నమస్కారం

రు

రుద్రాష్టకం

స్తోత్రంశివుడు

రుద్రాష్టకం

నమామీశమీశాన నిర్వాణరూపం
విభుం వ్యాపకం బ్రహ్మవేదస్వరూపం |
నిజం నిర్గుణం నిర్వికల్పం నిరీహం
చిదాకాశమాకాశవాసం భజేఽహం || 1 ||

నిరాకారమోంకారమూలం తురీయం
గిరాజ్ఞానగోతీతమీశం గిరీశం |
కరాలం మహాకాలకాలం కృపాలుం
గుణాగారసంసారపారం నతోఽహం || 2 ||

తుషారాద్రిసంకాశగౌరం గభీరం
మనోభూతకోటిప్రభాసీ శరీరం |
స్ఫురన్మౌలికల్లోలినీ చారుగంగా
లసద్భాలబాలేందు కంఠే భుజంగం || 3 ||

చలత్కుండలం శుభ్రనేత్రం విశాలం
ప్రసన్నాననం నీలకంఠం దయాలుం |
మృగాధీశచర్మాంబరం ముండమాలం
ప్రియం శంకరం సర్వనాథం భజామి || 4 ||

ప్రచండం ప్రకృష్టం ప్రగల్భం పరేశం
అఖండం భజే భానుకోటిప్రకాశం |
త్రయీశూలనిర్మూలనం శూలపాణిం
భజేఽహం భవానీపతిం భావగమ్యం || 5 ||

కలాతీతకల్యాణకల్పాంతకారీ
సదాసజ్జనానందదాతా పురారీ |
చిదానందసందోహమోహాపహారీ
ప్రసీద ప్రసీద ప్రభో మన్మథారీ || 6 ||

న యావదుమానాథపాదారవిందం
భజంతీహ లోకే పరే వా నరాణాం |
న తావత్సుఖం శాంతి సంతాపనాశం
ప్రసీద ప్రభో సర్వభూతాధివాసం || 7 ||

న జానామి యోగం జపం నైవ పూజాం
నతోఽహం సదా సర్వదా దేవ తుభ్యం |
జరాజన్మదుఃఖౌఘతాతప్యమానం
ప్రభో పాహి శాపాన్నమామీశ శంభో || 8 ||

రుద్రాష్టకమిదం ప్రోక్తం విప్రేణ హరతుష్టయే |
యే పఠంతి నరా భక్త్యా తేషాం శంభుః ప్రసీదతి || 9 ||

ఇతి శ్రీగోస్వామి తులసీదాస కృతం శ్రీరుద్రాష్టకం |

అర్థం

“రుద్రాష్టకం” తులసీదాసులచే రచించబడిన శివునికి అద్భుతమైన స్తుతి. ఇందులో శివుడు పరబ్రహ్మస్వరూపిగా, నిర్వాణతత్వ వివర్ణనలో, సర్వవ్యాప్తుడిగా, జ్ఞానరూపుడిగా వర్ణించబడతాడు.

స్తోత్రం శివుని శాశ్వతత్వాన్ని, నిరాకారతను, నిర్గుణతను, నిర్వికల్పతను, చిదాకాశస్వరూపాన్ని కీర్తిస్తూ మొదలవుతుంది. ఆయన బ్రహ్మవేదస్వరూపుడు — సృష్టి, స్థితి, లయలకు మూలమైన పరబ్రహ్మ తత్వం. తురీయస్థితికి అతీతుడై, కాలాన్ని కూడా కాలంచేసేవాడు, అయినా భక్తులకు కృపాసముద్రమైన పరమేశ్వరుడు.

ఆయన శరీరం లక్షల మానసపుత్రుల తేజస్సులా మిలమిలలాడుతూ, గంగను జటాలలో ధరించి, నుదుటి చంద్రకళతో, కంఠంలో సర్పాలతో ప్రకాశించే అతిధివ్యమూర్తి. నీలకంఠుడు, మృగచర్మధారి, ట్రినేత్రుడు, శుభ్రమైన కాంతి, విశాలనేత్రాలు, కరుణతో నిండిన ముఖము — ఇవన్నీ శివుని సౌందర్యాన్ని వ్యక్తపరుస్తాయి.

