శ్రీ పరమేశ్వర స్తుతిః (దేవదారువనస్థ ముని కృతం)

శ్రీ పరమేశ్వర స్తుతి దేవదారువనంలోని ఋషులు మహేశ్వరునికి సమర్పించిన మహోన్నత స్తోత్రం. ఈ స్తుతి శివుని ఉగ్ర, శాంత, విశ్వరూప, అనాదిమూర్తి వంటి విభిన్న స్వరూపాలను లోతుగా వర్ణిస్తుంది. మొదటి శ్లోకంలో దిక్వస్త్రధారి, కృతాంతరూపుడు, త్రిశూలధారి, వికటమైన, కరాళమయమైన మహాదేవునికి నమస్కారము చెయ్యబడుతుంది.

శివుడు రూపములేనివాడు, రూపవంతుడు, విశ్వరూపుడూ—అన్నీ ఆయనే. రుద్రుడిగా, స్వాహాకారరూపునిగా, సమస్త ప్రాణులకు దేహరూపమైన, భక్తులచే ఆరాధింపబడే ఆత్మస్వరూపుడిగా ఆయన సర్వవ్యాపకత్వం రెండవ, మూడవ శ్లోకాలు ప్రకటిస్తాయి.

నీలకంఠుడు, చితాభస్మధారి, రుద్రణామాలలో నీలలోహిత స్వరూపుడైన శివుడే సృష్టి, స్థితి, లయ తత్వాలకు మూలం. భూతజాతుల ఆత్మ, సాంఖ్యులచే చెప్పబడిన పురుష తత్వం, పర్వతాలలో మహామేరు, నక్షత్రాల్లో చంద్రుడు—ప్రతిదీ శివుని ప్రకాశమే అని ఋషులు గౌరవంగా ప్రకటిస్తారు.

ఋషులలో వసిష్ఠుడు, దేవతలలో ఇంద్రుడు, వేదాల్లో ఓంకారం, సామవేదంలో శ్రేష్ఠమైన సామం—ఇవి అన్నీ శివతత్త్వానికి ప్రతిరూపాలు. అరణ్యాలలో సింహం, గ్రామ్యజీవుల్లో వృషభం—లోకాలచే పూజించబడే మహేశ్వరుడే అని స్తోత్రం చెబుతుంది.

భూతాత్మక, భావాత్మక, కాలాత్మకంగా ఎవ్విధమైన స్థితి, గతం–వర్తమానం–భవిష్యత్తు అన్నింటిలోనూ శివతత్త్వమే కనిపిస్తుందని ఋషులు ప్రమాణంగా చెబుతారు. కామం, క్రోధం, లోభం, మద, మోహం, విషాదం వంటి భావాలు ఎలా ఉద్భవిస్తాయో తెలుసుకోవాలని వారు శివుని శరణాగతమవుతారు.

మహాప్రళయం సంభవించినప్పుడు శివుడే తన లలాటంలో నుండి అగ్నిని ఉత్పత్తి చేసి ప్రపంచాలను దహించాడని, ఆ అగ్నిలో నుండి వికృతరూపాల అనేక అగ్నులు ఉద్భవించాయని, అన్ని భూతజాతులూ ఆ వహ్నితత్త్వం చేత దహించబడుతాయని వ్యాఖ్యానించబడుతుంది.

చివరగా—ఋషులు శివుని ప్రార్థిస్తూ, “ప్రళయాగ్ని నాశనంలో మేము దహించబడుతున్నాం; దయచేసి మమ్మల్ని రక్షించు” అని విన్నపం చేస్తారు. శివుడు లోకహితార్ధం జరుగుతున్న ప్రతి మార్పును జాగ్రత్తగా పరిశీలిస్తూ భూతజాతులను రక్షిస్తాడు. అనంతకోటి రూపాలు, భూతకోటులు ఉన్న మహేశ్వరునికి చివరి శ్లోకం గంభీర నమస్కారంగా ముగుస్తుంది.

Benefits:
• శివతత్త్వంపై లోతైన అవగాహన
• పాపాలు, భయాలు, అంతర్గత అహంకారాల నాశనం
• సంక్షోభాలలో రక్షణ, శరణాగతి ఫలం
• మనస్సుకు స్థిరత్వం, జ్ఞానవృద్ధి
• శివకటాక్షం, శాంతి, ధైర్యం