మాఘ గుప్త నవరాత్రి శైలపుత్రి పూజ 2026

మాఘ గుప్త నవరాత్రుల మొదటి రోజైన మాఘ శుద్ధ పాడ్యమి నాడు నవదుర్గలలో మొదటి రూపమైన శైలపుత్రి అమ్మవారిని పూజిస్తారు. హిమవంతుని కుమార్తెగా పుట్టిన పార్వతీదేవే శైలపుత్రి. గుప్త నవరాత్రి కాబట్టి ఈ పూజను ఆర్భాటం లేకుండా, ఇంటిలో నిశ్శబ్దంగా, భక్తితో చేసుకోవడం ఆనవాయితీ.

గుప్త నవరాత్రి అంటే ఏమిటి?

సంవత్సరంలో నాలుగు నవరాత్రులు వస్తాయి. చైత్ర, ఆశ్వయుజ నవరాత్రులు అందరూ బహిరంగంగా జరుపుకునేవి. ఆషాఢ, మాఘ మాసాల్లో వచ్చే నవరాత్రులను "గుప్త" నవరాత్రులు అంటారు. వీటిని ఎక్కువగా శాక్త ఉపాసకులు, మంత్ర సాధన చేసేవారు రహస్యంగా ఆచరిస్తారు. ఉత్తర భారతంలో ఈ రోజుల్లో దశమహావిద్యల ఆరాధన ప్రసిద్ధి. తెలుగు నాట ఇది అంత విస్తృతంగా జరుపుకునే పండుగ కాకపోయినా, దేవీ ఉపాసకులు, కొన్ని కుటుంబాలు మాఘ మాసపు పవిత్రతతో కలిపి ఈ తొమ్మిది రోజులు అమ్మవారిని ఆరాధిస్తారు.

శైలపుత్రి స్వరూపం, కథ

దక్ష ప్రజాపతి యజ్ఞంలో తన భర్త శివుడికి జరిగిన అవమానాన్ని సహించలేక సతీదేవి యోగాగ్నిలో దేహత్యాగం చేసింది. ఆమెయే మరుజన్మలో పర్వతరాజు హిమవంతునికి, మేనాదేవికి కుమార్తెగా పుట్టి శైలపుత్రి (పర్వతుని పుత్రిక) అనే పేరు పొందింది. ఈ తల్లి వృషభ (నంది) వాహనంపై కూర్చొని, కుడి చేతిలో త్రిశూలం, ఎడమ చేతిలో పద్మం ధరించి, నుదుట అర్ధచంద్రునితో దర్శనమిస్తుంది. యోగ సంప్రదాయంలో ఈమెను మూలాధార చక్రానికి అధిదేవతగా భావిస్తారు; అందుకే సాధనకు ఆరంభం శైలపుత్రి పూజతోనే.

పూజా విధానం

• తెల్లవారుజామునే లేచి స్నానం చేయాలి. మాఘ మాసంలో సూర్యోదయానికి ముందు చేసే మాఘ స్నానం విశేష పుణ్యమని పెద్దలు చెబుతారు.
• పూజా స్థలాన్ని శుభ్రం చేసి ముగ్గు వేసి, కలశ స్థాపన (ఘటస్థాపన) చేసిన వారు ముందుగా గణపతిని, కలశ దేవతను పూజించాలి.
• అమ్మవారి పటం లేదా విగ్రహానికి పసుపు, కుంకుమ, తెల్లని లేదా ఎర్రని పూలతో అలంకరణ చేయాలి.
• "ఓం దేవీ శైలపుత్ర్యై నమః" అనే నామాన్ని 108 సార్లు జపించవచ్చు. ధ్యానశ్లోకం: వందే వాంఛితలాభాయ చంద్రార్ధకృతశేఖరామ్ । వృషారూఢాం శూలధరాం శైలపుత్రీం యశస్వినీమ్ ॥
• చాలా కుటుంబాల్లో ఈ రోజు ఆవు నెయ్యితో చేసిన పదార్థాలు లేదా పాయసం నైవేద్యంగా పెడతారు.
• చివరగా దీపారాధన చేసి, లలితా సహస్రనామం లేదా దుర్గా స్తోత్రం పఠించి మంగళహారతి ఇవ్వాలి.

నియమాలు, ఉపవాసం

గుప్త నవరాత్రి సాధనలో మితాహారం, బ్రహ్మచర్యం, సత్యవాక్కు, సాత్త్విక ఆహారం ముఖ్యం. కొందరు తొమ్మిది రోజులూ ఒకపూట భోజనం చేస్తారు, మరికొందరు పాలు, పండ్లు మాత్రమే తీసుకుంటారు. ఆరోగ్యం సహకరించని వారు, పెద్దవారు ఉపవాసం బదులు నామజపం, పారాయణంతోనే అమ్మను ఆరాధించవచ్చు. తాము చేసే సాధనను ఇతరులకు ప్రదర్శించకుండా ఉండటమే "గుప్త" అనే మాటకు అర్థం.

ప్రాముఖ్యత

పర్వతంలా స్థిరమైన మనస్సు, దృఢ సంకల్పం శైలపుత్రి అనుగ్రహంతో కలుగుతాయని భక్తుల నమ్మకం. మాఘ మాసం స్నాన, దాన, జపాలకు ప్రశస్తమైన మాసం కాబట్టి ఈ నెలలో ప్రారంభించే దేవీ సాధన మరింత ఫలప్రదమని పెద్దలు చెబుతారు.

శైలపుత్రి తల్లి మనందరికీ స్థిరత్వాన్ని, శుభాన్ని ప్రసాదించుగాక.