మాఘ గుప్త నవరాత్రి ఘటస్థాపన 2026

మాఘ గుప్త నవరాత్రి ఘటస్థాపన: శ్యామలా నవరాత్రులకు శ్రీకారం

మాఘ మాసం శుక్ల పక్ష పాడ్యమి నాడు కలశం (ఘటం) స్థాపించి మాఘ గుప్త నవరాత్రులను ప్రారంభిస్తారు. దేవీ (శరన్) నవరాత్రుల్లా బహిరంగ ఉత్సవాలుగా కాకుండా, ఇంట్లో నిశ్శబ్దంగా, సాధనతో జరుపుకుంటారు కాబట్టి వీటిని "గుప్త" నవరాత్రులు అంటారు. తెలుగు సంప్రదాయంలో వీటిని శ్యామలా నవరాత్రులు అని కూడా పిలుస్తారు.

మాఘ గుప్త నవరాత్రుల విశేషం

సంవత్సరంలో నాలుగు నవరాత్రులు వస్తాయి: చైత్ర (వసంత), ఆషాఢ గుప్త, దేవీ (శరన్), మాఘ గుప్త నవరాత్రులు. మాఘ నవరాత్రుల్లో శ్రీ రాజశ్యామలా (మాతంగి) దేవిని, జ్ఞానదేవతగా ఆరాధించడం శ్రీవిద్యా ఉపాసకుల సంప్రదాయం. శాక్త సంప్రదాయంలో కొందరు దశ మహావిద్యలను ఉపాసిస్తారు. ఈ నవరాత్రుల మధ్యలోనే వసంత పంచమి (శ్రీ పంచమి) వస్తుంది; ఆ రోజు సరస్వతీ దేవిని పూజించి, బాసర వంటి క్షేత్రాల్లో పిల్లలకు అక్షరాభ్యాసం చేయిస్తారు.

ఘటస్థాపన విధానం

• పాడ్యమి తిథిలో, ఉదయం శుభ ముహూర్తంలో (చాలామంది అభిజిత్ ముహూర్తం ఎంచుకుంటారు) ఘటస్థాపన చేయాలి. అమావాస్య తిథి ఉన్నప్పుడు చేయకూడదని పెద్దల సూచన.
• పూజా స్థలాన్ని శుభ్రం చేసి, ఒక పళ్ళెంలో మట్టి పోసి నవధాన్యాలు లేదా బార్లీ గింజలు చల్లాలి.
• రాగి లేదా మట్టి కలశంలో శుద్ధ జలం నింపి, పసుపు, కుంకుమ, అక్షతలు, నాణెం, తమలపాకు, వక్క వేయాలి.
• కలశం మీద మామిడాకులు ఉంచి, పసుపు రాసిన కొబ్బరికాయను ఎర్రని వస్త్రంతో చుట్టి పెట్టాలి.
• మొదట విఘ్నేశ్వర పూజ చేసి, కలశంలోకి అమ్మవారిని ఆవాహన చేసి, దీపం వెలిగించాలి. చాలామంది తొమ్మిది రోజులూ అఖండ దీపం ఉంచుతారు.
• లలితా సహస్రనామం, శ్యామలా దండకం లేదా దుర్గా సప్తశతి పారాయణం చేసి, పాయసం లేదా పులిహోర నైవేద్యంగా పెట్టాలి.

నియమాలు

తొమ్మిది రోజులు సాత్విక ఆహారం, బ్రహ్మచర్యం, నిత్య పూజ పాటిస్తారు. కొందరు ఒక్కపూట భోజనం లేదా ఫలాహారంతో ఉంటారు. గుప్త నవరాత్రుల్లో ఉపాసన గురువు ఉపదేశం ప్రకారం చేయడం సంప్రదాయం; మంత్ర దీక్ష లేనివారు సహస్రనామ పారాయణం, దీపారాధనతో భక్తిగా ఆరాధించవచ్చు. నవరాత్రుల చివర కలశ జలాన్ని ఇంట్లో చల్లి, మొలకెత్తిన ధాన్యాలను ప్రసాదంగా భావిస్తారు.

ప్రాముఖ్యత

మాఘ మాసం జ్ఞానానికి, సాధనకు అనుకూలమైన కాలమని పెద్దల మాట. ఈ నవరాత్రుల్లో చేసే ఉపాసన విద్య, వాక్శుద్ధి, మనోనిగ్రహం ఇస్తుందని భక్తుల విశ్వాసం.

శ్రీ రాజశ్యామలా దేవి కృపతో అందరికీ జ్ఞానం, వాక్సిద్ధి, శాంతి లభించాలని కోరుకుందాం.