్రం—కాళికా తల్లి యొక్క రహస్యరూపం, ఉగ్రస్వరూపం, పరమశక్తి, కరుణామయత్వం, అనిర్వచనీయమైన యోగమాయను స్తుతించే అత్యంత పవిత్రమైన ఆష్టకము. ధ్యానంలో తల్లి రక్తముండమాలా ధరించి, శ్మశానాలలో విహరించి, విస్తృతంగా విడిచిన కేశాలతో మహాకాలుని ఆలింగనం చేసుకుంటూ కనిపిస్తుంది. ఉగ్ర రూపమైనప్పటికీ, ఆమె నవ్వు సుస్మితం—భక్తి చూసినపుడు తల్లి హృదయం కరుణతో నిండిపోతుందని సూచిస్తుంది.
రెండవ ధ్యాన శ్లోకంలో ఎడమ చేతుల్లో ఖడ్గం, తల, కుడి చేతుల్లో వరం—అభయం ఇచ్చే తల్లి రూపం వర్ణించబడుతుంది. భయంకర శక్తి మరియు అపార దయ రెండూ ఒకే రూపంలో కలిసి ఉన్న పరమశక్తి—కాళికే. ఆమె శరీరం యౌవనశోభతో నిండి, రక్తస్రావాల అలంకారంతో దివ్యంగా ప్రకాశిస్తుంది.
మూడవ ధ్యాన శ్లోకంలో శవాలను కర్ణాభరణాలుగా ధరించిన, శవ పీఠంపై నృత్యించే తల్లి రూపం ఇంద్రజాలికమైన, రహస్యమైన శక్తితత్వాన్ని సూచిస్తుంది. ప్రపంచంలోని భయానక రూపాలన్నీ ఆమె మహాశక్తి ఆధీనమని ఈ ధ్యానం తెలియజేస్తుంది.
స్తుతి భాగంలో మొదటి శ్లోకం, బ్రహ్మ—విష్ణు—శివులకే చేరని, అందరికి అందని, మూడు గుణాలకు కారణమైన కాళికా స్వరూపాన్ని स्तుతిస్తుంది. దేవతలుకూడా తల్లి అసలు పరాశక్తి రూపాన్ని సంపూర్ణంగా గ్రహించలేరని చెప్పబడుతుంది.
రెండవ శ్లోకంలో ఆమె జగన్మోహినీ—సర్వలోకాలను మోహింపజేసే శక్తి; వాగ్వాదినీ—సత్యవాక్యానికి మూలం; శత్రుసంహారిణి—అడ్డు పడే వాటిని తొలగించే దేవి. వాక్సిద్ధి, ఉచ్చాటన, రక్షణ అన్నీ ఆమె శక్తి వల్లే లభిస్తాయి.
మూడవ శ్లోకంలో ఆమె స్వర్గప్రదాత్రి, కల్పవల్లీలా భక్తుని కోరికలను నెరవేర్చే శక్తి అని స్తుతించబడుతుంది. ఇలాంటి తల్లి భక్తులను ఎప్పుడూ కృతార్థులను చేస్తుంది, అయినప్పటికీ దేవతలకు ఆమె స్వరూపం గ్రహ్యమవదు.
నాలుగవ శ్లోకంలో శక్తిసాధకుల హృదయంలో తల్లి సదా నివసిస్తుందని వర్ణన. జపం, ధ్యానం, పూజతో మనస్సు పవిత్రమవగానే కాళికా తల్లి ప్రత్యక్షమవుతుందని చెప్పబడుతుంది.
ఐదవ శ్లోకం ఆమె చిరునవ్వు, చిదానందకందత్వం, కోటి చంద్రుల కాన్తిని పోలిన ప్రకాశం—ఇవి కాళికా తల్లి భక్తులకు ప్రసాదించే దివ్యానందాన్ని వివరించాయి. మునులు, కవులు, జ్ఞానులు ధ్యానించే రూపం ఇదే.
ఆరవ శ్లోకంలో ఆమె యోగమాయ స్వరూపం—కొన్ని సార్లు నల్లగా, కొన్ని సార్లు రక్తవర్ణంగా, కొన్ని సార్లు శుద్ధశ్వేతంలా—కాలానికి, స్థితికి అనుగుణంగా మారుతుందని చెప్పబడుతుంది. ఆమె బాల కాదు, వృద్ధ కాదు, కామాతురురాలూ కాదు—సర్వకారణాతీత పరాశక్తి.
ఏడవ శ్లోకంలో భక్తుడు చేసిన పొరపాట్లను తల్లి క్షమించమని ప్రార్థిస్తాడు. అత్యంత రహస్యమైన కాళికా ధ్యానాన్ని జనసమక్షంలో చెప్పడం తన తపస్సు వల్ల జరిగిందని చెప్తాడు.
ఎనిమిదవ శ్లోకంలో ఈ కాళికాష్టకాన్ని ధ్యానంతో పఠించినవారికి ప్రపంచంలో ఖ్యాతి, గృహంలో అష్టసిద్ధులు, మరణానంతరం మోక్షం కలుగుతాయని మహాఫలితం చెప్పబడుతుంది.
మొత్తానికి, కాళికాష్టకం ఉగ్రత, శాంతి, రహస్య యోగమాయ, జ్ఞానం, కరుణ—all-in-one divine revelation. ఈ స్తోత్రం కాళికా తల్లి స్వరూపాన్ని భక్తునికి యథాశక్తి వెల్లడిస్తుంది.
Benefits
• అష్టసిద్ధులు, రక్షణ, ధైర్యం, శక్తి
• కాళికా తల్లి కరుణ, భోగ–మోక్ష ఫలితాలు
• వాక్సిద్ధి, శత్రునాశనం, పాపక్షయం
• మనస్సు శాంతి, జ్ఞానం, అంతర ప్రకాశం
• గృహంలో శుభం, జీవితంలో విజయాలు
• మరణానంతరం మోక్షప్రాప్తి
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
శ్రీ కాళికాష్టకంలో ప్రతి శ్లోకం చివర వచ్చే పల్లవి ఏమిటి?
కాళికాష్టకంలో ధ్యాన శ్లోకాలు ఎన్ని, స్తుతి శ్లోకాలు ఎన్ని?
కాళికాష్టకం ధ్యానంలో కాళిక చేతుల్లో ఏమి ఉంటాయి?
కాళికాష్టకం రచయిత ఎవరు?
కాళికాష్టకం ఎనిమిదవ శ్లోకం ఇచ్చే ఫలం ఏమిటి?
వ్యాఖ్యలు
వ్యాఖ్య రాయడానికి లాగిన్ అవ్వండి
వ్యాఖ్యలు లోడ్ అవుతున్నాయి...