శివుడు ఉగ్రరూపంలో జగత్తును రక్షించేవాడు, కోటి సూర్యుల వంటి ప్రకాశం కలవాడు, శూలపాణి, భవానీపతి, భావగమ్యుడు, కాలాంతకుడు. సజ్జనులకు భక్తి, ఆనందము, జ్ఞానము అనుగ్రహించి, మోహాన్ని నాశనం చేస్తాడు.

ఈ ప్రపంచంలో, పరలోకంలో కూడా శివపాదపద్మాలను భజించని వారికి శాంతి, సుఖం, దుఃఖనివారణ తక్కువే. శివుని ఆరాధన మాత్రమే నిజమైన శాంతి దారి అని ఈ శ్లోకాలు బోధిస్తాయి.

భక్తుడు చివర్లో పాపములు, దుఃఖాలు, జననమరణ తాపాలకు గురై, యోగం, జపం, పూజ చేయడం రాకపోయినా — “నిన్నే శరణు” అని తలవంచిన వారిని శివుడు తప్పక రక్షిస్తాడని ప్రార్థిస్తాడు.

Benefits:

• మానసిక శాంతి, భయనివారణ, పాపక్షయ ఫలం
• భక్తి, ధైర్యం, ఆత్మబలం పెరుగుతాయి
• రోగాలు, దుఃఖాలు, కర్మబంధాలు సడలుతాయి
• శివకృప, రక్షణ, ఐశ్వర్యం లభిస్తాయి
• కుటుంబ శాంతి, మోక్షద్వారం, ఆధ్యాత్మిక పురోగతి కలుగుతుంది

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

రుద్రాష్టకం ఎవరు రచించారు, ఏ గ్రంథంలో ఉంది?
రుద్రాష్టకాన్ని గోస్వామి తులసీదాసు రచించారు; ఇది ఆయన రామచరితమానస్ ఉత్తరకాండలో వస్తుంది. మానస్ అవధీ భాషలో ఉన్నా, ఈ స్తుతి మాత్రం సంస్కృతంలోనే ఉంది.
రామచరితమానస్‌లో రుద్రాష్టకం వెనుక ఉన్న కథ ఏమిటి?
ఉత్తరకాండలో కాకభుశుండి తన పూర్వజన్మను గుర్తుచేసుకుంటాడు: ఉజ్జయినిలో శివాలయంలో గురువు వచ్చినప్పుడు లేచి నమస్కరించకపోవడంతో శివుడు అతన్ని శపించాడు. శివభక్తుడైన ఆ గురువు శిష్యుని కోసం శివుని శాంతింపజేయడానికి రుద్రాష్టకం పాడాడు; అందుకే చివరి శ్లోకం విప్రుడు హరుని సంతోషం కోసం చెప్పిన స్తుతి అంటుంది.
రుద్రాష్టకం ఎనిమిదో శ్లోకంలో శాపం నుంచి రక్షించమని ఎందుకు అడుగుతారు?
న జానామి యోగం జపం నైవ పూజాం అనే ఎనిమిదో శ్లోకంలో గురువు తనకు యోగం, జపం, పూజ ఏదీ తెలియదని చెప్పి, శాపం నుంచి కాపాడమని శంభుని వేడుకుంటాడు. మానస్ కథలో ఆ శాపం శిష్యుడిపై పడినది, కాబట్టి ఈ ప్రార్థన మరొకరి కోసం చేసినది.
రుద్రాష్టకం ఏ ఛందస్సులో ఉంది, ఎన్ని శ్లోకాలు?
ప్రధాన ఎనిమిది శ్లోకాలు భుజంగప్రయాత ఛందస్సులో ఉన్నాయి; ప్రతి పాదంలో నాలుగు య-గణాలు ఉండటంతో పాటకు ఆ ప్రత్యేకమైన నడక వస్తుంది. తొమ్మిదో శ్లోకం అనుష్టుప్‌లో ఉన్న ఫలశ్రుతి.
రుద్రాష్టకం ఫలశ్రుతి ఏం చెబుతుంది, సాధారణంగా ఎప్పుడు పాడతారు?
భక్తితో దీనిని చదివేవారిపై శంభుడు ప్రసన్నుడవుతాడని తొమ్మిదో శ్లోకం చెబుతుంది. సోమవారాలు, శ్రావణ మాసం, మహాశివరాత్రి, ప్రదోష సమయాల్లో దీనిని ఎక్కువగా పాడతారు.

వ్యాఖ్యలు

వ్యాఖ్య రాయడానికి లాగిన్ అవ్వండి

వ్యాఖ్యలు లోడ్ అవుతున్నాయి...