శ్రీ హయగ్రీవాష్టకం
హయాననం హయగ్రీవం హారనూపురశోభితం |
పీతాంబరధరం దేవం హయగ్రీవముపాస్మహే || 1 ||
కుందేందుశంఖధవళం పద్మపత్రనిభేక్షణం |
శంఖచక్రధరం దేవం హయగ్రీవముపాస్మహే || 2 ||
ముక్తాదామసమాయుక్తం నేమికోటిసమప్రభం |
రత్నకుండలకేయూరం హయగ్రీవముపాస్మహే || 3 ||
శేషాసన సమాసీనం లక్ష్మీనీలాసమన్వితం |
శ్రీవత్సకౌస్తుభధరం హయగ్రీవముపాస్మహే || 4 ||
యోగాసనసమాసీనం వేదశాస్త్రసమన్వితం |
సర్వవేదాంతతత్త్వజ్ఞం హయగ్రీవముపాస్మహే || 5 ||
శ్వేతవర్ణం చతుర్బాహుం వైజయంతీవిరాజితం |
సర్వాభరణసంయుక్తం హయగ్రీవముపాస్మహే || 6 ||
మణిపీఠసమాసీనం మకుటోజ్జ్వలమండితం |
ముక్తాహారధరం దేవం హయగ్రీవముపాస్మహే || 7 ||
బ్రహ్మాండకోటిగర్భస్థం మందహాససుశోభితం |
సర్వవిద్యాప్రదం దేవం హయగ్రీవముపాస్మహే || 8 ||
హయగ్రీవాష్టకం పుణ్యం యే జనాః సముపాసతే |
ఆయుర్వృద్ధిః బలం ధైర్యం విద్యాబుద్ధిసుఖప్రదం || 9 ||
ఆప్నయుః సకలాన్ కామాన్ సర్వత్ర విజయం శుభం |
సర్వపాపప్రశమనం హయగ్రీవప్రభావతః || 10 ||
ఇతి శ్రీ హయగ్రీవాష్టకం ||
అర్థం
శ్రీ హయగ్రీవాష్టకం భగవాన్ హయగ్రీవుని ఆరాధించే అత్యంత పవిత్రమైన స్తోత్రం. జ్ఞానస్వరూపుడైన హయగ్రీవుడు వేదాలు, శాస్త్రాలు, విద్య, బుద్ధి, మేధస్సుకు మూలకర్త. ఈ అష్టకం ఆయన దివ్యరూపంలోని ప్రతి అంగాన్ని, ఆయన ప్రసాదించే జ్ఞాన–శక్తి–ధైర్యాలను సుందరంగా వర్ణిస్తుంది.
భక్తుడు మొదటి శ్లోకంలో పీతాంబరంతో అలంకరించబడిన, హయముఖం కలిగిన హయగ్రీవుని ధ్యానిస్తూ స్తుతిస్తాడు. హారాలు, నూపురాలు, దివ్యాభరణాలతో శోభించే ఆయన రూపం శాంతి, పవిత్రత, జ్ఞానప్రభావాన్ని ప్రసారిస్తుంది.
తరువాతి శ్లోకంలో కుందం, చంద్రుడు, శంఖం వంటి తెల్లటి కాంతిని కలిగిన హయగ్రీవుడు పద్మదళాల్లా విశాలంగా, సౌమ్యంగా మెరుస్తున్న నేత్రాలతో విరాజిల్లుతాడు. శంఖం, చక్రం ధరించి భక్తుల రక్షణకర్తగా నిలుస్తాడు.
ముక్తాదామాలతో అలంకరించబడిన ఆయన కాంతి నేమి (చక్రం) యొక్క కోట్ల కాంతుల్లా ప్రకాశిస్తుంది. రత్నకుండలాలు, కేయూరాలు ఆయన రూపాన్ని ఆస్థిత్వమయంగా, ఔన్నత్యముగావర్ణిస్తాయి.
శేషాసనం మీద లక్ష్మీదేవితో కలసి కూర్చొని, శ్రీవత్సం, కౌస్తుభమణిని ధరించి, భక్తులకు శుభప్రదం చేస్తున్న హయగ్రీవుడు సమస్త జ్ఞానానికి ఆశ్రయుడు. యోగాసనంలో వేదవిద్యల మధ్య కూర్చొని, వేదాంతతత్త్వాన్ని తెలిసిన పరమజ్ఞానస్వరూపుడిని భక్తుడు ధ్యానిస్తాడు.
తెల్లని కాంతివర్ణంతో, నాలుగు భుజాలతో, వైజయంతీమాలాతో, దివ్యాభరణాలతో అలంకరించబడిన ఆయన మణిపీఠంపై కూర్చొని కిరీటంతో ప్రకాశిస్తాడు. ముత్యహారాలు, దివ్యకాంతులు ఆయన మహిమాన్వితత్వాన్ని వెలిగిస్తాయి.
అంతిమ శ్లోకాల్లో హయగ్రీవుడు బ్రహ్మాండ కోట్లలోని జ్ఞానబీజంలా ఉన్నాడని, మృదుస్మితంతో భక్తుల హృదయాలను కట్టిపడేస్తాడని వర్ణిస్తారు. ఆయన సర్వవిద్యాప్రదాతుడు—విద్య, బుద్ధి, మేధస్సు అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడు.
ఫలశ్రుతి ప్రకారం, హయగ్రీవాష్టకాన్ని భక్తితో పారాయణం చేసే వారు ఆయురారోగ్యం, బలం, ధైర్యం, శ్రేష్ఠమైన విద్య, స్మృతి, బుద్ధి, సుఖం—all attain. వారి కోరికలు నెరవేరుతాయి, విజయము లభిస్తుంది, పాపాలు నశిస్తాయి—హయగ్రీవుని దివ్యప్రభావంతో.
Benefits:
• విద్య, బుద్ధి, మేధస్సు, స్మృతిశక్తి వృద్ధి
• పరీక్షలు, విద్యాభ్యాసంలో విజయము
• ధైర్యం, ఆయుష్షు, ఆరోగ్యం, శాంతి
• కష్టాలు, అడ్డంకుల తొలగింపు
• సర్వపాపక్షయం, శుభఫలాలు, దివ్యరక్షణ
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
శ్రీ హయగ్రీవాష్టకం ప్రతి శ్లోకం చివర వచ్చే హయగ్రీవముపాస్మహే అంటే ఏమిటి?
హయగ్రీవాష్టకంలో హయగ్రీవుని రూపం ఎలా వర్ణించబడింది?
హయగ్రీవాష్టకం ఫలశ్రుతి ఏమని చెబుతుంది?
హయగ్రీవాష్టకం, వేదాంత దేశికుల హయగ్రీవ స్తోత్రం ఒకటేనా?
శ్రీ హయగ్రీవాష్టకాన్ని ఏ సందర్భంలో పఠిస్తారు, ఎంత సమయం పడుతుంది?
వ్యాఖ్యలు
వ్యాఖ్య రాయడానికి లాగిన్ అవ్వండి
వ్యాఖ్యలు లోడ్ అవుతున్నాయి...